Ovidie: «Η σεξουαλική ελευθερία που βιώνουμε τώρα είναι ψεύτικη»

 

Ovidie (Φωτογραφία: Γιάννης Κοντός)

Φεμινίστρια σκηνοθέτρια, συγγραφέας, διδάσκουσα στο πανεπιστήμιο και πρώην ηθοποιός σε πορνογραφικές ταινίες, η Γαλλίδα Ovidie παρουσίασε στο 24^ο ΦΝΘ το ντοκιμαντέρ της Σπάντον εναντίον Γαλλικής Αστυνομίας σε παγκόσμια πρεμιέρα.

Η ταινία διερευνά την πολύκροτη υπόθεση βιασμού της Καναδής τουρίστριας Έμιλι Σ. από δύο αστυνομικούς, που σε πρώτο βαθμό καταδικάστηκαν σε επταετή φυλάκιση. Συναντώντας την Ovidie στη Θεσσαλονίκη.

Xρησιμοποιείς το όνομα Ovidie σε όλη τη διάρκεια της καριέρας σου, από την εποχή που έπαιζες σε πορνογραφικές ταινίες μέχρι και σήμερα που σκηνοθετείς ντοκιμαντέρ, συγγράφεις και διδάσκεις. Tι σηματοδοτεί η επιλογή του;

Είμαι η Ovidie από το 1999.

Δεν ήθελα να το αλλάξω γιατί πολύ σύντομα, το 2001, εκδόθηκε το πρώτο μου βιβλίο με αυτό το όνομα, οπότε αυτό ήταν και το συγγραφικό μου όνομα.

Άρχισα να σκηνοθετώ το 2000. Στη Γαλλία ήμουν γνωστή έτσι και ως φεμινίστρια ακτιβίστρια. Το Ovidie ήταν πιο πολύ μια καλλιτεχνική και ακτιβιστική ιδέα. Όταν το επέλεξα, επιθυμούσα να κάνω ακτιβιστικού τύπου περφόρμανς.

Έχει καμία σχέση με τον φημισμένο Ρωμαίο ποιητή Οβίδιο;

Καθόλου! (Γέλιο).

Λόγω του ερωτικού στοιχείου, φαντάστηκα.

Στην πραγματικότητα, η Ovidie είναι ο χαρακτήρας μιας ποντικίνας σε βιβλίο κόμικ. Είναι επαναστάτρια στην κοινότητα των ποντικών.

Ένιωθες ανέκαθεν την ανάγκη να επαναστατείς ενάντια σε κάτι;

Είμαι ακτιβίστρια από το 1994. Αρχικά εμπλεκόμουν πολύ στο αναρχικό κίνημα, μέχρι το 1999, καθώς και σε αντισεξιστικές ομάδες. Κατόπιν, έγινα η Ovidie.

Εξακολουθείς να βιώνεις την εαυτή σου ως ακτιβίστρια κυρίως- είτε σκηνοθετείς ντοκιμαντέρ, είτε συγγράφεις βιβλία, είτε κάνοντας άλλα πράγματα;

Αυτός είναι ο τρόπος μου να είμαι ακτιβίστρια, αν και γνωρίζω ότι δεν κάνεις επανάσταση φτιάχνοντας ταινίες.

Είναι πολύ μικροαστικό να πιστεύεις ότι θα κάνεις επανάσταση ως σκηνοθέτης. Δε θα το πετύχεις. Δημιουργείς απλώς ένα πολιτιστικό αντικείμενο. Αλλά δε θα αλλάξεις τον κόσμο κάνοντας φιλμ. Αυτό είναι βλακεία.

Προσπαθώ, ωστόσο, να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ- και το μόνο πράγμα που ξέρω. Σκηνοθέτρια είμαι.

Συνεπώς, σ’ αυτό το στάδιο της ζωής σου αυτοπροσδιορίζεσαι πιο πολύ ως σκηνοθέτρια.

Ως φεμινίστρια σκηνοθέτρια. Αλλά και ως συγγραφέας: κάθε χρόνο εκδίδεται ένα καινούριο βιβλίο μου, επιπλέον διδάσκω στο πανεπιστήμιο.

Έχω πολλές νεαρές φοιτήτριες και νεαρούς φοιτητές- κορίτσια τα περισσότερα.

Πώς το εξηγείς αυτό; Συμπτωματικό;

Δε νομίζω. Κάνω πολλά podcasts, και στη Γαλλία υπάρχουν πολλές φεμινίστριες που ασχολούνται μ’ αυτό. Μιλάω σ’ αυτή τη γενιά, στην πραγματικότητα, τεράστιο μέρος του κοινού μου προέρχεται από αυτή.

«Περνάει» το «μήνυμά» σου; Υπάρχει αλληλεπίδραση μεταξύ σας;

Η κόρη μου είναι σχεδόν δεκαεφτά, οπότε συχνά μιλάω σε έφηβες και έφηβους και δουλεύω μαζί τους. Στ’ αλήθεια μου αρέσει αυτή η γενιά, γιατί είναι γεμάτη ελπίδα.

Πολλοί λένε ότι η νεολαία αφιερώνει πολύ χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κάτι που ισχύει, αλλά πολλά θετικά, ακτιβιστικά πράγματα ξεκίνησαν από αυτά. Όπως το #MeToo, για παράδειγμα. Ξέρουν, λοιπόν, πολύ καλά τι σημαίνει συναίνεση.

Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στη Γαλλία μπορείς να βρεις gender fluid ή μη δυαδικές/δυαδικούς μαθήτριες/μαθητές σε κάθε τάξη.

Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σ’ αυτή τη γενιά και τη δική μου. Είναι λιγότερο ομοφοβική και ρατσιστική, και με οικολογική ευαισθητοποίηση.

Τα κύρια μελήματα της δουλειάς σου είναι το γυναικείο/φεμινιστικό βλέμμα, οι γυναικείες επιθυμίες, το γυναικείο σώμα.

Όχι οι επιθυμίες, αλλά το σώμα και οι προσωπικές σχέσεις από μια φεμινιστική σκοπιά. Και δεν αναφέρομαι πάντα στο σεξ, αλλά και στη διαδικασία της κυοφορίας και της γέννας.

Επί σχεδόν 25 χρόνια το βασικό μου μέλημα είναι το σώμα μέσα από μια φεμινιστική ματιά.

Tο εξερεύνησες μέσα από όλες τις κατά καιρούς ενασχολήσεις σου.

Ως ηθοποιός εννοείς;

Kαι μέσω της υποκριτικής.

Δε νομίζω πως το εξερεύνησα περισσότερο από την οποιαδήποτε γυναίκα. Γέννησα, βίωσα την ετεροσεξουαλικότητα όπως η μεγάλη πλειονότητα των γυναικών στον πλανήτη- δεν είμαι κάτι περισσότερο ή λιγότερο.

Πού συναντιούνται ο φεμινισμός και η πορνογραφία, κατά τη γνώμη σου;

Δεν είμαι ηθοποιός πλέον. Από εκείνη την περίοδο και εξής έχω γράψει πολλά βιβλία και σκηνοθετήσει πολλά ντοκιμαντέρ και ταινίες μυθοπλασίας, οπότε η δουλειά μου δε συνδέεται με την πορνογραφία.

Δε δημιούργησα το φεμινιστικό κίνημα sex-positive που θεωρούσε ανόητη την κατάργηση της πορνογραφίας. «Κάντε καλύτερη πορνογραφία, μην την καταργήσετε», ήταν η προτροπή του. Σ’ αυτό το κίνημα αποφάσισα να ενταχθώ στα τέλη του 1990.

Εξακολουθώ να πιστεύω πως πρέπει να παλεύουμε για τα δικαιώματα των σεξεργατριών, αλλά δεν ασχολούμαι πια με τις διαδικασίες αυτού του κινήματος, γιατί έχω προχωρήσει- όπως έχουν προχωρήσει το κίνημα και η κοινωνία.

Ο τρόπος που παρακολουθούμε πορνογραφικές ταινίες έχει επίσης αλλάξει, ο τρόπος που μιλάμε για το σεξ στα μίντια έχει αλλάξει.

Αυτό είναι ανακουφιστικό, στον βαθμό που συμβαίνει.

Το ότι σεξ είναι παντού δημιουργεί νέες σεξουαλικές νόρμες και υποχρεώσεις. Η σεξουαλική ελευθερία που βιώνουμε τώρα είναι ψεύτικη, γιατί είναι ένα σεξ γεμάτο περιορισμούς και υποχρεώσεις, κυρίως για τις γυναίκες.

Πάντως, το κίνημα #MeToo, όσο μεσοαστικό, μιντιακά διαμεοσολαβημένο ή αφομοιώσιμο/εργαλειοποιήσιμο από τον κυρίαρχο λόγο μπορεί να είναι, έφερε το έμφυλο στο προσκήνιο.

Αρκεί να μην καταλήξει μια καρικατούρα αυτού που θα μπορούσε να γίνει, αρκεί να πολιτικοποιηθεί.

Σύμφωνα με τον Ντεμπόρ, κάθε πολιτικό κίνημα είναι αφομοιώσιμο από το θέαμα, γι’ αυτό και δεν πιστεύω ότι ως σκηνοθέτες μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο. Αν κάνω πολιτικά φιλμ, κάποια μέρα ασφαλώς θα αφομοιωθούν.

To πιο πρόσφατο ντοκμαντέρ σου, Σπάντον εναντίον Γαλλικής Αστυνομίας, που παρουσιάστηκε σε παγκόσμια πρεμιέρα στο 24^ο ΦΝΘ, είναι επίσης πολιτικό και εξαιρετικά ισορροπημένο, αν και με σαφή άποψη.

Οφείλεται αυτή η προσέγγιση στη δημοσιογραφική σου εμπειρία;

Δεν ξέρω! Απλώς προσπαθώ να μοιραστώ την οπτική μου γωνία. Ξέρω πως έχω μία, κάποτε ξεχωριστή ή μοναδική. Αν δεν είχα κι εγώ βιώσει τον στιγματισμό, δε θα μπορούσα να έχω κάνει αυτή την ταινία.

Είναι συνδυασμός προσωπικής εμπειρίας και έρευνας. Δε θεωρώ την εαυτή μου δημοσιογράφο, αλλά ντοκιμαντερίστρια. Δε θέλω να είμαι αντικειμενική, δεν είμαι ουδέτερη -είναι ψέμα-, δεν υποκρίνομαι ότι είμαι δημοσιογράφος.

Ήταν δύσκολο να κινητοποιήσεις όσες και όσους συμμετέχουν στο ντοκιμαντέρ σου -και κυρίως την Έμιλι- να μοιραστούν αυτά που είχαν να μοιραστούν;

Είναι πάντα δύσκολο, τρέφουν δυσπιστία. Όταν επικοινωνώ μαζί τους, οι περισσότερες αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα με τους δημοσιογράφους. Ιδίως η Έμιλι, στο τελευταίο μου ντοκιμαντέρ.

Αυτό που τελικά τις πείθει -κι εδώ έχεις δίκιο- είναι πως κι εγώ ζήσει παράξενες καταστάσεις. Η Έμιλι ήξερε ότι είμαστε της ίδιας γενιάς και πως έχω δεχτεί σεξουαλική επίθεση.

Όταν έκανα το Η νέα βιομηχανία του πορνό (2017), οι ηθοποιοί με εμπιστεύτηκαν, γιατί ήξεραν πως δε θα τις έκρινα. Περνάω πολύ καιρό μαζί τους. Αν αισθάνονται κουρασμένες, απλώς καθόμαστε ή πίνουμε καφέ.

Πώς μπορεί να αποδοθεί δικαιοσύνη σε δικαστικό επίπεδο, ιδίως σε υποθέσεις βιασμού, όταν το κυρίαρχο εκμεταλλευτικό/πατριαρχικό σύστημα εξακολουθεί να υπάρχει; Δεν είναι αντιφατικό αυτό;

Δεν εμπιστεύονται τον θεσμό της δικαιοσύνης. Πρέπει ν’ αλλάξουμε όλο το σύστημα., να ξανασκεφτούμε τα πάντα- ακόμα και τον όρο «ετεροσεξουαλικότητα».

Μέχρι τότε -κι εδώ θα υποδυθώ τον «δικηγόρο του διαβόλου»- είναι οι όποιες μικρές νίκες κάτι που πρέπει να γιορτάσουμε και να το δουλέψουμε περαιτέρω;

Υπάρχουν μικρές νίκες, αλλά ποτέ δεν έχουν διάρκεια.

Το ζήτημα της έκτρωσης, για παράδειγμα. Στο παρελθόν είχε νικηφόρο έκβαση, αλλά στις μέρες ακόμα και στη Γαλλία υπάρχουν κίνημα ενάντια στις εκτρώσεις και αντιδράσεις απέναντι στο #MeToo. Γι’ αυτό και πρέπει ν’ αλλάξουμε τα πάντα.

Να συλλογικοποιούμε τους αγώνες.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι δηλητήριο, αλλά και αντίδοτο. Άλλαξαν τον τρόπο που μαχόμαστε.

Ευχαριστώ θερμά τον Γιώργο Παπαδημητρίου από το Γραφείο Τύπου του 24^ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης για την πολύτιμη συνδρομή του στην πραγματοποίηση της συνέντευξης.

Το ντοκιμαντέρ της Ovidie Σπάντον εναντίον Γαλλικής Αστυνομίας παρουσιάστηκε σε παγκόσμια πρεμιέρα, παρουσία της σκηνοθέτριας, στο πλαίσιο του Διεθνούς Διαγωνιστικού του 24^ου ΦΝΘ.

Παραμένει διαδικτυακά διαθέσιμο μέχρι τη λήξη του Φεστιβάλ.

«Να ’ναι καλά το χαρούμενο κεφάλι μου»: Συζητώντας με τους σκηνοθέτες του

 

Austen McCowan (αριστερά), Will Hewitt (δεξιά)

Όταν ο Σκωτσέζος καλλιτέχνης Γκόρντον Σο διαγιγνώσκεται με εγκεφαλικό όγκο, δεν το βάζει κάτω. Κάνει το τραύμα του κόμικ, επιχειρώντας να το διαχειριστεί και βοηθώντας άλλους σε παρόμοια κατάσταση.

Το ντοκιμαντέρ των Austen McCowan και Will Hewitt Να ’ναι καλά το υπέροχο κεφάλι μου, που προβάλλεται στο πλαίσιο του 24^ου ΦΝΘ, μάς συστήνει έναν υπέροχο άνθρωπο- και μάς θυμίζει ότι η αγάπη κι η τέχνη (συχνά) σώζουν.

Γνωρίζατε ήδη τον Γκόρντον μέσα από το κόμικ του πριν αποφασίσετε να γυρίσετε το ντοκιμαντέρ για τον ίδιο και τη ζωή του,  Να’ναι καλά το χαρούμενο κεφάλι μου;

Austen McCowan: Δεν τον γνωρίζαμε πριν ανακαλύψουμε τα κόμικ του, από τα οποία άντλησαν έμπνευση το κομμάτι του animation και το ίδιο το φιλμ.

Απλά περιπλανιόμασταν στην Edinburgh Comic Art Fair τον Νοέμβριο του 2018 αναζητώντας κάποιον καλλιτέχνη που θα σχεδίαζε τους τίτλους ενός άλλου πρότζεκτ μας.

Διαβάσαμε το κόμικ του Γκόρντον: είχε μια ενδιαφέρουσα ιστορία κι έναν ελκυστικό και αφοπλιστικό τρόπο αφήγησης. Εντυπωσιαστήκαμε από τη ζεστασιά του ίδιου και την ικανότητά του να αντιμετωπίζει με χιούμορ τον καρκίνο.

Τότε αποφασίσατε, λοιπόν, να γυρίσετε ένα φιλμ για ή με αυτόν;

Αusten McCowan: Το συζητήσαμε με τον Will, συναντηθήκαμε με τον Γκόρντον, του κάναμε σαφές ότι είχαμε εντυπωσιαστεί απ’ όσα έκανε και τον ρωτήσαμε αν θα ήθελε να συμμετάσχει σ’ αυτό το ντοκιμαντέρ.

Σ’ εκείνη τη φάση δεν ήμασταν σίγουροι αν θα επρόκειτο για μεγάλου μήκους ταινία. Μέχρι τότε είχαμε γυρίσει μόνο μικρού μήκους φιλμ. Σταδιακά, ωστόσο, άρχισε να μεγαλώνει ως ιδέα.

Δε σας προκαλούσε δέος η ιδέα να καταπιαστείτε με το ζήτημα της συγκεκριμένης ασθένειας και τον τρόπο με τον οποίο μέσω της τέχνης μπορεί το τραύμα που προκαλεί να ξεπεραστεί ή απλώς να παραμεριστεί;

Will Hewitt: Το σκεφτήκαμε, αλλά, για να είμαι απολύτως ειλικρινής, ήμασταν πολύ αφελείς όσον αφορά στο πώς όλα αυτά θα μπορούσαν να μας επηρεάσουν ως σκηνοθέτες.

Αυτό που σκέφτεσαι είναι να αφηγηθείς μια ιστορία. Προφανώς νοιαζόμασταν για τον Γκόρντον σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας και δε θέλαμε να του δημιουργήσουμε κάποιο πρόβλημα.

Όταν, όμως, φτιάχνεις μια ταινία, έχεις να ασχοληθείς θεμελιωδώς με κάτι άλλο.

Μόνο πρόσφατα, μετά την ολοκλήρωση του φιλμ, που δεν είχαμε άλλους στόχους μπορέσαμε να αράξουμε με τον Γκόρντον και να αποκτήσουμε μια εντελώς συναισθηματική σχέση μαζί του.

Τώρα, λοιπόν, είναι πιο δύσκολο, γιατί δεν είναι εφικτό να έχουμε την ίδια απόσταση.

Γκόρντον Σο

Η διαδικασία των γυρισμάτων ήταν χρονοβόρα και πέρασε από πολλά στάδια, συμπεριλαμβανομένου και αυτού της πανδημίας. Πώς επηρεάστηκε η αποφασιστικότητά σας να συνεχίσετε;

Αusten McCowan: Συναισθηματικά και λογιστικά υπήρχαν διαρκώς μπρος-πίσω. Έπρεπε ταυτόχρονα να μην πιέζουμε έχοντας επίγνωση της κατάστασης του Γκόρντον, αλλά και να πιέζουμε λίγο.

Θέλαμε το ντοκιμαντέρ να είναι ελπιδοφόρο και χαρούμενο.

Όταν έμαθε ότι ο εγκεφαλικός όγκος του συνέχιζε να μεγαλώνει, φάνηκε -ίσως και μέσα από το μοντάζ- να καταρρέει. Ανησύχησα μήπως δεν επιζούσε. Πώς βιώσατε εκείνες τις στιγμές, όταν δε γνωρίζατε τι προμηνυόταν;

Will Hewitt: Ήταν ζόρικες. Θα προτιμούσα να ήμουν σπίτι μου, στη ζεστασιά του κρεβατιού μου, αλλά έπρεπε να ζητήσουμε να είμαστε μαζί του στο ραντεβού με τον γιατρό και να κινηματογραφήσουμε τη διαδικασία.

Ήταν μεν μια δύσκολη στιγμή, αλλά δεν είναι δυνατόν να μην είσαι αυθεντικός. Έπρεπε να συνεχίσουμε, να αποκομίσουμε ό,τι θα προέκυπτε και να ελαχιστοποιήσουμε τον αρνητικό αντίκτυπο στο ντοκιμαντέρ.

Η συγκεκριμένη σκηνή ήταν πολύ στατική, γιατί προσπαθήσαμε να μην είμαστε μέσα στα πόδια του και να μην παρεμβαίνουμε. Ίσως γι’ αυτό παρατήρησες τις τονικές αλλαγές στο μοντάζ.

Έκτοτε προέκυψε η πανδημία, κατά τη διάρκεια της οποίας τραβούσε ο ίδιος πλάνα του εαυτού του. Οπότε ναι, σίγουρα άλλαξε ο ρυθμός.

Υπάρχει, εξάλλου, πολλή αγάπη στο φιλμ- και δεν πηγάζει μόνο από τον σύντροφό του, τον Σον. Φαίνεται να είναι ένας αυθεντικά στοργικός άνθρωπος.

Austen McCowan: Σίγουρα είναι πολύ προστατευτικός απέναντι στον Γκόρντον και δε θέλει το οτιδήποτε να τον βλάψει ή να τον κάνει να νιώσει άβολα. Θέλει να του προσφέρεται ένας χώρος να μιλήσει, και νομίζω πως το βλέπεις στην ταινία.

Αφιερώνει πολύ χρόνο, πολλή φροντίδα στη σχέση του με τον Γκόρντον. Ακόμα κι αν δε βρίσκονται σωματικά μαζί λόγω του ότι κατοικούν σε διαφορετικές ηπείρους, μιλάνε καθημερινά. Κι αυτό είναι μια απόδειξη της αγάπης τους.

Γκόρντον και Σον

Το ντοκιμαντέρ σας θα μπορούσε να είναι μελοδραματικό, δεδομένης της ευαισθησίας του θέματός του. Πώς πετύχατε να μην υποκύψετε στην υπερ-αισθηματικοποίηση του ανθρώπινου τραύματος;

Will Hewitt: Το κόμικ του Γκόρντον ήταν για εμάς ένας τεράστιος πόρος. Μέσω αυτού μάς «ταξιδεύει» ο ίδιος στη διαδικασία αντιμετώπισης της θνητότητας.

Το σημείο εστίασης για εμάς ως σκηνοθέτες ήταν το νερό, το φως, ο ήχος- ιδίως στη σκηνή όπου οι δυο τους πηγαίνουν στην παραλία μετά το λοκντάουν.

Austen McCowan: Αυτή ήταν μια από τις συναισθηματικές σκηνές. Είχαμε μια εξαίρετη μοντέζ, την Barbara Toennieshen, η οποία απογύμνωνε το υλικό ώστε οι πιο προσωπικές στιγμές -μια αγκαλιά, ένα φιλί- να δείχνουν αληθινές.

Αν ο Γκόρντον δεν ασχολείτο με τη δημιουργία κόμικς όλα αυτά τα χρόνια, θα του ήταν πιο δύσκολο να αντέξει με όσα περνάει;

Will Hewitt: Η έκφραση και η εξερεύνηση των ιδεών του με συναισθηματικό τρόπο υπήρξε τεράστια βοήθεια. Διαβάζοντας το κόμικ του εξοπλίζεσαι με καλύτερες απαντήσεις όσον αφορά στο πώς να του μιλήσεις ή ν’ αναγνωρίσεις τις ανάγκες του.

Εξακολουθούν να ζουν μαζί, όπως αναφέρεται στο τέλος του φιλμ;

Austen McCowan: Ναι, ο Σον είναι ακόμα εδώ, κι αυτό είναι σπουδαίο. Προσπαθεί να δουλεύει εξ αποστάσεως κι έχει κάνει αίτηση για παράταση της βίζας του, ώστε να συνεχίσει να μένει με τον Γκόρντον περισσότερο.

Θα ήταν, επίσης, σπουδαίο αν μεταφραζόταν και στα ελληνικά κάποιο από τα κόμικς του. Όπως και το ντοκιμαντέρ σας, αποτελούν μια πολύτιμη εισαγωγή σε άλλους τρόπους ενασχόλησης με τη ζωή και τη θνητότητα.

Austen McCowan: Σε ευχαριστούμε!

Ευχαριστώ θερμά τον Will Hewitt για την παροχή του φωτογραφικού υλικού που συνοδεύει την ανάρτηση.

Το ντοκιμαντέρ των Austen McCowan και Will Hewitt Να ’ναι καλά το χαρούμενο κεφάλι μου προβάλλεται, σε διεθνή πρεμιέρα, στο πλαίσιο του Διεθνούς Διαγωνιστικού του 24^ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Μετά την προβολή του σε φυσικό χώρο το Σάββατο, 19 Μαρτίου (κινηματογράφος Ολύμπιον, 17:00) παραμένει διαθέσιμο διαδικτυακά μέχρι και τη λήξη του Φεστιβάλ.

Laila Pakalniņa: «Μ’ αρέσει να τοποθετώ την κάμερα και ν’ αναρωτιέμαι τι θα συμβεί»

 

Laila Pakalniņa (Φωτογραφία: Γιάννης Κοντός)

Συνομιλώντας -και ενίοτε διαφωνώντας- μια ηλιόλουστη σαλονικιώτικη μέρα με την Laila Pakalniņa, την σημαντικότερη Λετονή ντοκιμαντερίστρια, στο πλαίσιο του 24^ου ΦΝΘ, το οποίο φιλοξενεί εκτενές αφιέρωμα στο φιλμικό της έργο.

Η δουλειά σας συνιστά έναν βαθύ στοχασμό πάνω στη ζωή και τις καθημερινές δραστηριότητες των απλών κατοίκων της Λετονίας. Τι σας συγκινεί σ’ αυτό;

Νομίζω ότι η ζωή είναι ενδιαφέρουσα και απρόσμενη, οπότε μπορείς να φτιάξεις ταινίες παντού και για τα πάντα. Μπορείς απλώς να τοποθετήσεις κάπου την κάμερά σου και να φιλμάρεις, και η ταινία θα συμβεί.

Ασφαλώς δεν είναι τόσο εύκολο όσο ακούγεται. Χρειάζεται να έχεις φαντασία στην προσέγγισή σου, αλλά γενικά δε θέλω να εξαναγκάσω τη ζωή ή να επιβάλω τις ιδέες μου.

Απλώς μ’ αρέσει να τοποθετώ την κάμερα και ν’ αναρωτιέμαι τι θα συμβεί. Μιας και ζω στη Λετονία, αυτός είναι ο ευκολότερος τόπος όπου μπορώ να το πετύχω! Αν ζούσα αλλού, θα κινηματογραφούσα εκεί.

Θα ήσασταν, επομένως, πρόθυμη να φιλμάρετε ανθρώπους σε άλλα μέρη;

Κι εδώ, στη Θεσσαλονίκη.

Σας ενέπνευσε κάτι συγκεκριμένο στην πόλη;

Για μένα ο καλύτερος χρόνος μέσα στη μέρα για να αντλήσω έμπνευση είναι το πρωί, επειδή τρέχω εκείνες τις ώρες. Μου αρέσει η ατμόσφαιρα της πόλης που ξυπνά.

Όταν τρέχεις στο Παρίσι πριν την ανατολή, φαντάζει σαν μια διαφορετική πόλη, καθόλου τουριστική.

Κάνοντας βόλτα στην παραλιακή λεωφόρο της Θεσσαλονίκης το πρωί νιώθω την πόλη εντελώς διαφορετική, λες και είναι ένα άλλο μέρος, κι οι άνθρωποι έχουν άλλη διάθεση: κάποιοι πάνε στη δουλειά, λίγοι τρέχουν, υπάρχουν και μερικά σκυλιά.

Αυτή την ώρα το φως είναι επίπεδο, το πρωί είναι ευμετάβλητο.

Η δουλειά σας είναι, επίσης, πολύ ποιητική, όπως κι αν καθένας/καθεμία ορίζει την έννοια του «ποιητικού». Αναζητάτε ή εντοπίζετε την ποίηση στην καθημερινότητα;

Δε θα έλεγα πως συμβαίνει σκόπιμα.

Ακόμα κι όταν δεν τραβάμε φωτογραφίες ή δε φτιάχνουμε φιλμ, ακόμα κι αν απλώς παρατηρούμε τριγύρω, επιλέγουμε τι βλέπουμε. Ίσως αυτός είναι ο δικός μου τρόπος να βλέπω.

Το «ποιητικό» ίσως είναι κάτι λιγάκι γλυκό, κι αυτό δε μου αρέσει. Μου αρέσουν οι εικόνες όπου μπορείς να δεις περισσότερα από ένα επίπεδα. Κι αυτό μπορεί να συμβεί παντού.

Αν το θέλεις.

Αν το θέλεις- κι αν θέλεις να το δείξεις και σε άλλους, ο καλύτερος τρόπος είναι η σύνθεση.

Οι ταινίες σας έχουν ιδιαίτερη φωτογραφική ποιότητα. Ασχολείστε και με τη φωτογραφία;

Δεν είμαι φωτογράφος ούτε διευθύντρια φωτογραφίας, είμαι απλώς σκηνοθέτρια. Νομίζω ότι κάθε άνθρωπος έχει αυτή την αίσθηση της σύνθεσης από την παιδική του ηλικία. Μόνο αργότερα χάνεται αυτό το ταλέντο.

Μπορούμε να καταλάβουμε τα παιδιά βλέποντας τις φωτογραφίες τους. Μου αρέσει να παρατηρώ τη ζωή και να δημιουργώ τις δικές μου συνθέσεις βάσει αυτής.

Όταν, όμως, σκηνοθετώ φιλμ, εμπλέκω διευθυντές φωτογραφίες και κάμεραμεν. Πάντα αναζητώ κάμεραμεν που είναι πιο ταλαντούχοι οπτικά από μένα.

Το να είσαι σκηνοθέτης σημαίνει το να χρησιμοποιείς τα ταλέντα άλλων ανθρώπων με υπευθυνότητα.

Ποια είναι η σχέση σας με τους ανθρώπους που κινηματογραφείτε πριν τα γυρίσματα, κατά τη διάρκειά τους, ίσως και κατόπιν;

Είναι αρκετά παράξενο, αλλά συνειδητοποιώ πως χρειάζομαι απόσταση. Το αντιλήφθηκα όταν έκανα την Καμινάδα. Τα γυρίσματα διήρκεσαν μία εβδομάδα και δε συνεχίστηκαν άλλο γιατί ήρθαμε πολύ κοντά με τους ανθρώπους.

Μου αρέσει να είμαι κάπως αόρατη, απλώς να βρίσκομαι κάπου και να παρατηρώ. Αν είσαι υπερβολικά κοντά με τους ανθρώπους, δεν μπορείς πια να παρατηρείς.

Το πιο πρόσφατο ντοκιμαντέρ σας, Σπίτια, έχει μια ιδιομορφία: φιλμάρετε τους ενοίκους σπιτιών να τα κοιτάζουν απ’ έξω, ενώ εσείς βρίσκεστε μέσα. Υπονοώντας μια αποστασιοποίηση ενός ανθρώπου από την ταυτότητά του, ακόμα και χωρικά;

Είναι ένα ξεχωριστό φιλμ για μένα, γιατί συνήθως δε χρησιμοποιώ πολλούς διαλόγους στις ταινίες μου. Είναι επίσης ένα ντοκιμαντέρ για την επικοινωνία και τη δημιουργία ταινιών.

Υπάρχει κάτι πολύ τελετουργικό τόσο στον τρόπο που κινηματογραφείτε, όσο και στις ανθρώπινες δραστηριότητες που κινηματογραφείτε- κι εδώ μου έρχονται στο μυαλό πρώιμες δουλειές σας όπως τα Σεντόνια, Το ταχυδρομείο ή Το φέρι μποτ.

Σας ενδιαφέρει η αποτύπωση των καθημερινών τελετουργιών;

Αν δε στήνεις κάτι, αν είσαι ειλικρινής απέναντι στη ζωή, εκεί καταλήγεις με την καθημερινότητα.

Χρησιμοποιώ την κάμερα και τον ήχο για να εξερευνήσω την πραγματικότητα. Δεν καταλαβαίνω πώς γίνεται να γράφεις ένα σενάριο σχετικά με το τι θα συμβεί, όταν δεν το ξέρεις.

Γι’ αυτό και ως επί το πλείστον αποφεύγετε να χρησιμοποιείτε διαλόγους;

Οι άνθρωποι στην καθημερινή τους ζωή δε μιλάνε και τόσο, εκτός κι αν εργάζονται σε τομείς που απαιτούν την επικοινωνία με άλλους.

Προτιμάτε, επομένως, να αφήνετε τους θεατές να ενώνουν τα κομμάτια του αφηγηματικού σας «παζλ»;

Ασφαλώς, γι’ αυτό και πολύ σπάνια χρησιμοποιώ μουσική ή voice over. Δε θέλω να χειραγωγώ τον θεατή, πιστεύω σ’ αυτόν.

Διαπρέπετε στη χρήση της μικρού μήκους κινηματογραφικής φόρμας, αν και έχετε σκηνοθετήσει και μεγάλου μήκους ταινίες. Τι σας συναρπάζει πιο πολύ σ’ αυτή τη φόρμα;

Σε κάθε ιδέα αρμόζει όχι μόνο η δική της φόρμα, αλλά και η δική της διάρκεια. Αν μπορείς να πεις κάτι με ένα φιλμ μικρού μήκους, δε χρειάζεται να γυρίσεις ένα μεγάλου μήκους. Μερικές φορές, όμως, χρειάζεται.

Τα Σπίτια είναι η μεγαλύτερη σε διάρκεια ταινία μου. Δε νομίζω ότι θα ξαναγυρίσω άλλη τόσο μεγάλη.

Με την εξαίρεση του Παπουτσιού, που δυστυχώς δεν έχω δει και το οποίο έχει μια πολιτική διάσταση, οι υπόλοιπες δουλειές σας δε χαρακτηρίζονται από αυτή τη διάσταση.

Οι ταινίες μου δεν είναι πολιτικές, αλλά ταυτόχρονα δεν είμαστε απαλλαγμένοι από την πολιτική- τουναντίον!

Στο συλλογικό φιλμικό πρότζεκτ Όψεις της Ευρώπης (2004) συμμετείχατε με μια μικρού μήκους ταινία σας.

Μιας και διανύουμε (άλλη) μια ταραχώδη περίοδο στην ευρωπαϊκή ήπειρο, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να εντείνεται και τα σύνορα να επαναχαράσσονται, ποιο είναι το όραμά σας για την Ευρώπη;

Το συγκεκριμένο πρότζεκτ αφορούσε σε σκηνοθέτες και σκηνοθέτριες που προέρχονταν από χώρες ήδη ενταγμένες στην Ε.Ε., αλλά και από νεοεισελθείσες.

Αισθανόμουν τον φόβο των «παλαιών» ευρωπαϊκών χωρών απέναντι στις νέες. Αυτό που ήθελα να δείξω μέσα από τη συμμετοχή μου ήταν πως δε χρειαζόταν να μας φοβούνται. Είμαστε το ίδιο. Αυτό θα έλεγα και τώρα.

Πάντως, επικρατεί χάος.

Ο Πούτιν αναζητά λόγους για να τρομοκρατήσει το ίδιο του το έθνος. Ήδη ζούμε σε έναν τελείως διαφορετικό κόσμο, αλλά την ίδια στιγμή οι ανθρώπινες αξίες καθίστανται ακόμα πιο σημαντικές.

Βλέπεις πόσο ευπρόσδεκτοι γίνονται από τις γειτονικές χώρες οι πρόσφυγες/προσφύγισσες από την Ουκρανία.

Προς το παρόν, δεν είμαι σίγουρος ότι αυτό θα συνεχιστεί όσο αυξάνεται ο αριθμός των εκτοπισμένων.

Ήδη, όμως, υπάρχουν περισσότεροι από 2 εκατομμύρια άνθρωποι, μια μικρή Λετονία.

Δεν είναι νεαροί άρρενες, αλλά γυναικόπαιδα που δραπετεύουν από τον πόλεμο και θέλουν να επιστρέψουν στη χώρα τους μόλις αυτό είναι ασφαλές. Είναι περήφανοι άνθρωποι. Το κίνητρό τους δεν είναι οικονομικό, αλλά η επιβίωση.

Από την άλλη, υπάρχει πολλή υποκρισία από την πλευρά της Δύσης, η οποία δεν έχει αγκαλιάσει με την ίδια ζέση πρόσφυγες και προσφύγισσες από μουσουλμανικές χώρες.

Ίσως ταυτίζονται μ’ αυτούς.

Ίσως. Όποιος/όποια, όμως, αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη γενέτειρά του/της γιατί δεν μπορεί να επιβιώσει εκεί, πρέπει να αποτελεί υποκείμενο ταύτισης τουλάχιστον στο επίπεδο του ανθρώπινου δράματος.

Η εξάρτηση που ως Ευρώπη έχουμε απέναντι στη Ρωσία κατέστησε τη Ρωσία ισχυρή και πολύ εγωιστική. Επί τουλάχιστον οκτώ χρόνια προετοίμαζε αυτόν τον πόλεμο. Κι αν εξελιχθεί σε πυρηνικό, δε θα υπάρχουν νικητές.

Ούτε ανάμεσα σε εκτοπισμένους ή καταπιεσμένους υπάρχουν νικητές: είτε πρόκειται για Ουκρανούς πρόσφυγες, ρωσόφωνους στην Ανατολική Ουκρανία ή διαφωνούντες Ρώσους στη Ρωσία.

Τα τραύματα κι οι αγώνες αυτών των ανθρώπων μ’ ενδιαφέρουν, όχι των εξουσιαστών. Το σινεμά θα επιβιώσει- και όχι μόνο της πανδημίας;

Το σινεμά και το ντοκιμαντέρ θα επιβιώσουν, ήδη το έχουν καταφέρει.

Με το κλείσιμο των κινηματογράφων πολλοί άνθρωποι στράφηκαν σε εναλλακτικούς τρόπους θέασης. Όσον αφορά στα ντοκιμαντέρ, οι εναλλακτικές πλατφόρμες ίσως ήταν ο μόνος τρόπος να τα παρακολουθήσεις.

Το γενικότερο ζήτημα είναι, λοιπόν, να επιστρέψουν οι θεατές στους κινηματογράφους. Και το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης είναι μια πολύ καλή ένδειξη προς αυτή την κατεύθυνση.

Το σινεμά δε θα πεθάνει, νομίζω.

Ευχαριστώ θερμά τον Γιώργο Παπαδημητρίου από το Γραφείο Τύπου του Φεστιβάλ για την πολύτιμη συνδρομή του στην υλοποίηση της συνέντευξης στο πλαίσιο του 24^ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Το ντοκιμαντέρ της Laila Pakalniņa Σπίτια προβάλλεται στο πλαίσιο του αφιερώματος στο έργο της στο 24^ο ΦΝΘ το Σάββατο, 19 Μαρτίου (αίθουσα Τώνια Μαρκετάκη, 18:00, παρουσία της σκηνοθέτριας).

Η επαναληπτική προβολή πραγματοποιείται την Κυριακή, 20 Μαρτίου (αίθουσα Φρίντα Λιάππα, 15:45).

Παράλληλα, είναι διαθέσιμο διαδικτυακά μέχρι τη λήξη του Φεστιβάλ, όπως και οι μικρού και μεσαίου μήκους ταινίες της που περιλαμβάνονται στο αφιέρωμα.

Vera Krichevskaya: «Δεν υπάρχει ανεξάρτητη δημοσιογραφία στη Ρωσία»

 

Το ντοκιμαντέρ της Ρωσίδας σκηνοθέτριας και παραγωγού Vera Krichevskaya, Γ@μώ τη δουλειά μου, σκιαγραφεί το πορτρέτο της Natasha, συνιδρύτριας του ανεξάρτητου ρωσικού τηλεοπτικού σταθμού Dozhd.

Ταυτόχρονα, μάς υπενθυμίζει το τίμημα που συνεπάγεται η άσκηση της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας. Το φιλμ προβάλλεται στο 24^ο ΦΝΘ. Συνομιλώντας με την σκηνοθέτρια.

Δεδομένων των εξελίξεων, το ντοκιμαντέρ σου Γ@μώ τη δουλειά μου, που πιθανόν είχε ξεκινήσει με διαφορετικές προθέσεις, μοιάζει με επικήδειο για το ανεξάρτητο ρωσικό τηλεοπτικό κανάλι Dozhd. Έτσι νιώθεις;

Ολοκλήρωσα το φιλμ τον Σεπτέμβριο του 2021. Πάντα είχα κατά νου ότι μπορεί να χρειαζόταν να αλλάξω τις τελευταίες σκηνές του.

Υπό τις συνθήκες που ζούμε ποτέ δεν μπορείς να βάλεις τελεία σε μια ιστορία. Ποτέ δεν ξέρεις τι θα μπορούσε να συμβεί μέσα σε ένα δευτερόλεπτο. Οπότε τώρα αλλάζω το τέλος του ντοκιμαντέρ.

Ώστε να περιληφθούν οι τελευταίες εξελίξεις.

Πρέπει να εντάξω όσα συμβαίνουν τον Μάρτη του 2022.

Δε φανταζόμουν πως θα επικρατούσαν τέτοιες συνθήκες κατά την κυκλοφορία της ταινίας, αλλά ήμουν προετοιμασμένη για το οτιδήποτε.

Ήσουν πολύ συνδεδεμένη με τον σταθμό τόσο σε δημοσιογραφικό όσο και προσωπικό επίπεδο. Θα ήταν δύσκολο να ισορροπήσεις ανάμεσα στην αποστασιοποίηση και την εντρύφηση στο θέμα σου.

Δε νομίζω πως δυσκολεύτηκα να κρατήσω τις αποστάσεις μου και ταυτόχρονα να παραμείνω κοντά.

Η σχέση μου με τον σταθμό, την CEO του, Natasha Sindeeva, και τους υπόλοιπους ήταν πολύ διαφανής. Η στάση μου είναι πολύ γνωστή από πολλές απόψεις, δεν έχω τίποτα να κρύψω.

Το μεγάλο επίτευγμα αυτής της ομάδας ανθρώπων είναι η διαφάνεια. Έχουν προβλήματα όπως κάθε οικογένεια, αλλά βρήκαν έναν τρόπο να εκφραστούν.

Πολλοί με ρωτάνε γιατί φιλμάραμε τους εαυτούς μας από την αρχή. Το κάναμε το 2008, πριν την εποχή του Instagram και των selfies. Ήμασταν μια ομάδα ναρκισσιστών, μάς άρεσε να κινηματογραφούμε τους εαυτούς μας. Γι’ αυτό έχουμε τόσο υλικό.

Είναι εντυπωσιακή η μεταμόρφωση της ίδιας της Natasha από μια απολιτίκ κοσμική κυρία σε αφοσιωμένη δημοσιογράφο.

Η μεγαλύτερη μεταμόρφωση που έχω δει στη ζωή μου. Δεν ήθελα να κάνω ένα φιλμ για ειδήμονες στις ρωσικές σπουδές.

Από την άποψη της ανθρώπινης μεταμόρφωσης και της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας είναι μια οικουμενική ιστορία. Μου ήταν ξεκάθαρο αυτό.

Φίλοι και συνάδελφοι αντιμετώπισαν την ιδέα μου με πολύ σκεπτικισμό, ωστόσο.

Το μέλλον της ανεξάρτητης, ερευνητικής δημοσιογραφίας είναι αρκετά ζοφερό: παγκοσμίως, στην Ευρώπη, στη Ρωσία, στην Ουκρανία- και όχι μόνο λόγω των πολέμων ή της κρατικής καταστολής. Τι μας επιφυλάσσει;

Δεν υπάρχει χώρος για ανεξάρτητους δημοσιογράφους στη Ρωσία λόγω του νόμου πρόσφατα ψηφίστηκε.

Αυτός ο νόμος, τον οποίο η κυβέρνηση αποκαλεί “anti-fake”, θα μπορούσε να τιμωρήσει μεμονωμένα άτομα και δημοσιογράφους από 2 έως 15 χρόνια, αντίστοιχα, για διασπορά ψευδών πληροφοριών σχετικά με τον πόλεμο.

15 χρόνια φυλάκισης για δημοσιογράφους, το φαντάζεσαι αυτό;

Είναι η κατάργηση κάθε έννοιας δημοσιογραφίας και δημοσιογραφικής πρακτικής.

Η πεμπτουσία του νόμου συνίσταται στο τι θεωρεί το ρωσικό κράτος «ψευδή είδηση». Το ρωσικό κράτος, τα ρωσικά πρακτορεία, το υπουργείο Άμυνας διασπείρουν ψευδείς ειδήσεις.

Δε μιλάνε για πόλεμο, αλλά για «ειδική επιχείρηση», τον βομβαρδισμό της Μαριούπολης τον αποδίδουν σε «Ναζί» κ.λπ. Αλλά κανένας δε μας έδειξε αυτούς τους Ναζί.

Δεν υπάρχει ανεξάρτητη δημοσιογραφία στη Ρωσία. Ας μιλήσουμε ξεκάθαρα: τώρα υπάρχει στρατιωτικός νόμος.

Ο λόγος που συμβαίνει ο πόλεμος και που περίπου οι μισοί Ρώσοι υποστηρίζουν τον Πούτιν είναι η απουσία ανεξάρτητης δημοσιογραφίας και πληροφοριών.

Κουβέντιαζα χτες με καθημερινούς ανθρώπους κι αυτό με αρρώστησε πιο πολύ απ’ ό,τι με αρρωσταίνει ο ίδιος ο Πούτιν. Δεν έχουν ιδέα για την ανθρωπιστική καταστροφή που εκτυλίσσεται τώρα, ούτε πρόσβαση στο σχετικό οπτικοακουστικό υλικό.

Το Facebook και το Twitter είναι μπλοκαρισμένα.

Τα διεθνή M.M.E. είναι απαγορευμένα.

Επίσης. Υπάρχει, βέβαια, το VPN, αλλά το χρησιμοποιεί μικρός αριθμός ανθρώπων στη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη.

Διοργανώνονται, ωστόσο, αντιπολεμικές διαδηλώσεις καθημερινά σε πολλές ρωσικές πόλεις, γεγονός ενθαρρυντικό, ενώ πραγματοποιούνται και χιλιάδες συλλήψεις.

Είναι πολύ γενναίοι άνθρωποι. Ξέρουν πολύ καλά τι θα συμβεί όταν βγουν στον δρόμο, πόσες μέρες θα περάσουν υπό κράτηση. Ωστόσο, κοίτα τα νούμερα: υπάρχουν 146 εκατομμύρια άνθρωποι στη Ρωσία, χιλιάδες συμμετέχουν στις διαδηλώσεις.

Οι αστυνομικές αρχές αισθάνονται σίγουρες ότι είναι διαχειρίσιμοι. Αν αύριο έβγαιναν στον δρόμο δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, δε θα ήταν εύκολο στην αστυνομία να διαχειριστεί το πλήθος.

Είμαι περήφανη γι’ αυτούς τους ανθρώπους. Αν βρισκόμουν στην Μόσχα, δεν ξέρω αν θα έκανα αυτό που κάνουν. Πολλά τα ρίσκα. Δυστυχώς, όμως, είναι λίγοι εκείνοι που φωνάζουν εναντίον του πολέμου.

Τι θα πυροδοτούσε την ελπίδα για αλλαγή; Μαζικές διαδηλώσεις;

Δεν υπάρχει ελπίδα τώρα.

Στην πρόσφατη σοβιετική/ρωσική Ιστορία ήταν η κυριολεκτική έλλειψη εφοδιασμού σε τροφή που ανάγκασε τους ανθρώπους να βγουν στον δρόμο. Αυτός ήταν ο μόνος λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι συμμετείχαν μαζικά σε διαδηλώσεις.

Σε αυτή τη φάση ο ρωσικός πληθυσμός βρίσκεται σε πανικό, οι τιμές ανεβαίνουν, τα ράφια των σουπερμάρκετ αδειάζουν. Ίσως η έλλειψη να είναι τεχνητή και σε μια εβδομάδα να γεμίσουν πάλι.

Ποια είναι η γνώμη σου για τις οικονομικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί από τη Δύση στη Ρωσία;

Είναι πολύ δύσκολη ερώτηση. Ας ξεκινήσω με ένα παράδειγμα.

Πολλοί συνάδελφοι -ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι και ρεπόρτερ- έφυγαν από τη χώρα πριν από μερικές μέρες και τώρα έχουν μείνει χωρίς χρήματα, γιατί η Visa και η Mastercard μπλόκαραν τις κάρτες τους.

Νιώθει ο Πούτιν καθόλου χειρότερα λόγω των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί; Καθόλου. Η οικογένειά του; Καθόλου. Οι κοντινοί του φίλοι; Προφανώς όχι.

Ίσως σε έναν ή δύο μήνες να είναι πιο περίπλοκο ν’ αγοράσουν τα παιδιά τους πράγματα με μετρητά. Ίσως και όχι. Οι οικείοι του Πούτιν έχουν, νομίζω, μεταβιβάσει τα χρήματά τους σε κινεζικές και άλλες τράπεζες εδώ και καιρό.

Οι απλοί άνθρωποι, ωστόσο, σίγουρα υποφέρουν από τις κυρώσεις. Από την άλλη, ίσως είναι ο μόνος τρόπος να αφυπνιστούν, σε λογιστικό επίπεδο.

Χρειάζεται να εξηγείσαι λεπτομερώς προκειμένου να γίνεσαι κατανοητή από τους συνομιλητές σου σε αυτή τη συγκυρία;

Πρέπει να εξηγούμαι προς δύο κατευθύνσεις.

Ζω στο Λονδίνο. Στο πλαίσιο της δυτικής κοινωνίας πρέπει να διευκρινίζω πως είμαι μια Ρωσίδα που δεν υποστηρίζει τον πόλεμο.

Τις τρεις ή τέσσερις πρώτες μέρες μετά την εισβολή δεν ξέρω πόσες φορές χρειάστηκε να εκφράσω το πόσο μισώ αυτόν τον πόλεμο.

Από τους Ρώσους που υποστηρίζουν το καθεστώς και τον Πούτιν φοβάμαι ότι δε θα ακουστώ.

Ελπίζω, τουλάχιστον, η δουλειά σου να ακουστεί και να συζητηθεί στη Θεσσαλονίκη.

Η Ελλάδα και η Θεσσαλονίκη είναι πολύ σημαντικές τοποθεσίες.

Δεν είμαι Χριστιανή, αλλά νομίζω πως η υποστήριξη του πολέμου από ορθόδοξους ιερείς μπορεί να προκαλέσει άλλη μια κρίση ανάμεσα στις χριστιανικές κοινότητες.

Όταν ακόμα και Ρώσοι ιερείς και κληρικοί -πιθανότατα λίγοι- έχουν απευθύνει ανοιχτή επιστολή στον Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο. Κάτι δείχνει αυτό.

Ο μόνος τρόπος για κάθε Χριστιανό είναι να μιλήσει εναντίον του πολέμου. Οι μισοί Ουκρανοί είναι επίσης ορθόδοξοι Χριστιανοί. Μένω άφωνη!

Γι’ αυτό και είναι τόσο σημαντικό που θα βρεθώ στη Θεσσαλονίκη, τόσο κοντά στο κέντρο του ορθόδοξου κόσμου και θα συζητήσουμε, γιατί συμβαίνει μια ανθρωπιστική καταστροφή.

Ευχαριστώ την σκηνοθέτρια για την παροχή του φωτογραφικού υλικού που συνοδεύει την ανάρτηση.

Το ντοκιμαντέρ της Vera Krichevskaya Γ@μώ τη δουλειά μου προβάλλεται στο πλαίσιο του αφιερώματος Post Reality του 24^ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Η προβολή σε φυσικό χώρο πραγματοποιείται το Σάββατο, 19 Μαρτίου (κινηματογράφος Ολύμπιον, 20:00), παρουσία της σκηνοθέτριας.

Διαδικτυακά είναι διαθέσιμο μεταξύ 12 και 20 Μαρτίου.