Toody Cole: «Δε νομίζω ότι όλες οι μάχες πρέπει να δίνονται εν θερμώ»

 

Θρυλική μορφή της βορειοαμερικανικής DIY garage rock σκηνής και ιδρυτικό μέλος των Dead Moon, η αειθαλής Toody Cole και η μπάντα της βάζουν «φωτιά» στην αθηναϊκή συναυλιακή νύχτα την Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου, στο An Club.

Μια εγκάρδια συνομιλία μαζί της ενόψει του λάιβ.

Οι Dead Moon -που συχνά ακούγονται σαν μια lo-fi, απογυμνωμένη και παθιασμένη εκδοχή των The 13th Floor Elevators, ή ακόμα και των Quicksilver Messenger Service- εμφανίστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1980.

Πώς έχει αποτυπωθεί μέσα σου, στην πορεία, το πέρασμα -αλλά και η επίγνωση- του χρόνου, τόσο σε υπαρξιακό όσο και σε δημιουργικό επίπεδο;

Το πέρασμα του χρόνου είναι μοναδικό για τον καθένα μας· το ταξίδι της ίδιας της ζωής, ειδικά όταν το κοιτάζουμε αναδρομικά, είναι εκπληκτικό.

Για μένα, το να βλέπω τα παιδιά μας να μεγαλώνουν (είναι πλέον όλα τους στην ηλικία των 50 και κάτι), να παρατηρώ τις σωματικές αλλαγές στον εαυτό μου και να αναλογίζομαι τα γεγονότα μιας ολόκληρης ζωής, είναι κάτι το απίστευτο.

Είμαι 77 ετών τώρα, ήμουν παντρεμένη με τον Fred Cole για 50 χρόνια, συμμετείχα στους Dead Moon για σχεδόν 25 χρόνια και ασχολούμαι με τη μουσική, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, εδώ και σχεδόν 45 χρόνια.

Και μόνο σκεπτόμενη όλα αυτά με κάνει να σταθώ για μια στιγμή!

«Κράτησες το χέρι του θανάτου/ Όταν όρμησες στη μάχη/ Καθώς κάλπαζες σαν τον άνεμο/ Μπορούσες ν’ ακούσεις τον ρόγχο του θανάτου/ Ο άνεμος θρηνεί/ Νεκρός πάνω στη σέλα», τραγουδούσε ο Fred Cole στο αγαπημένο μου κομμάτι από το ντεμπούτο άλμπουμ των Dead Moon.

Ανεξάρτητα από την έκβαση, αξίζει να δίνονται όλες οι μάχες στη ζωή;

Δε νομίζω ότι όλες οι μάχες πρέπει να δίνονται εν θερμώ, αλλά συνήθως το τελικό αποτέλεσμα δε διαφαίνεται παρά μόνο μετά από πολύ, πολύ καιρό. Το απόλυτο παιχνίδι εικασιών ανάμεσα στο μυαλό και την καρδιά.

«Φεύγοντας, ήξερα πως έκανα λάθος/ Προσπάθησα να ενταχθώ, μα δεν ταίριαζα/ Φορώντας εκείνα τα ρούχα, παίζοντας εκείνο το παιχνίδι/ Όντας κομμάτι εκείνης της αστικής παρακμής», απελπίζεστε στο Don’t Burn the Fires.

Αναλογιζόμενη το παρελθόν, σε ποιον βαθμό η δημιουργία και η ερμηνεία μουσικής στο πλαίσιο ενός συγκροτήματος συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας αίσθησης τού «ανήκειν»;

Έχεις απόλυτο δίκιο: αυτή η αίσθηση του «ανήκειν» αποτελεί ουσιαστικό κομμάτι της συμμετοχής σε ένα μουσικό συγκρότημα.

Είναι, στην ουσία, ο βασικός λόγος που λειτουργούν καλά τα σχήματα τα οποία παραμένουν ενωμένα για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Μετά τον θάνατο του Fred το 2017, αυτό ήταν ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα που έπρεπε να διαχειριστώ.

Μου έλειψε η μουσική μου «οικογένεια» και η σύνδεση με το κοινό το οποίο έρχεται να σε δει να ερμηνεύεις - εκείνη η αίσθηση ότι ανήκεις σε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό σου, η οποία, για μένα, αποτελεί κομμάτι της ζωντανής μουσικής.

«Έχω έναν θυμό βαθιά μέσα μου/ Κάτι που δεν μπορώ να κρύψω/ Δεν ξέρω τι ψάχνω/ Έτσι πηγαίνω στο δωμάτιό μου, κλειδώνω την πόρτα/ Και σχεδιάζω τη φυγή μου/ Για να ξεφύγω από τον ίδιο μου τον εαυτό», δηλώνατε στο My Escape.

Πότε σταματήσατε να σχεδιάζετε αποδράσεις οποιουδήποτε είδους;

Το παράθεμά σου από το My Escape προέρχεται από ένα από τα αγαπημένα μου τραγούδια που έγραψε ο Fred.

Ήταν ένα επαναλαμβανόμενο θέμα στο έργο του και δεν είμαι απολύτως σίγουρη τι ακριβώς εννοούσε με αυτό, πέρα ​​από ένα βαθύ, συντριπτικό αίσθημα αδυναμίας να διαχειριστεί κάποιος όλες τις μεταβαλλόμενες πτυχές της ζωής μας.

Το μόνο που ξέρω με βεβαιότητα είναι ότι δεν ήταν μόνος· πιστεύω πως όλοι έχουμε τα ίδια ερωτήματα.

Οι στίχοι «Θα μπορούσα να έχω ανέβει στον συρμό/ Ο Θεός ξέρει ότι είχα την ευκαιρία/ Θα μπορούσα να έχω πουλήσει την ψυχή μου/ Μόνο και μόνο για να την εισπράξω προκαταβολικά», από το Sorrow’s Forecast αποτελούν μια συγκινητική επιβεβαίωση της σθεναρά ανεξάρτητης στάσης των Dead Moon.

Τι έχει σημάνει το να παραμείνετε ανεξάρτητοι καθ’ όλη τη διάρκεια της πορείας σας ως συγκρότημα; Έχεις, από την πλευρά σου, μετανιώσει για κάτι έστω και στο ελάχιστο;

Το να είμαστε ανεξάρτητοι με τους Dead Moon σήμαινε τα πάντα: απόλυτο καλλιτεχνικό έλεγχο πάνω στα τραγούδια που γράφονταν, ηχογραφούνταν και ερμηνεύονταν ζωντανά επί σκηνής.

Ο Fred έπεσε θύμα εκμετάλλευσης στις συναλλαγές του με δισκογραφικές εταιρείες, όταν ήταν 18 ή 19 ετών και δεν είχε την απαραίτητη εμπειρία.

Ορκίστηκε πως δε θα βρεθεί ποτέ ξανά σε τέτοια θέση - και κανείς μας δεν το μετανιώνει. Δε θα θέλαμε να είχαν εξελιχθεί τα πράγματα διαφορετικά.

«Υπάρχει μια φωτιά στον Δυτικό κόσμο», «προειδοποιούσατε» το 1992. Τι ήταν αυτό το οποίο σας απασχολούσε κυρίως εκείνη την εποχή;

Αυτή είναι άλλη μία ερώτηση που θα ήθελα να ήταν εδώ ο Fred για να την απαντήσει!

Δεν είμαι σίγουρη τι είχε στο μυαλό του όταν έγραφε αυτό το τραγούδι το 1992.

Ίσως να σκεφτόταν την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, ή γενικότερα την πολιτική - υποθέτω ότι, μερικές φορές, το έκανε απλώς επειδή του άρεσε το πώς ακουγόταν όταν το τραγουδούσε.

Το 2023 αποφάσισες να φτιάξεις το δικό σου συγκρότημα, με το σεμνό όνομα «Toody Cole and her Band».

Μήπως για να αποτίσεις φόρο τιμής σε όσους έφυγαν και σε όσα δημιουργήσατε μαζί με τόση αγάπη, ή μήπως και ως έναν τρόπο να εκφραστείς μέσα σε ένα σύγχρονο πλαίσιο;

Ναι, άρχισα να ασχολούμαι με το σχήμα Toody Cole and her Band για να αποτίσω φόρο τιμής στον Fred και τους Dead Moon.

Εφόσον εγώ η ίδια δε γράφω δικά μου τραγούδια, είναι πάντα προτιμότερο να καταπιάνομαι με όσα γνωρίζω καλά.

Αυτός είναι ο τρόπος μου να διατηρώ ζωντανά τόσα σπουδαία τραγούδια, δίνοντας στους θαυμαστές την ευκαιρία να τα ακούσουν με τρόπο ο οποίος πλησιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο το «πρωτότυπο» - ειδικά για όλα εκείνα τα νέα παιδιά που δεν είχαν γεννηθεί ακόμα τη δεκαετία του ’90, κατά τη διάρκεια της ακμής μας.

Όλο και περισσότεροι από εμάς ζούμε σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο πολεμοχαρής και αβίωτος, εν μέρει εξαιτίας της καταστροφικής πολιτικής των υπερδυνάμεων (συμπεριλαμβανομένων των Η.Π.Α.) και των κυρίαρχων ελίτ.

Τι θα μπορούσε να καταστήσει αυτόν τον κόσμο πιο βιώσιμο στο μέλλον;

Μακάρι να ήξερα τι θα κάνει αυτόν τον κόσμο πιο βιώσιμο στο μέλλον. Η γενιά μου προσπάθησε· νομίζω ότι και κάθε νέα γενιά προσπαθεί επίσης.

Ας ελπίσουμε πως οι «νέοι στην παρέα» θα έχουν ένα καλύτερο σχέδιο! Δε διαφέρουμε και τόσο πολύ μεταξύ μας, ανεξάρτητα από το πού ζούμε στον πλανήτη. Αν μπορούσαμε όλοι να το συνειδητοποιήσουμε, ίσως αυτό να έκανε τη διαφορά!

Θέλω να σε ευχαριστήσω που χρησιμοποίησες στίχους του Fred στις ερωτήσεις σου! Ήταν πραγματικά δημιουργικό και με έβαλε να τις σκεφτώ σοβαρά.

Είναι υπέροχο το ότι δε χρειάζεται να δίνω τις ίδιες απαντήσεις στις ίδιες ερωτήσεις, χρόνο με τον χρόνο!

Οι Toody Cole and her Band εμφανίζονται ζωντανά στο An Club (Σολωμού 13-15, Εξάρχεια) την Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου.

Τη συναυλία ανοίγουν οι Jenny Don’t and the Spurs.

Πόρτες: 20:15. Το λάιβ ξεκινά στις 21:15.

The KVB: «Είμαστε πιο απογοητευμένοι από τη ζωή σε σχέση με τότε που ήμασταν νέοι»

 

Επηρεασμένο εξίσου από την αρχιτεκτονική και τη μουσική, το γνωστό για τα σαγηνευτικά cold wave/post-punk/ποπ ηχοτοπία του βρετανικό οπτικοακουστικό ντουέτο The KVB (Kat Day και Nicholas Wood) επιστρέφει στην Ελλάδα για δύο συναυλίες (20-21 Νοεμβρίου).

Το «συναντούμε» διαδικτυακά.

Από το ξεκίνημα των The KVB στις απαρχές της δεκαετίας του 2010, το καλλιτεχνικό σας έργο είναι, κατά τη γνώμη μου, επηρεασμένο από την αρχιτεκτονική και τη μουσική σε σχεδόν ίσο βαθμό.

Πολλά στοιχεία επηρεάζουν τη μουσική μας, όπως η τέχνη, οι ταινίες, η αρχιτεκτονική κ.ά.

Αυτόν τον καιρό επιμελούμαστε μια μηνιαία ραδιοφωνική εκπομπή για τον διαδικτυακό ραδιοφωνικό σταθμό «ROVR».

Αποτελεί πηγή έμπνευσης το να αναζητούμε ενδιαφέρουσα νέα μουσική και να ανακαλύπτουμε ξανά παλιές αγαπημένες επιλογές για να τις παρουσιάζουμε κάθε μήνα.

Ο ήχος της παλαιότερης μουσικής των KVB ήταν αποτέλεσμα περιορισμένου εξοπλισμού· ακούγεται όπως ακούγεται εξαιτίας του εξοπλισμού που διαθέταμε και μπορούσαμε να αντέξουμε οικονομικά.

Πώς σχετίζεστε με τον χώρο, γενικότερα, και με την αρχιτεκτονική, ειδικότερα, και με ποιους τρόπους αυτή η σύνδεση διοχετεύεται στην καλλιτεχνική σας διαδικασία;

Ο τόπος, όπως βιώνεται μέσα από τη διαβίωση ή τα ταξίδια, εισχωρεί πάντα στη μουσική, χωρίς πρόθεση.

Στον μουσικό τομέα, οι συνθέσεις σας έχουν περιγραφεί κατά καιρούς ως «cold wave», «post-punk», «shoegaze» - ακόμα και ως «ποπ». Πόσο άνετα νιώθετε με τέτοιου είδους ταμπέλες και ποιο είναι, τελικά, το μουσικό σας «σπίτι»;

Είμαστε εντάξει με όποια ταμπέλα θέλει να μας βάλει ο κόσμος· μάς αρέσουν πολλά διαφορετικά είδη μουσικής.

Σε στιχουργικό επίπεδο, θίγετε ζητήματα δυστοπίας, αποκάλυψης και της ανθρώπινης κατάστασης, συνήθως με απαισιόδοξη διάθεση.

Τι είναι αυτό που σας ελκύει σε αυτούς τους συγκεκριμένους θεματικούς άξονες -ανάμεσα σε άλλους- και πού αποδίδετε τη δική σας απαισιόδοξη οπτική;

Δεν είναι δύσκολο να είσαι απαισιόδοξος όταν κοιτάζεις την πορεία του κόσμου σήμερα.

Δίνετε επίσης μεγάλη προσοχή στη δημιουργία ηχοτοπίων. Πώς εξισορροπείτε τη σύνθεση των στίχων με τη διαμόρφωση της μουσικής ατμόσφαιρας;

Η μουσική προηγείται πάντα, και οι στίχοι διαμορφώνονται με βάση τη διάθεση του κομματιού.

Η ατμόσφαιρα, η ενέργεια και η διάθεση είναι πάντα τα πιο σημαντικά στοιχεία, και μερικές φορές δίνεται η αίσθηση ότι οι λέξεις σχεδόν ανασύρονται μέσα από τα ηχητικά κύματα.

Όσον αφορά τη δημιουργία ηχοτοπίων, μάς αρέσει να επανενισχύουμε και να επεξεργαζόμαστε εκ νέου τους ήχους μέσω διαφόρων πεταλιών εφέ, φίλτρων και ενισχυτών, ώστε να επιτύχουμε πιο ενδιαφέρουσες δυναμικές και μια ανθρώπινη χροιά.

Έχετε περιγράψει το νέο σας άλμπουμ, Tremors, ως «δυστοπική ποπ». Με ποια έννοια;

Μπορεί οι θεματικές να είναι σκοτεινές, απαισιόδοξες, αλλά υπάρχουν στιγμές φωτός και ελπίδας μέσα σε αυτές.

Πέρα από ζητήματα τα οποία έχετε εξερευνήσει στο παρελθόν, σε αυτό το άλμπουμ θίγετε επίσης την «απώλεια, καθώς και την αντίσταση, τον θρήνο και την αποδοχή της αναπόφευκτης αλλαγής».

Γιατί επιλέξατε να εμβαθύνετε σε στα συγκεκριμένα θέματα αυτήν τη φορά;

Είναι απλώς μια διαδικασία τού να μεγαλώνεις, τού να αποδέχεσαι ότι έχεις περιορισμούς. Είμαστε πιο απογοητευμένοι από τη ζωή σε σχέση με τότε που ήμασταν νέοι.

Στο Of Desire - Demos & Outtakes κατά κάποιον τρόπο «επανεξετάζετε» το άλμπουμ σας Of Desire και το διευρύνετε. Τι σημαίνει για εσάς, σε δημιουργικό επίπεδο, η επεξεργασία υλικού το οποίο ήταν ήδη διαθέσιμο στο παρελθόν;

Είναι πάντα ενδιαφέρον να επανέρχεσαι σε παλιά τραγούδια· μερικές φορές πρόκειται για έργα που δε σου άρεσαν καν εξαρχής, αλλά μπορείς να εντοπίσεις κάτι ενδιαφέρον σε κάποιο σημείο τους και να το αναπτύξεις περαιτέρω.

Καταλήγει να μοιάζει σχεδόν με remix - κάτι το οποίο απολαμβάνω να κάνω και για άλλους καλλιτέχνες.

Πιο πειραματικό από άποψη φόρμας, το Electronic Soundscapes For Post-Industrial Urban Decay αποτελεί «ένα ταξίδι μέσα από τα σύγχρονα ερείπια του κόσμου στον οποίο ζούμε σήμερα».

Πώς προσεγγίζετε τον πειραματισμό - και τα ερείπια;

Μας αρέσει να χτίζουμε πράγματα και στη συνέχεια να τα απογυμνώνουμε μέχρι το μεδούλι τους.

Μερικές φορές μπορείς να επιβαρύνεις ένα τραγούδι με υπερβολικά πολλά στοιχεία, και στην πραγματικότητα, το να αφαιρέσεις μέρη μπορεί να βελτιώσει την αίσθηση ενός κομματιού.

Το κάνουμε συχνά αυτό με ορισμένες από τις διασκευές που έχουμε δημιουργήσει στο παρελθόν: αποδομούμε το τραγούδι, ώστε να μπορέσουμε να φτιάξουμε κάτι εντελώς καινούργιο, το οποίο να μας εκφράζει απόλυτα.

Καθώς παρακολουθείτε την Ανατολή Πάνω Από Το Μπετόν, πώς φαντάζεστε το Μέλλον και την Ιδανική Διαβίωση, τη στιγμή που Ο Κόσμος [μας] Φλέγεται;

Είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον και θα θέλαμε πολύ να αντικρίζουμε ένα ουτοπικό ιδεώδες, για χάρη της μικρής μας κόρης.

«Προσευχήσου γι’ αυτό που προσπάθησες να γίνεις, μάθε να είσαι άνθρωπος/ Κοίτα πώς ήταν το παρελθόν και άλλαξέ το όσο μπορείς», τραγουδάτε στο κομμάτι Dreams από το ντεμπούτο άλμπουμ σας.

Ποια από τα όνειρά σας δεν έχουν πραγματοποιηθεί ακόμα;

Είμαστε τυχεροί που έχουμε εμφανιστεί και επισκεφθεί τόσα πολλά μέρη - σχεδόν πενήντα χώρες, συμπεριλαμβανομένων προορισμών τους οποίους δεν περιμέναμε ποτέ να επισκεφθούμε, όπως η Τασμανία, το Καζακστάν και η Νότια Αφρική.

Όνειρό μου [Κat] θα ήταν να επισκεφθώ την Ισλανδία· το τοπίο της μοιάζει εξωπραγματικό.

Η φωτογραφία των The KVB είναι του Γιώργου Κατσανάκη.

Οι The KVB εμφανίζονται ζωντανά την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου στη Θεσσαλονίκη στο Soul Ground Stage (26^ης Οκτωβρίου 104) και το Σάββατο 21 Νοεμβρίου στην Αθήνα στο Gazarte - Ground Stage (Βουτάδων 32-34, Γκάζι).

Kronos Quartet: «Το Kronos Quartet κοιτάζει πάντα προς το μέλλον»

 

Kronos Quartet (Φωτογραφία: Danica Taylor)

Στον μισό αιώνα της ύπαρξής του, το μυθικό Kronos Quartet επαναπροσδιορίζει και διευρύνει το τι μπορεί να σημαίνει ένα κουαρτέτο εγχόρδων.

Ενόψει της συναυλίας του στο Gazarte τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, κουβεντιάζουμε με τον David Harrington, βιολιστή και ιδρυτικό μέλος του σχήματος, και την  Gabriela Díaz, βιολίστρια και εκ των νεότερων μελών του.

Το Kronos Quartet πήρε το όνομά του από τον αρχαιοελληνικό θεό Χρόνο, την προσωποποίηση του χρόνου.

Μετρώντας πάνω από 50 χρόνια ύπαρξης -αν και με εναλλαγές στα μέλη-, πώς διαχειρίζεστε το πέρασμά του σε προσωπικό και καλλιτεχνικό επίπεδο, και σε ποιον βαθμό αυτό επηρεάζει την προσέγγισή σας στην τέχνη (αλλά και στη ζωή);

David Harrington: Η ηχητική ενσάρκωση του χρόνου βρίσκεται στον πυρήνα του Kronos Quartet.

Οι προσπάθειές μας να καταγράψουμε, μέσα από τη μουσική μας, το θαύμα της ζωής και ορισμένα ζητήματα τα οποία αντιμετωπίζει το είδος μας -όπως η απειλή του πυρηνικού αφανισμού, η κλιματική αλλαγή και η Tεχνητή Nοημοσύνη-, σε συνδυασμό με την ανακάλυψη καλλιτεχνών και μουσικών που διαθέτουν την ιδιαίτερη ικανότητα να εκφράζουν, για όλους εμάς, νέους και αναζωογονητικούς τρόπους για να ακούσουμε το μέλλον, αποτελούν κεντρικό άξονα της πορείας των Kronos από το 1973.

Ως τρόπος ζωής, η συμμετοχή στο Kronos υπήρξε διαρκώς πηγή ενέργειας και εξακολουθεί να ενισχύει την πεποίθηση ότι, όλοι μαζί, μπορούμε να ξεπεράσουμε τα τεράστια εμπόδια τα οποία διαρκώς βρίσκουμε μπροστά μας.

Τα μέλη του Kronos, με την πάροδο των ετών, υπήρξαν μια ομάδα υπέροχων ανθρώπων, οι οποίοι επέδειξαν επίσης απίστευτη αφοσίωση στην προσπάθεια να καταστήσουν τον κόσμο που μοιραζόμαστε ένα πιο δίκαιο μέρος:

Έναν κόσμο όπου η μουσική μπορεί να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην κοινωνία και στο μέλλον όλων μας.

Τώρα, με τις Ayane Kozasa, Gabriela Diaz και τον Paul Wiancko στο πλευρό μου, βρισκόμαστε σε ένα υπέροχο σημείο, όπου καθημερινά αντλώ έμπνευση από μουσικούς που μεγάλωσαν σε έναν μουσικό κόσμο στη διαμόρφωση του οποίου συνέβαλε το Kronos.

Νιώθω να με κατακλύζει ένα τεράστιο κύμα αισιοδοξίας!

Αυτή η νέα ενέργεια για την εξερεύνηση του μέλλοντος, μέσω της πλατφόρμας του Kronos Quartet, με κρατά διαρκώς σε εγρήγορση, γεμάτο ανυπομονησία για το πού μπορούμε να φτάσουμε στη συνέχεια.

Πώς σχετίζεστε με τις μυθολογίες του παρελθόντος και του παρόντος, και τι αντλείτε από αυτές σε πολιτισμικό και υπαρξιακό επίπεδο;

D.H.: Ως μουσικοί, σε μια εποχή αυξημένου κινδύνου και τεράστιων δεινών -που συνυπάρχουν με μια απίστευτη προοπτική για το άριστο, καρπό αιώνων ανακάλυψης- οφείλουμε, κατά περίπτωση, να γινόμαστε θεραπευτές, οραματιστές, προειδοποιητές για τον κίνδυνο, παρηγορητές, δημιουργοί κοινότητας, αμφισβητίες της εξουσίας, δημιουργοί μαγικών στιγμών και παιδαγωγοί.

Οι μουσικοί οφείλουν να ενσαρκώνουν το σύνολο της μουσικής στη ζωή και το έργο τους.

Πρέπει, μέσα από το έργο της ζωής μας, να εμπνέουμε το κοινό μας ώστε να ανακαλύψει μια ανανεωμένη ενέργεια και την επιθυμία να βιώσει την ίδια την ουσία την οποία η μουσική μπορεί να αναδείξει από τον καθένα μας.

Το κουαρτέτο ιδρύθηκε από τον βιολιστή David Harrington στο Σιάτλ της Ουάσιγκτον και η πρώτη του εμφάνιση πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 1973.

Τι είχατε κατά κύριο λόγο στο μυαλό σας όταν ξεκινήσατε αυτό που αποδείχθηκε μια περιπέτεια ζωής;

D.H.: Πριν σχηματίσω το Kronos Quartet τον Σεπτέμβριο του 1973, βρισκόμουν σε μια δύσκολη φάση, καθώς δεν είχα βρει μουσική που να νιώθω ότι είναι η κατάλληλη για να την παίξω ως απάντηση στον αμερικανικό πόλεμο στο Βιετνάμ.

Ξαφνικά, τον Αύγουστο, άκουσα στο ραδιόφωνο το Black Angels του George Crumb. Αμέσως κατάλαβα τι έπρεπε να κάνω. Επιτέλους, είχα το τραγούδι μου!

Αφού μελέτησα την παρτιτούρα του Black Angels, έγινε σαφές πως, για να ερμηνεύσω αυτό το έργο, χρειαζόταν να συγκροτήσω μια ομάδα απόλυτα αφοσιωμένη στις καθημερινές πρόβες και στην εκμάθηση όλων των δεξιοτήτων οι οποίες απαιτούνταν για την εκτέλεσή του.

Χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να μπορέσουμε να αρχίσουμε να δημιουργούμε έναν κόσμο μουσικής, στον οποίο το Black Angels βρίσκει τη θέση του ανάμεσα σε μουσική από ποικίλες πηγές, πολιτισμούς και ηχητικές οπτικές.

Τώρα μπορούμε να δημιουργούμε συναυλίες και ηχογραφήσεις που ενσωματώνουν στοιχεία από τον κόσμο των γεγονότων και των ανακαλύψεων. Υπό αυτή την έννοια, δεν υπήρξε ποτέ καλύτερη στιγμή για τη μουσική του Kronos.

Το Kronos Quartet έχει περιγραφεί ως «πιθανότατα το πιο διάσημο συγκρότημα νέας μουσικής στον κόσμο» και έχει επαινεθεί για τον συμπεριληπτικό χαρακτήρα του ρεπερτορίου του.

Πώς διαχειρίζεστε τη φήμη και πώς επιλέγετε κάθε φορά το ρεπερτόριό σας;

D.H.: Επιλέγουμε τους συνθέτες και τους προσκεκλημένους καλλιτέχνες μας με μεγάλη προσοχή.

Ελπίζουμε πάντα ότι, όταν κάποιος γράφει ένα νέο έργο για το Kronos, αυτό θα είναι το καλύτερό του έργο, θα αποκαλύπτει κατά κάποιον τρόπο τον εσωτερικό του ήχο σε εμάς και στο κοινό μας, και θα δείχνει σε όλους μας μια νέα κατεύθυνση στη διαρκή αναζήτησή μας για το μέλλον.

Όταν συμπράττουμε με έναν προσκεκλημένο μουσικό, ελπίζουμε να ανακαλύψουμε νέες πτυχές τού τι σημαίνει να διαμορφώνουμε τις νότες που καλούμαστε να παίξουμε.

Θέλουμε να μάθουμε περισσότερα για τον κόσμο μέσα από την κοινότητα των μουσικών με τους οποίους κάνουμε πρόβες και εμφανιζόμαστε.

Στην πορεία, έχετε συνεργαστεί (μεταξύ πολλών άλλων) με αρκετούς από τους «γίγαντες» του μινιμαλισμού, όπως οι Steve Reich, Philip Glass και Terry Riley.

Τι είναι αυτό που σάς ελκύει περισσότερο στον μινιμαλισμό και πόσο εκτιμάτε τη σιωπή, ειδικά σε μια εποχή στην οποία ο θόρυβος και η κάθε λογής ακαταστασία κυριαρχούν στις αισθήσεις μας;

D.H.: Κατά ενδιαφέροντα τρόπο, οι συνθέτες με τους οποίους συνεργαζόμαστε μάς έχουν διδάξει, ο καθένας με τον τρόπο του, νέα πράγματα για το τι σημαίνει να είναι κανείς μουσικός.

Δεν υπάρχουν δύο συνθέτες που να παρουσιάζουν ομοιότητες στην προσέγγισή τους.

Ο Terry Riley, ο οποίος έχει γράψει 24 έργα για το Kronos, διαθέτει μια εκπληκτική γενναιοδωρία πνεύματος και δεν παύει να εκφράζει την έκπληξή του για το τι επιφέρουν στον κόσμο η εξουσία και η απληστία.

Στις πρόβες, ο Morton Feldman μιλούσε για την απαλή επαφή του δέρματος του δαχτύλου με τη χορδή «λα». Όταν έλεγε, «Πρέπει να ακούγεται σαν Σούμπερτ», καταλαβαίναμε αμέσως τι εννοούσε.

Η Laurie Anderson ίσως επιθυμεί να εντάξει στοιχεία από διάφορα αλφαβητικά συστήματα γραφής στο οπτικό μέρος του έργου της.

Ο Astor Piazzolla επιζητούσε μια ορμή στον ρυθμό, καθώς και κάτι παθιασμένο, εκτενές, ενίοτε ακόμα και εκρηκτικό.

Κάθε συνθέτης έχει δώσει στο Kronos νέα εργαλεία. Κανείς δεν παίζει «βιολί στον αέρα» όπως το έκανε ο Henryk Gorecki! Και τα όργανά μας δεν ήταν ποτέ πιο κουρδισμένα απ’ ό,τι αφού τα κούρδισε ο LaMonte Young.

Το «κέντρο» του ρυθμού οριζόταν πιο ξεκάθαρα από τον Zakir Hussain απ’ ό,τι από οποιονδήποτε άλλον με τον οποίο έχουμε παίξει. Η φωνή της Mahsa Vahdat διεισδύει βαθύτερα στη ζωή κάθε φορά που έχουμε την ευκαιρία να εμφανιστούμε μαζί της...

Gabriela Díaz: Για το Kronos έχουν γραφτεί πολλά έργα από αυτούς τους μουσικούς γίγαντες της εποχής μας: τον Glass, τον Reich και τον Riley.

Προσωπικά, ποτέ δεν αγάπησα τον όρο «μινιμαλιστής». Είναι αλήθεια πως υπάρχει επανάληψη -ενίοτε πολύ μικρού μουσικού υλικού- η οποία αναπτύσσεται και μεταμορφώνεται με την πάροδο του χρόνου.

Θα έλεγα, ωστόσο, ότι αν μη τι άλλο, η μουσική αυτών των συνθετών είναι «μαξιμαλιστική».

Τα συναισθήματα που καθοδηγούν τις αρμονίες και τους ρυθμούς έχουν βαθιές ρίζες.

Η ένταση η οποία συσσωρεύεται σε μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί να απαιτήσει πολλά τόσο από τον ακροατή όσο και από τον ερμηνευτή, ωστόσο η συναισθηματική ανταμοιβή που προσφέρουν τα έργα αυτών των σπουδαίων συνθετών είναι τεράστια.

Τον Φεβρουάριο του 2023, ο τσελίστας και συνθέτης Paul Wiancko έγινε ο τσελίστας του κουαρτέτου. Τον Μάρτιο του 2024, η βιολίστρια Gabriela Díaz και η βιολονίστρια Ayane Kosaza έγιναν τα νεότερα μέλη.

Πόσο φιλόξενο είναι το κουαρτέτο ως δομή όσον αφορά την ενσωμάτωση νέων μελών; Πώς βιώνετε εσείς, υπό αυτήν την ιδιότητα, τη συμμετοχή σας και με ποιους τρόπους η εναλλαγή των μελών επηρεάζει τη συλλογική δυναμική;

G.D.: Το Kronos αποτελεί μια ασυνήθιστη περίπτωση στον κόσμο των κουαρτέτων εγχόρδων. Λίγα κουαρτέτα διατηρούν μια τόσο μακρόχρονη και τόσο ζωντανή πορεία.

Ένας από τους λόγους είναι η ακόρεστη περιέργεια του David, το πάθος του για τη μουσική της εποχής μας και την ανακάλυψη νέων μουσικών φωνών, καθώς και η μουσική και προσωπική του ευελιξία.

Δίνει το παράδειγμα, και αυτή η δεκτικότητα επεκτείνεται και στους ανθρώπους με τους οποίους συμπράττει μουσικά.

Από το πρώτο λεπτό της ακρόασής μου, ένιωσα να με υποδέχονται θερμά, αποδεχόμενοι αυτό που πραγματικά είμαι· σε καμία περίπτωση δε μου ζητήθηκε να μιμηθώ το άτομο το οποίο είχε προηγουμένως αυτόν τον ρόλο.

Ήταν εξαιρετικά ευχάριστο να ανακαλύπτουμε τους ρόλους του καθενός μας μέσα στο κουαρτέτο.

Εξερευνούμε τη μουσική μαζί και ανταλλάσσουμε ιδέες για νέους συνθέτες και συνεργάτες, ενώ κάθε νέο μέλος φέρνει τις δικές του ιδέες σε αυτήν τη συζήτηση.

Η παρουσία σας έχει ασκήσει τεράστια επίδραση στον κινηματογράφο. Ως κουαρτέτο, έχετε συμβάλει στη δημιουργία ή/και στην εκτέλεση μουσικών επενδύσεων για αξέχαστες ταινίες, όπως το Ρέκβιεμ για ένα όνειρο και το Dracula.

Παρακολουθεί φιλμ το Kronos Quartet; Ποια είναι η πιο ενδιαφέρουσα πτυχή του κινηματογράφου για εσάς, ως συνθέτες/ερμηνευτές;

G.D.: Μας αρέσει πολύ να συζητάμε για ταινίες! Κάθε μέλος μας έχει ελαφρώς διαφορετικά γούστα και έχουμε μάθει πολλά ο ένας για τον άλλον συζητώντας για τις αγαπημένες μας ταινίες.

Η κινηματογραφική μουσική κατέχει μια ξεχωριστή θέση στον κόσμο της μουσικής· δεν υπάρχει αποκλειστικά για τον εαυτό της. Προωθεί τη δραματική εξέλιξη, εντείνει το συναίσθημα και βοηθά τον θεατή να κατανοήσει μια σκηνή.

Οι καλύτερες μουσικές επενδύσεις είναι τόσο άρρηκτα συνδεδεμένες με τη δράση της ταινίας, που δεν μπορείς να φανταστείς μια σκηνή χωρίς τη μουσική της.

Αν και γράφτηκε χρόνια αργότερα, δεν μπορώ να φανταστώ τη σκηνή με τον Βαν Χέλσινγκ και τον Δράκουλα, από το Dracula, χωρίς την αδυσώπητη μουσική επένδυση του Philip Glass.

Είχαμε την τύχη να συμμετάσχουμε σε ορισμένες αξιόλογες κινηματογραφικές μουσικές επενδύσεις και ενδιαφερόμαστε ενεργά για τη συνέχιση της συνεργασίας μας με δημιουργούς ταινιών.

Εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια, το Kronos Quartet επαναπροσδιορίζει διαρκώς το τι μπορεί να σημαίνει ένα κουαρτέτο εγχόρδων.

Τι σημαίνει, λοιπόν, ουσιαστικά για εσάς σήμερα; Πώς οραματίζεστε τις προοπτικές του και τι είδους ιστορίες θα θέλατε να αφηγηθείτε στο μέλλον «με χάρη, χιούμορ και βάθος», όπως έχει δηλώσει ο David Harrington;

G.D.: To Kronos διευρύνει τα όρια από την πρώτη κιόλας μέρα, και είναι συναρπαστικό να αποτελεί κάποιος μέρος αυτής της ιστορίας σήμερα. Τόση υπέροχη μουσική υπάρχει χάρη στο Kronos, και κάθε πρόβα μας αποτελεί μια ανακάλυψη.

Εκτός από το να υποδεχόμαστε νέα έργα στον κόσμο, η Ayane, ο Paul κι εγώ έχουμε επίσης την ευκαιρία να ερμηνεύουμε έργα που είχαν ήδη μακρά πορεία προτού ενταχθούμε εμείς στο σχήμα και τα οποία έχουν καταστεί αναπόσπαστο κομμάτι της εργογραφίας για κουαρτέτο εγχόρδων, όπως το Different Trains του Steve Reich.

Δεν μπορούσα να πιστέψω την εμπειρία τού να το παίζω για πρώτη φορά με τον Kronos.

Ήταν ένα έργο που είχα μελετήσει εμμονικά στο πανεπιστήμιο, και τώρα βρισκόμουν στη σκηνή ερμηνεύοντάς το μαζί με τον άνθρωπο ο οποίος το είχε παραγγείλει.

Το Kronos Quartet κοιτάζει πάντα προς το μέλλον και αναζητά διαρκώς νέες φωνές, νέους συνεργάτες και νέες μουσικές περιπέτειες.

Μου αρέσει το γεγονός ότι μια συναυλία των Kronos μπορεί να χωρέσει μια τόσο μεγάλη ποικιλία μουσικής:

Από την πιο βαθυστόχαστη τοποθέτηση για το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος, μέχρι ένα απολαυστικά ανόητο κομμάτι που περιλαμβάνει ένα viral βίντεο με μια γάτα να πίνει λαίμαργα γάλα.

Θα συνεχίσουμε να αφηγούμαστε ιστορίες με αυτό το εύρος· αντικατοπτρίζει την καθημερινή μας ζωή.

Ευχαριστώ θερμά τον Graham Keeton από το τιμ του Kronos Quartet για τον συντονισμό της συνέντευξης με τον David Harrington και την Gabriela Díaz και για την παραχώρηση του φωτογραφικού υλικού (credit: Danica Taylor).

Το Κronos Quartet εμφανίζεται ζωντανά τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου στο Gazarte - Main Stage (Βουτάδων 32-34, Γκάζι).