Volkan Caner (She Past Away): «Θρησκείες και πολιτική μάς παγιδεύουν σε έναν βάλτο»

 

Ένα από τα κορυφαία σύγχρονα darkwave συγκροτήματα, οι Τούρκοι She Past Away επιστρέφουν συναυλιακά στην Αθήνα ως headliners του Disorder Festival την Παρασκευή 12 Ιουνίου.

Ενόψει του Φεστιβάλ, κουβεντιάζουμε με τον Volkan Caner, τραγουδιστή και κιθαρίστα του γκρουπ.

Οι She Past Away σχηματίστηκαν πριν από είκοσι χρόνια στην Προύσα. Τι έχει αλλάξει και τι έχει παραμείνει το ίδιο από τότε για εσάς, τόσο ως καλλιτέχνες όσο και ως ανθρώπους;

Η πιο σημαντική αλλαγή είναι η σωματική. Απλώς, είμαστε πλέον μεγαλύτεροι. Ωστόσο, η οπτική μας για τη ζωή και τη μουσική παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητη.

Αυτήν τη στιγμή ζεις μεταξύ Αθήνας και Βαρκελώνης. Θα περιέγραφες κάποια από αυτές τις πόλεις ως το «υιοθετημένο» σου σπίτι; Αν ναι, γιατί;

Ζω στη Βαρκελώνη εδώ και δέκα χρόνια. Ο λόγος που μετακόμισα εδώ είναι επειδή η γυναίκα μου είναι ντόπια.

Αν και δεν μπορώ να πω ότι έχω προσαρμοστεί πλήρως, υποθέτω πως αυτή είναι η λιγότερο ασφυκτική ανάμεσα στις κατοικήσιμες πόλεις.

Η μηδενιστική σας νοοτροπία ως συγκρότημα εκτείνεται σε κάθε πτυχή της παρουσίας σας, από τον τρόπο που εμφανίζεστε στη σκηνή, μέχρι τη μουσική και τους στίχους σας. Πώς αντιλαμβάνεστε και βιώνετε τον μηδενισμό;

Σχετίζεται με τη μοιρολατρία, σύμφωνα με την κοσμοθεωρία σας;

Σίγουρα δεν έχουμε μια μοιρολατρική κοσμοθεωρία. Όταν αναλογίζομαι τη ζωή και την ύπαρξη, ο μηδενισμός γίνεται ο αναπόφευκτος προορισμός.

Ισχυρίζεστε ότι γράφετε «μινιμαλιστική ποίηση», όχι απλώς στίχους. Ποια είναι η διαφορά; Τι ανακαλύπτεις στην ποίηση, ποιοι είναι οι αγαπημένοι σου ποιητές και γιατί;

Προτιμώ μια λιτή αφήγηση από την περίτεχνη και μακροσκελή πρόζα. Από εκεί προέρχεται ο ορισμός μου για τον μινιμαλισμό· θα μπορούσες απλώς να τον ονομάσεις «απλότητα».

Δε διαβάζω πολλή ποίηση. Ο Μποντλέρ, ο Πόε και ο Όσκαρ Ουάιλντ, μαζί με την Ετζέ Αϊχάν και τον Κιουτσούκ Ισκεντέρ από την τουρκική λογοτεχνία, είναι τα πρώτα ονόματα τα οποία μου έρχονται στο μυαλό.

Είστε μια κιθαριστική, post-punk/darkwave μπάντα. Από πού πηγάζει η αγάπη σας για αυτά τα είδη;

Το post-punk των τελών της δεκαετίας του 1970 και του 1980 αποτελεί τεράστια έμπνευση για εμάς. Θεωρώ τους κιθαριστικούς ήχους εκείνης της εποχής, με την έντονη δόση ρεφρέν και flanger, αρκετά μαγευτικούς.

Κιθαρίστες όπως οι Johnny Marr, John McGeoch, Geordie Walker, Billy Duffy και Robin Guthrie είναι οι βασικές φιγούρες πίσω από αυτήν την επιρροή.

«Ελαττωματικό σχέδιο/ Είναι κοντά στο τέλος/ Βλασταίνουν ψέματα, / Από τον πολιτισμό/ Σαπίζει», λες με οργή στο Pale. Πώς μπορεί να ανακτήσει ο πολιτισμός τους «χυμούς» του;

Όλες αυτές οι οργανωμένες θρησκείες και η παγκόσμια πολιτική μάς παγιδεύουν όλο και περισσότερο σε έναν βάλτο κάθε μέρα. Η παρακμή είναι αναπόφευκτη.

«Όταν η τηλεόραση είναι κλειστή/ και όταν όλοι οι ήχοι σβήνουν/ Κυκλώνει την ίδια τη σκιά της/ Η σιωπή της λεπτής μοναξιάς/ Η απουσία σου», απελπίζεσαι στο Delicate Loneliness. Πώς αντιμετωπίζεις «τη σιωπή της λεπτής μοναξιάς»;

Αυτή δεν είναι τόσο μια κατάσταση απελπισίας, όσο μια κατάσταση ανακούφισης.

Είναι μια επιλογή - η πράξη της αποστασιοποίησης από το πλήθος και τις πολλές παραδοξότητες τις οποίες αυτό κουβαλά, και απλώς του να μένεις μόνος με τον εαυτό σου.

«Φαίνεται ότι/ Όλα όσα ζούμε/ έχουν ένα τίμημα», επισημαίνεις στο When you really miss. Έχεις πληρώσει το τίμημα για κάποιες από τις επιλογές που έχεις κάνει στη ζωή σου;

Αυτή είναι μια διασκευή των Kesmeşeker. Οι στίχοι ανήκουν στον Cenk Taner. Είναι κάποιος που με έχει επηρεάσει βαθιά. Όσο για το ερώτημα: φυσικά, έχω πληρώσει πολλά και συνεχίζω να πληρώνω.

«Το μόνο που ξέρω είναι αυτό που νιώθω», καταλήγετε στο Μοnotone. Είναι η γνώση μια μορφή συναισθήματος - και αντίστροφα;

Η γνώση μπορεί να συντελεστεί με δύο τρόπους: ορθολογικά ή μέσω της επίγνωσης. Αυτό το οποίο αναφέρεται στο Μοnotone είναι μια επίγνωση - μια κατάσταση συναισθήματος.

«Όλη η ομορφιά μπορεί να εξαφανιστεί σε μια στιγμή», σχολιάζεις στο People. «Σε τόσο άσχημους καιρούς, η μόνη αληθινή διαμαρτυρία είναι η ομορφιά», είχε δηλώσει κάποτε ο Phil Ochs, ένας από τους αγαπημένους μου τραγουδοποιούς.

Με ποια έννοια μπορεί η ομορφιά να γίνει μια μορφή διαμαρτυρίας;

Αυτό που εννοούσα εκεί αφορά περισσότερο τον φόβο της απώλειας της ίδιας της ομορφιάς. Μια γενική αίσθηση απώλειας, χωρίς συγκεκριμένο σημείο εστίασης.

Όλοι μας ξεθωριάζουμε και φθειρόμαστε συλλογικά, και καμία κατακραυγή δεν μπορεί να σταματήσει αυτήν τη διαδικασία.

Όταν σκεφτόμαστε την ομορφιά ως διαμαρτυρία, είναι αδύνατο να μη συμφωνήσουμε με τον Phil Ochs. Η διαμαρτυρία γεννιέται από αντίθετες απόψεις και είναι σαφές ότι δε διανύουμε όμορφους καιρούς.

Το Mizantrop είναι το τελευταίο σας άλμπουμ και το πρώτο «κανονικό» από την εποχή του Disko Anksiyete. Τι συνέβη στο μεταξύ;

Ναι, έχει περάσει πολύς καιρός από το Disko Anksiyete. Κάναμε εκτενείς περιοδείες και επίσης τεμπελιάσαμε πολύ. Θέλαμε το αποτέλεσμα να είναι κάτι με το οποίο θα νιώθαμε πραγματικά άνετα.

Υπήρξαν νέα τραγούδια που γράψαμε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, τα οποία εξελίχθηκαν σημαντικά με την πάροδο του χρόνου.

Κάποια τραγούδια στο άλμπουμ έχουν τρεις ή τέσσερις εντελώς διαφορετικές εκδοχές. Θα κυκλοφορήσουμε αυτές τις εκδοχές όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή.

Μήπως η πίστη σου στην ανθρωπότητα υποχωρεί; Σε μια εποχή μαστιζόμενη από πολέμους και γενοκτονίες, τι χρειάζεται για να επανεφεύρουμε/αναζωογονήσουμε την ανθρωπιά μας, ώστε να χτίσουμε ζωές αξιοβίωτες για όλους/όλες;

Έχασα την ελπίδα μου εδώ και πολύ καιρό. Είναι σαφές ότι, ως ανθρωπότητα, δεν έχουμε μάθει τίποτα από το παρελθόν. Δεν μπορούμε καν να εκπλησσόμαστε πια από όλη αυτήν την ανοησία.

Ίσως η μόνη λύση είναι να επαναφέρουμε την εξελικτική μας διαδικασία στην αρχή και να προσπαθήσουμε άλλη μια φορά, προσεκτικά.

Σε ευχαριστώ για αυτές τις διορατικές και καλά δομημένες ερωτήσεις.

Ευχαριστώ θερμά το τιμ των She Past Away για την πολύτιμη συμβολή του στην υλοποίηση της συνέντευξης με τον Volkan Caner.

Οι She Past Away είναι headliners στην πρώτη μέρα του Disorder Festival (Παρασκευή 12 Ιουνίου) στο Universe K-5 Arena (Λεωφόρος Κηφισού 87, Αθήνα).

Πληροφορίες:

 

Death Disco presents:

 

Παρασκευή 12 Ιουνίου

Disorder Festival

Venue: Universe K-5 Arena (Λεωφόρος Κηφισού 87, Αθήνα).

Bands: She Past Away, Kite, Diorama, Reflection Black.

Doors open: 18:00.

 

Σάββατο 13 Ιουνίου

Disorder - Epilogue

Venue: Club Death Disco (Ωγύγου 16 & Λεπενιώτου 24, Ψυρρή).

Bands: Frozen Plasma + Our Banshee.

Doors open: 21:00.

Αλιρέζα Κατάμι: «Το τραύμα δεν εξαφανίζεται επειδή έχει εκφραστεί»

 

Αλιρέζα Κατάμι (Φωτογραφία: Brian Van Wyk)

Βασισμένη στα προσωπικά βιώματα του ιρανικής καταγωγής Καναδού σκηνοθέτη της, Αλιρέζα Κατάμι, η βραβευμένη στο Σάντανς ταινία Αυτά που σκοτώνεις είναι ένα καθηλωτικό υπαρξιακό θρίλερ για το τραύμα και την υπέρβασή του.

Μια συζήτηση με τον σκηνοθέτη με αφορμή την κυκλοφορία του φιλμ στις αίθουσες από τις 18 Δεκεμβρίου.

Έχεις γεννηθεί στο νοτιοδυτικό Ιράν, ζεις στον Καναδά και γύρισες τη βαθιά προσωπική και υπαρξιακή τελευταία σου ταινία, Αυτά που σκοτώνεις, στην Τουρκία.

Με ποιον τρόπο ή τρόπους συμβάλλει κάθε πτυχή της ταυτότητάς σου στη συνολική κινηματογραφική δομή και σε ποιον βαθμό κάθε τοποθεσία, ή η απουσία της, επηρεάζει την οπτική σου για το συγκείμενο του έργου σου;

Κανένας από αυτούς τους τόπους δε λειτουργεί ως απλό σκηνικό. Είναι ψυχολογικές και συναισθηματικές θέσεις που διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπω τον κόσμο και δομώ τον κινηματογράφο.

Το Ιράν είναι ο τόπος καταγωγής, αλλά και ρήξης. Εκεί διαμορφώθηκε η συναισθηματική μου γραμματική.

Ο Καναδάς είναι ο τόπος της απόστασης και της περισυλλογής. Προσφέρει διαλογισμό και διαύγεια, αλλά και οξύνει την αίσθηση της εξορίας.

Η Τουρκία υπάρχει στο ενδιάμεσο. Μου έδωσε ένα κινηματογραφικό σπίτι και με υιοθέτησε. Αυτή η ενδιάμεση κατάσταση ήταν απαραίτητη για την ταινία. Η απουσία του Ιράν είναι εξίσου σημαντική με την παρουσία της Τουρκίας.

Τα φιλμ στοιχειώνεται από μια γεωγραφία που δε δείχνει ποτέ. Δομικά, η αφήγηση βασίζεται στην μετατόπιση, στην μη πλήρη άφιξη, όπως ακριβώς και ο ίδιος ο πρωταγωνιστής.

Επηρεασμένη από τον Ντέιβιντ Λιντς και τον Αμπάς Κιαροστάμι, η περίπλοκη, πολυεπίπεδη και ενίοτε συγκεχυμένη αφήγηση επικεντρώνεται σε έναν νεαρό καθηγητή, ο οποίος επιστρέφει στη γενέτειρά του μόνο και μόνο για να έρθει αντιμέτωπος με το καταπιεσμένο παρελθόν του.

Θα ήθελες να μου πεις περισσότερα για τη δημιουργία του πρωταγωνιστικού χαρακτήρα, που τον υποδύεται η Eκίν Κοτς, και για τον κακοποιητικό πατέρα, τον οποίο ενσαρκώνει ο Eρτζάν Κεσάλ, και για τη δυναμική της σχέσης τους;

Ο πρωταγωνιστής είναι ένας άνθρωπος που έχει μάθει να επιβιώνει μέσω της διανόησης. Το επάγγελμά του ως καθηγητής δεν είναι τυχαίο.

Ζει μέσα στην ανάλυση, στην αφαίρεση και στη θεωρία επειδή η άμεση συναισθηματική αντιπαράθεση μοιάζει επικίνδυνη.

Ο Eκίν Koτς κατάλαβε ότι αυτός ο χαρακτήρας δεν είναι παθητικός, αλλά παγωμένος. Η αυτοσυγκράτησή του είναι μια μορφή άμυνας.

Ο πατέρας, τον οποίο υποδύεται ο Ερτζάν Κεσάλ, δε θεωρήθηκε ποτέ ως τέρας.

Δε με ενδιέφερε μια απλοϊκή απεικόνιση του «κακού». Είναι αυταρχικός, βίαιος, χαρισματικός και πληγωμένος. Αυτή η πολυπλοκότητα είναι που τον κάνει τρομακτικό. Ο Ερτζάν φέρνει στον ρόλο μια βαθιά κατανόηση της εξουσίας και της πατριαρχίας.

Η σχέση μεταξύ πατέρα και γιου βασίζεται στη σιωπή, την αποφυγή και τον φόβο της κληρονομιάς. Ο γιος δε φοβάται μόνο τον πατέρα, αλλά και το να γίνει αυτός.

Γιατί ο πρωταγωνιστής επιθυμεί τόσο πολύ να εξερευνήσει την έννοια της μετάφρασης και πώς συνδέεις τη μετάφραση με την κινηματογράφηση;

Δεν είναι κάθε μορφή κατανόησης μια μορφή μετάφρασης;

Τη στιγμή που προσπαθούμε να συλλάβουμε την πραγματικότητα, μεταφράζουμε την εμπειρία σε γλώσσα, τη μνήμη σε αφήγηση, το συναίσθημα σε σκέψη. Δεν υπάρχει άμεση πρόσβαση χωρίς παραμόρφωση.

Έτσι λειτουργεί και η ταινία. Το Αυτά που σκοτώνεις είναι δομημένο ως μια πράξη μετάφρασης και όχι εξήγησης. Οι εσωτερικές καταστάσεις μεταφράζονται σε τοπία, σιωπές και κατακερματισμένο χρόνο. Το νόημα παραμένει ασταθές.

Κάτι αναπόφευκτα χάνεται στη διαδικασία, αλλά κάτι άλλο αποκαλύπτεται. Ενδιαφέρομαι βαθιά γι’ αυτό το κενό. Για τον χώρο όπου το νόημα γλιστράει, μεταλλάσσεται ή προδίδει την αρχική εμπειρία.

Προσγειωμένος, αλλά όχι λιγότερο περίπλοκος ή μυστηριώδης από τους υπόλοιπους, ο χαρακτήρας του κηπουρού προσθέτει περισσότερα επίπεδα ίντριγκας στην πλοκή. Τι σηματοδοτεί;

Εναπόκειται στο κοινό να αποφασίσει τι σηματοδοτεί. Δε θέλω να περιορίσω τις αναγνώσεις του με τη δική μου ερμηνεία.

Υπάρχει κάποια ανεπαίσθητη σύνδεση μεταξύ της υποτιθέμενης, αλλά σκόπιμα ασαφούς μέχρι το τέλος, σεξουαλικής ανικανότητας του πρωταγωνιστή και της ξηρασίας της γης την οποία προσπαθεί να καλλιεργήσει;

Το Αυτά που σκοτώνεις προσφέρει πολλές αντανακλάσεις. Η αδυναμία καλλιέργειας της γης αντικατοπτρίζει την αδυναμία σύνδεσης, δημιουργίας ζωής ή προόδου.

Δεν πρόκειται για επιβεβλημένες μεταφορές, αλλά για συνθήκες που προκύπτουν φυσικά από την εσωτερική κατάσταση του χαρακτήρα.

Στο τέλος της ημέρας, το Αυτά που σκοτώνεις είναι μια ταινία για την πατροκτονία, συμβολική ή όχι.

Είναι, για εσένα, η τέχνη γενικά και ο κινηματογράφος ειδικότερα ένα μέσο με τη βοήθεια του οποίου μπορούμε να διαπράξουμε πατροκτονία και έτσι να μπορέσουμε να επιβιώσουμε και να συνεχίσουμε;

Πιστεύω ότι η τέχνη προσφέρει έναν χώρο όπου η συμβολική πατροκτονία μπορεί να λάβει χώρα χωρίς σωματική βία.

Ο κινηματογράφος μάς επιτρέπει να αντιμετωπίσουμε την εξουσία, την παράδοση και το κληρονομημένο τραύμα. Μάς επιτρέπει να τα αποσυναρμολογήσουμε, να τα αμφισβητήσουμε και να τα αναδιατυπώσουμε.

Αυτό δε σημαίνει διαγραφή του πατέρα ή του παρελθόντος. Σημαίνει άρνηση να κυριαρχούμαστε ασυνείδητα από αυτά. Με αυτή την έννοια, ο κινηματογράφος γίνεται εργαλείο επιβίωσης.

Έχεις καταφέρει να ξεκαθαρίσεις τους λογαριασμούς σου με το τραυματικό οικογενειακό σου παρελθόν μετά τα γυρίσματα και την κυκλοφορία του φιλμ ή μήπως εξακολουθούν να παραμονεύουν κάπου άγριες σκιές;

Δεν πιστεύω ότι η δημιουργία μιας ταινίας τακτοποιεί κάτι οριστικά. Το τραύμα δεν εξαφανίζεται επειδή έχει εκφραστεί. Αυτό που μπορεί να κάνει ο κινηματογράφος είναι να δώσει μορφή σε αυτό που προηγουμένως ήταν άμορφο.

Υπάρχουν ακόμα άγριες γωνιές, και πιθανότατα πάντα θα υπάρχουν. Αλλά μετά την ολοκλήρωση της ταινίας, αυτές οι σκιές μοιάζουν λιγότερο σιωπηλές και λιγότερο απομονωτικές. Μερικές φορές, αυτό είναι ήδη αρκετό για να συνεχίσεις.

Ευχαριστώ θερμά τον σκηνοθέτη για την άμεση ανταπόκρισή του στο αίτημα για συνέντευξη, καθώς και για την παραχώρηση της φωτογραφίας του.

Η ταινία του Αλιρέζα Κατάμι Αυτά που σκοτώνεις προβάλλεται στους κινηματογράφους σε από τις 18 Δεκεμβρίου σε διανομή της Danaos Films.

Light in Babylon: «Έχουμε μια κοινή κουλτούρα και γλώσσα, τη μουσική»

 

Από τους δρόμους της Ιστανμπούλ, όπου ξεκίνησαν να παίζουν το 2010, σε φημισμένες αίθουσες συναυλιών και φεστιβάλ ανά τον κόσμο, οι Light in Babylon συνυφαίνουν ανατολίτικους ήχους με τρόπο φρέσκο και συναρπαστικό.

Με αφορμή την εμφάνιση του συγκροτήματος τη Δευτέρα 28 Ιουλίου στην Αθήνα στο πλαίσιο των Φ Hill Sessions, συζητάμε με την τραγουδίστριά του, Michal Elia Kamal.

Δεδομένου ότι είσαι Ισραηλινή πολίτης με ιρανική καταγωγή, αντιμετώπισες ποτέ την οποιαδήποτε διάκριση μέσα στην ισραηλινή κοινωνία;

Το γεγονός πως είμαι Ισραηλο-Ιρανή δεν είναι, όντως, κάτι εύκολο, κυρίως λόγω του ότι δεν μπορούσα να επισκεφτώ το Ιράν και να συναντήσω ανθρώπους της γενιάς μου από εκεί.

Πρέπει, όμως, να έχεις υπόψη σου πως το Ισραήλ είναι πολυπολιτισμική χώρα, σχεδόν όλοι έχουν ρίζες αλλού - είτε στην Ευρώπη, ή την Ασία και την Αφρική.

Το διαφορετικό σε σχέση με τη δική μου καταγωγή είναι ότι προέρχεται από μια χώρα που θεωρείται, σύμφωνα με την κυβέρνηση, «εχθρός».

Στο Ισραήλ, ωστόσο, όπως κι αλλού, είναι πολύ σημαντικό να διαχωρίζεις την κοινωνία από την κυβέρνηση, καθώς ποτέ δεν υπέστην την οποιαδήποτε διάκριση από την ισραηλινή κοινωνία λόγω της ιρανικής καταγωγής μου.

Στο Ισραήλ μπορείς να βρεις ιρανικά εστιατόρια και συναυλίες ιρανικής μουσικής και ιρανικές ταινίες.

Οι άνθρωποι δεν ξεχνούν τις μέρες στο Ιράν πριν την Επανάσταση, όταν η κουλτούρα δεν ήταν περιορισμένη.

Οι γονείς μου όντως ζουν στο Ισραήλ εδώ και πολλά χρόνια, αλλά αυτό δε σημαίνει πως έπρεπε να σταματήσουν να είναι Ιρανοί, γιατί κάτι τέτοιο απλώς δεν είναι δυνατό.

Πώς «σμίλεψες» τη φανταστική φωνή σου; Εκπαιδεύτηκες κανονικά ως τραγουδίστρια;

Στην πραγματικότητα ποτέ δεν έμαθα ειδικά να τραγουδώ.

Έμαθα μουσική από μικρή, παίζω πιάνο κι όλων των ειδών τα κρουστά, αλλά το τραγούδι είναι για μένα μια ολότελα διαφορετική διαδικασία, που έρχεται μέσω του συναισθήματος και της διασύνδεσης με τον εσώτερο εαυτό μου.

Πώς, πού και πότε αποφασίσατε οι τρεις σας να σχηματίσετε τους Light in Babylon;

Το εγχείρημα αυτό ξεκίνησε όταν ο Julien κι εγώ συναντήσαμε τον Metehan στην οδό Ιστικλάλ στην Ιστανμπούλ το 2010.

Αποφασίσαμε, τότε, να το δοκιμάσουμε να παίξουμε μερικά τραγούδια σε αυτόν τον δρόμο. Είχαμε τεράστιο feedback πρώτα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κι έπειτα σε άλλων ειδών μέσα στην Τουρκία και την Ευρώπη.

Παίζουμε μαζί έκτοτε κι απολαμβάνουμε να δίνουμε συναυλίες σε πολύ γνωστές αίθουσες συναυλιών στην Ιστανμπούλ, καθώς σε φεστιβάλ world music στην Ευρώπη και, ναι, επίσης στην οδό Ιστικλάλ.

Ένα από τα πράγματα που μας έφεραν κοντά ήταν ότι διαλέξαμε να ακολουθήσουμε την καρδιά μας και να πορευτούμε στο μονοπάτι της δημιουργίας μουσικής.

Αυτό το μονοπάτι δεν είναι τόσο εύκολο όσο ίσως μπορεί να φαίνεται και κουβαλά μαζί του πολλή κρίση και ρίσκα, αλλά υποθέτω πως είναι αυτή η ζωή που σε επιλέγει, δεν την επιλέγεις εσύ.

Τι αντανακλά η επιλογή του ονόματός σας;

Υπάρχουν δυο λόγοι που διαλέξαμε το Light in Babylon ως το όνομα του συγκροτήματός μας.

Η πρώτη μας σκηνή ήταν ο δρόμος. Στον δρόμο οι άνθρωποι περπατούν προς το σπίτι τους, πηγαίνουν ή έρχονται από τη δουλειά, κανείς δεν κοιτά, και κανείς δε χαμογελά.

Τη στιγμή που βάζεις μουσική στον δρόμο, αυτό κάνει τους ανθρώπους να σταματήσουν για να ακούσουν, να χαμογελάσουν, να κλάψουν, να χορέψουν και να επικοινωνήσουν μεταξύ τους.

Η «Βαβυλώνα» είναι ένα όνομα για το σύστημα που μας εξαναγκάζει να κοιτάμε προς μία μονάχα κατεύθυνση.

Τη στιγμή που βάζεις οποιουδήποτε είδους τέχνη στο σύστημα δημιουργείς φως, κάνοντας τους ανθρώπους να κοιτάξουν επίσης προς μια διαφορετική κατεύθυνση.

Ο δεύτερος λόγος είναι η ιστορία για τον Πύργο της Βαβέλ, για τον καιρό όταν οι πολιτισμοί διαχωρίστηκαν κι οι άνθρωποι άρχισαν να μιλάνε διαφορετικές γλώσσες.

Επιπλέον, στο συγκρότημά μας προερχόμαστε από διαφορετικά μέρη και μιλάμε διαφορετικές γλώσσες, αλλά, παρόλα αυτά, έχουμε μια κοινή κουλτούρα και γλώσσα, τη μουσική.

Πες μου για τη σχέση σου με την Ιστανμπούλ.

Η Ιστανμπούλ είναι ένα μεγάλο κέντρο για τη μουσική, κυρίως για τη Μέση Ανατολή.

Βρίσκεις συναυλίες κάθε νύχτα, από τζαζ σε τσιγγάνικη μουσική, περνώντας μέσω του φλαμένκο, της ρέγκε, της τουρκικής ποπ-ροκ, της ινδικής κλασικής μουσικής κι άλλων πολλών...

Το να είσαι τμήμα αυτού του πολιτιστικού υβριδίου σε κάνει να χάνεις τον εαυτό σου και να τον ξαναβρίσκεις καθημερινά ξανά και ξανά...

Η Ιστανμπούλ είναι ένα πολύ ξεχωριστό σημείο συνάντησης της Ανατολής και της Δύσης, μπορείς να το δεις, επίσης, και με τον τουρισμό:

Έρχονται τουρίστες από την Ευρώπη, τις Η.Π.Α., την Αυστραλία, αλλά και από το Ντουμπάι, το Πακιστάν, το Ιράν, το Λίβανο.

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι, οι κουλτούρες κι η τέχνη είναι κάτι σπουδαίο και είμαι ευγνώμων που είμαι κομμάτι του.

Αλλά η Ιστανμπούλ είναι μια πολύ μεγάλη πόλη με πληθυσμό περίπου 20 εκατομμυρίων ανθρώπων κι αυτό έχει το τίμημά του - τη μόλυνση, τον θόρυβο, την ωμότητα και, κυρίως μου λείπουν η φύση, τα δάση, τα δέντρα, τα πάρκα.

Για παράδειγμα, υπάρχει θάλασσα εδώ, κι είναι πολύ όμορφη να την κοιτάς, αλλά το νερό δεν είναι και τόσο κατάλληλο για κολύμπι.

Η ποικιλομορφία κι ο πλούτος που κυριαρχούν στη μουσική σας, αυτή η ανάμιξη ήχων, χαρακτηρίζουν επίσης και την ατομική σας στάση απέναντι στη ζωή;

Το ότι προερχόμαστε από διαφορετικές κουλτούρες υπήρξε πάντοτε πλεονέκτημα για μας, γιατί επιλέγουμε να βλέπουμε τα πράγματα έτσι.

Τη στιγμή που κάποιος περιορίζει τον εαυτό του σε μια μονάχα συμπεριφορά και ένα στιλ φαγητού/μουσικής/συνηθειών, κλείνει το μυαλό και την καρδιά του.

Η καρδιά μας είναι ανοιχτή, θέλουμε να μαθαίνουμε.

Κι ο καλύτερος τρόπος να μαθαίνεις και να αναπτύσσεσαι -κι όχι μόνο στη μουσική- είναι, πρώτα από όλα, να σέβεσαι τους ανθρώπους, να σέβεσαι τις διαφορετικές θρησκείες/κουλτούρες/γλώσσες/φιλοσοφίες. Αυτό το κοινό έχουμε, τον σεβασμό.

Η μουσική μας δεν είναι παραδοσιακή, είναι ένα νέο είδος, το οποίο εμπνέεται από τις διαφορετικές μας ρίζες και από μια μουσική που είναι διαποτισμένη από ένα καινούριο πνεύμα, κουβαλώντας νέες ελπίδες.

Στη διαδρομή σας από τους δρόμους της Ιστανμπούλ στις αίθουσες συναυλιών και τα φεστιβάλ σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέρα από αυτή αποκτήσατε διεθνή φήμη.

Σας άλλαξε το γεγονός αυτό καθόλου; Γιατί το να δίνετε συναυλίες στο δρόμο είναι τόσο σημαντικό για σας; Και πώς συνδέεστε με τα ποικίλα κοινά σας;

Πάντοτε αλλάζουμε, πάντοτε εξελισσόμαστε ως άτομα κι ως μουσικοί - ναι, το να παίζουμε στο δρόμο επηρεάζει τον τρόπο, με τον οποίο βλέπουμε τα πράγματα, τη μουσική, τους ανθρώπους, τους εαυτούς μας ως μουσικούς.

Σήμερα παίζουμε σε μεγάλους συναυλιακούς χώρους και σε φεστιβάλ, κι έχουμε πολλούς οπαδούς κι ακολούθους, αλλά ακόμα, όσο έχουμε τη δυνατότητα, θα εξακολουθούμε να παίζουμε στην οδό Ιστικλάλ.

Υποθέτω ότι μια μέρα δε θα μπορούμε να το κάνουμε κι ίσως αποδεχτούμε τις αλλαγές στη ζωή,

Με το να δίνουμε, όμως, συναυλίες εκεί στην πραγματικότητα προετοιμάζουμε τον χώρο, την κουλτούρα, ώστε περισσότεροι μουσικοί να εμπνέουν και να μοιράζονται τη μουσική τους σε έναν δημόσιο χώρο.

Το να παίζουμε στην οδό Ιστικλάλ είναι περισσότερο από μια συναυλία, είναι ένα σύμβολο, ένα σύμβολο της ελευθερίας της τέχνης και της κουλτούρας.

Κυρίως όταν παίζει μια γυναίκα μουσικός μαζί με άντρες σε μια πόλη που είναι κατά το ήμισυ ευρωπαϊκή, κατά το ήμισυ ασιατική.

Η επόμενη συναυλία σας στην Ελλάδα είναι, λοιπόν, τη Δευτέρα 28 Ιουλίου στην Αθήνα.

Είμαστε ευτυχείς που ερχόμαστε. Η Ελλάδα είναι μια γειτονική χώρα στη βάση μας κι ακούμε πολλή ελληνική μουσική: είναι γεμάτη πόνο, ευτυχία και συναισθήματα και μας εμπνέει πολύ.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Michal Elia Kamal, την τραγουδίστρια του συγκροτήματος, η οποία βρήκε τον χρόνο να απαντήσει στις ερωτήσεις μου εκ μέρους της μπάντας εν μέσω συναυλιών.

Οι Light in Babylon εμφανίζονται ζωντανά στην Αθήνα τη Δευτέρα 28 Ιουλίου στο πλαίσιο των ποικιλόμορφων Φ Hill Sessions στο Θέατρο Δόρας Στράτου.

Evgeny Grinko: «Πιο πολύ σκέφτομαι τις συνθέσεις ως ιστορίες»

 

Εσωστρεφής, ήσυχος, μοναχικός, κι όμως εξαιρετικά δημοφιλής, ο Ρώσος πιανίστας Evgeny Grinko είναι από τις πιο αναζωογονητικές παρουσίες στο πεδίο της σύγχρονης κλασικής μουσικής.

Κουβεντιάζοντας μαζί του ενόψει της πολυαναμενόμενης συναυλίας του στην Αθήνα το Σάββατο 5 Ιουλίου.

Μόλις επέστρεψα από μια μαζική πορεία αλληλεγγύης στον λαό της Παλαιστίνης.

Δεδομένου ότι έχεις δημόσια αντιτεθεί στην εισβολή του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία -και έχεις υποστεί τις συνέπειες της στάσης σου-, θα συμμετείχες σε μια πορεία αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη;

Υπάρχουν άνθρωποι που πάντα επιλέγουν να ασκούν βία. Δεν υποστηρίζω αυτήν τη βία.

Είσαι σαφής. Πώς σου φαίνεται η Ιστανμπούλ, όπου ζεις αφότου αναγκάστηκες να φύγεις από τη Ρωσία;

Μου αρέσει που ο καιρός είναι κυρίως ηλιόλουστος.

Νιώθεις σαν στο σπίτι σου εκεί, ωστόσο;

Όχι, η προσαρμογή είναι δύσκολη, επειδή πρόκειται για μια πόλη μεγάλη και χαοτική. Είναι δύσκολο να συνηθίσω σ’ αυτό το περιβάλλον. Τα τρία χρόνια που ζω εδώ, δεν το έχω καταφέρει.

Ως καλλιτέχνης και άνθρωπος, έχεις κάπως ενσωματωθεί σε πολιτισμικό και κοινωνικό επίπεδο ή αισθάνεσαι περισσότερο σαν παρατηρητής;

Πιο πολύ νιώθω παρατηρητής. Δεν είμαι πολίτης αυτής της χώρας, άλλωστε.

Απολαμβάνεις ή επιδιώκεις συνεργασίες με καλλιτέχνες οι οποίοι βρίσκονται στην Τουρκία ή κινείσαι κυρίως ατομικά και με τους σταθερούς ανά τα χρόνια συνεργάτες σου;

Το στιλ ζωής μου είναι μοναχικό, δε συναντώ ντόπιους μουσικούς για να συνεργαστώ μαζί τους. Δεν ξέρω αν το πρόβλημα είναι εκείνοι.

Δε νομίζω πως πρόκειται για πρόβλημα, πιο πολύ έχει να κάνει με τον χαρακτήρα και την ψυχοσύνθεση του κάθε ανθρώπου.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες είμαι ανοιχτός στις συνεργασίες, αλλά δεν έχει υπάρξει καν ένα τέτοιο αίτημα!

Το να βυθίζομαι στη μουσική σου είναι μια πολύ αναζωογονητική εμπειρία σε άσχημους καιρούς, με κάνει να ανοίγομαι στην εσώτερη ευαισθησία μου - κι αυτό είναι εξαιρετικά πολύτιμο για μένα.

Τι άλλο εκτός από θαύμα, όπως αναφέρεται στο προσωπικό σου σάιτ, είναι για σένα η δημιουργία μουσικής και το μοίρασμά της με το κοινό;

(Παύση). Δύσκολο να το πω. Αισθάνομαι την ανάγκη να εκφραστώ μέσα από τα τραγούδια.

Ξεκίνησες από ένα εντελώς διαφορετικό μουσικό είδος. Ήταν το Valse, η διάσημη πλέον σύνθεσή σου, η αφετηρία της κατοπινής ενασχόλησής σου με το πιάνο;

Ναι. Κάποιες φορές νιώθω πως κόλλησα με το πιάνο εξαιτίας αυτού του τραγουδιού, ότι δε με άφησε να κινηθώ προς καμία άλλη κατεύθυνση, να ασχοληθώ με το post rock ή την ηλεκτρονική μουσική.

Η προσοχή την οποία προσέλκυσε το Valse με κάνει να συνεχίζω να συνθέτω πιανιστικά σόλο κομμάτια.

Άκουγες μουσική για πιάνο όταν ήσουν μικρός ή σε εφηβική ηλικία;

Όχι, την ανακάλυψα όταν αναζητούσα ενδιαφέρουσα ορχηστρική μουσική.

Υπήρξε ενστικτώδης επιλογή η ενασχόλησή σου με την πιανιστική μουσική;

Ήταν αυτό που πάντα ήθελα να κάνω.

Το πρώτο σου άλμπουμ είναι, κατά κάποιον τρόπο, εμπνευσμένο από μυθιστόρημα του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, Ice for Aureliano Buendia. Σε έλκυε και η λογοτεχνία ως παιδί ή έφηβο;

Απολάμβανα την κλασική, αλλά και τη σύγχρονη λογοτεχνία.

Ωστόσο, επέλεξα τον τίτλο του βιβλίου του Μάρκες στο οποίο παραπέμπει το άλμπουμ μετά την ολοκλήρωσή του.

Επομένως, η κεντρική ιδέα των άλμπουμ σου προκύπτει αναδρομικά, μετά την ηχογράφησή τους. Ενδιαφέρουσα προσέγγιση.

Το EP Lullabies μου αρέσει πολύ, ιδίως η σύνθεση Lullaby for Erik. Υπήρξε ο Σατί καθοριστική αναφορά σου;

Αποφάσισα να παραπέμψω σε εκείνον, νομίζω πως κάτι τέτοιο θα συνέθετε.

Λειτουργείς πότε πότε και σαν ζωγράφος; Οι συνθέσεις σου αποπνέουν συχνά μια ιμπρεσιονιστική αίσθηση.

Δε θα έλεγα ότι είμαι επηρεασμένος από τη ζωγραφική. Πιο πολύ σκέφτομαι τις συνθέσεις ως ιστορίες, όχι ως πίνακες.

Ως άνθρωπος, είσαι τόσο ήσυχος και ισορροπημένος όσο η μουσική σου υπονοεί;

Συνήθως, είμαι απολύτως εσωστρεφής. Δεν επικοινωνώ πολύ, το μεγαλύτερο μέρος της επικοινωνίας μου αφορά στη δουλειά μου.

Πώς, λοιπόν, διαχειρίζεσαι το γεγονός ότι έγινες τόσο γρήγορα τόσο δημοφιλής; Σε τρομάζει, το εκλαμβάνεις κυρίως ως ανταμοιβή, ή δε σε νοιάζει;

Δε με ενοχλεί, αλλά αποτελεί και ανταμοιβή.

Το να χρειάζεται να ανταποκρίνεσαι σε προσδοκίες δε σε αγχώνει κιόλας;

Πολύ!

Πώς ξεπερνάς αυτό το άγχος, λοιπόν;

Το άγχος μου αφορά πιο πολύ στις ζωντανές εμφανίσεις λόγω των προσδοκιών του κοινού.

Νιώθεις και μια ενέργεια να εκλύεται από την πλευρά του κοινού στις συναυλίες σου; Ή τι είναι, τέλος πάντων, αυτό που πιο πολύ απολαμβάνεις στα λάιβ;

Το να παίζω με άλλους μουσικούς, την επικοινωνία μαζί τους, την αλληλοϋποστήριξη μεταξύ μας έτσι ώστε η συμβολή του καθενός να ακουστεί καλύτερα.

Όταν τελειώνουν οι συναυλίες, σε πλησιάζουν ακροατές για να μοιραστούν μαζί τους το θετικό βίωμά τους ή ένα σχόλιο;

Μετά τις συναυλίες συναντιόμαστε με τους πιο πιστούς οπαδούς. Βέβαια, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες το κοινό αποτελείται από μερικές εκατοντάδες άτομα, μπορεί να χρειαστούν μερικές ώρες για να συναντηθώ με όλα.

Η κλασική μουσική συχνά θεωρείται ακαδημαϊκή και ελιτίστικη ενασχόληση. Εσύ, ωστόσο, αποδεικνύεις πως, ως είδος, μπορεί να είναι και δημοφιλής/ελκυστική, χωρίς να χάνει κάτι από την αυθεντικότητά της.

Εκτιμάς ότι έχεις συμβάλει στο να γίνει αγαπητή σε νεότερες γενιές;

Επειδή δεν έχω ακαδημαϊκό υπόβαθρο, ούτε κλασική μουσική παιδεία, δε σκέφτομαι τη μουσική κατ’ αυτόν τον τρόπο. Για μένα, είναι απλώς ορχηστρική ή κινηματογραφική μουσική.

Διαδραματίζουν κάποιον ρόλο στον τρόπο με τον οποίο βιώνεις τη μουσική οι χώροι όπου κάθε φορά δίνεις μια συναυλία;

Προτιμώ να παίζω σε εκκλησίες ή συμβατικούς συναυλιακούς χώρους, όχι κατ’ ανάγκη σε ωδεία - είτε γιατί δε διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό, είτε γιατί οι ακροατές δεν αισθάνονται κομμάτι αυτού του περιβάλλοντος.

Πάντως, η μουσική σου μοιάζει να συνδέεται με μια φυσική τάξη πραγμάτων, ρέει.

Δυστυχώς, οι υπαίθριοι χώροι δεν είναι κατάλληλοι για ακουστικά όργανα. (Γέλιο).

Όταν συνθέτεις, μεταφέρεσαι σε μια ανοιχτωσιά, μακριά από το αστικό περιβάλλον;

Αν η μουσική με κάνει να ταξιδέψω στον χρόνο και τον χώρο, αυτό είναι ένα κριτήριο για να την κυκλοφορήσω.

Η αθηναϊκή σου συναυλία το Σάββατο 5 Ιουλίου θα είναι η πρώτη σου στην Ελλάδα;

Η πρώτη, και η πρώτη μου επίσκεψη στην Ελλάδα.

Είσαι ευπρόσδεκτος. Νομίζω ότι η συναυλία σου θα συζητηθεί. Θα παίξεις με άλλους μουσικούς;

Θα παίξω με τρεις μουσικούς.

Με τους σταθερούς σου συνεργάτες.

Ακριβώς.

Ανυπομονώ, λοιπόν. Σου εύχομαι δημιουργικές στιγμές μέχρι τότε - καλλιτεχνικά και στην υπόλοιπη καθημερινότητά σου.

Ευχαριστώ θερμά τον David Miller, μάνατζερ του Evgeny Grinko, για την πολύτιμη συμβολή του στην υλοποίηση της συνέντευξης, καθώς και για την παραχώρηση της φωτογραφίας του καλλιτέχνη.

Ο Evgeny Grinko, παρέα με εκλεκτούς συνεργάτες του, θα μας προσφέρει μια ανατατική συναυλιακή εμπειρία το Σάββατο 5 Ιουλίου στο Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δεσποτόπουλος» του Ωδείου Αθηνών (21:00).