Shawn James: «Αυθεντικότητα είναι όταν καλλιτέχνης και τέχνη ευθυγραμμίζονται»

 

Με ελληνοαμερικανικές καταβολές, ο Shawn James δεν είναι ένας συνηθισμένος μπλούζμαν. Παρά τη νεαρή του ηλικία, η φωνή του ακούγεται σαν να ανήκει σε άλλη εποχή, ενώ ο ίδιος λατρεύει να παντρεύει διαφορετικά μουσικά είδη.

Κουβεντιάζουμε μαζί του ενόψει της πολυαναμενόμενης συναυλίας του το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου στο Piraeus Club Academy.

Γι’ αυτήν τη διαμεσολαβημένη συνάντηση, θα βασιστώ κυρίως στα δικά σου λόγια για έμπνευση.

Μισώ, άλλωστε, τον ναρκισσισμό των δημοσιογράφων οι οποίοι θέλουν να επιδεικνύονται μέσα από τις ερωτήσεις τους. Πώς, ως καλλιτέχνης, αποφεύγεις να πέσεις σ’ αυτήν την παγίδα;

Προσπαθώ να παραμένω συγκεντρωμένος στη δουλειά, αντί να είμαι εστιασμένος στα φώτα της δημοσιότητας. Τη στιγμή που αρχίζω να πιστεύω στον δικό μου μύθο, το έργο υποφέρει.

Γράφω με βάση την εμπειρία μου, με βάση οτιδήποτε με βαραίνει ή με εμπνέει, όχι από επιθυμία να εντυπωσιάσω.

Η δουλειά μου είναι να λέω την αλήθεια όσο καλύτερα μπορώ και να αφήνω τα τραγούδια να σταθούν μόνα τους. Όταν οι άνθρωποι συνδέονται με κάτι που έχω δημιουργήσει, αυτό είναι ένα δώρο, όχι μια ώθηση του εγώ μου.

Γυρνώντας πίσω στο παρελθόν: μεγάλωσες από Έλληνες μετανάστες. Τι είδους άνθρωποι ήταν; Τι έμαθες από αυτούς; Σου λείπει καθόλου εκείνη η περίοδος της ζωής σου;

Ο θετός μου πατέρας, λοιπόν, ήταν Έλληνας από την Ξάνθη. Η μητέρα μου ήταν Αμερικανίδα από το Σικάγο και ο βιολογικός μου πατέρας ήταν επίσης από το Σικάγο, αλλά πέθανε όταν ήμουν μικρός.

Οι γονείς μου ήταν εργατικοί, πεισματάρηδες, συναισθηματικοί άνθρωποι με τον καλύτερο και τον χειρότερο τρόπο... Κουβαλούσαν το βάρος και την υπερηφάνεια τη; καταγωγής τους και προσπάθησαν να χτίσουν κάτι καλύτερο για εμάς.

Από αυτούς έμαθα το θάρρος, την αφοσίωση και την ιδέα ότι η αγάπη επιδεικνύεται με πράξεις. Μου λείπουν μερικές φορές κομμάτια εκείνης της εποχής, αλλά λατρεύω επίσης τη ζωή που έχω δημιουργήσει ξεχωριστά.

Όντας παιδί σε ένα νοικοκυριό μεταναστών μπορεί να είναι χαοτικό, αλλά είναι επίσης γεμάτο χαρακτήρα και ένταση. Διαμόρφωσε την κοσμοθεωρία μου περισσότερο από όσο φανταζόμουν όταν ήμουν νεότερος.

«Αν και δεν ασπάζομαι πλέον καμία θρησκεία, εκτιμώ τις στιγμές που πέρασα και πώς με διαμόρφωσαν ώστε να γίνω αυτό που είμαι τώρα», ομολογείς.

Τι εκτιμάς περισσότερο από εκείνα τα πρώτα χρόνια και σε τι (ή σε ποιον/ποια) πιστεύεις περισσότερο αυτήν τη στιγμή;

Η θρησκεία μού έδωσε πρώιμη δομή τόσο με καλούς όσο και με κακούς τρόπους...

Μου έδωσε ιστορίες για το σωστό και το λάθος, για τη μεταμόρφωση και για την πιθανότητα κάτι μεγαλύτερου από τον εαυτό σου.

Δεν ακολουθώ κάποια συγκεκριμένη πίστη τώρα, αλλά μπορώ να εκτιμήσω πώς αυτές οι πρώτες εμπειρίες βοήθησαν στη διαμόρφωση της ηθικής μου πυξίδας.

Σήμερα, πιστεύω στους ανθρώπους που δείχνουν καλοσύνη και ειλικρίνεια. Πιστεύω στην επίδραση την οποία έχουμε ο ένας στον άλλον. Αυτό είναι πιο απτό από οτιδήποτε άλλο.

Το καλύτερο που αποκόμισα από τη θρησκεία και την εκκλησία ήταν να βλέπω τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιμετώπιζαν τα προβλήματά τους με τη μουσική, σαν να έχυναν δηλητήριο από μέσα τους.

Ήταν κάτι έντονο και όμορφο και με δίδαξε πολλά.

«Ξεκίνησα να κυκλοφορώ τη δική μου μουσική το 2012 και δεν έχω σταματήσει από τότε. Παίζω ένα ευρύ φάσμα μουσικής, από φολκ μέχρι μπλουζ, r&b, gospel μέχρι ροκ, μέταλ και πολλά άλλα», συνεχίζεις.

Είναι, άρα, ο εκλεκτικισμός το (μουσικό) σου σπίτι;

Ναι, νομίζω ότι ο εκλεκτικισμός είναι το σπίτι μου. Ποτέ δεν ήθελα να ζω μέσα σε ένα συγκεκριμένο είδος.

Μεγαλώνοντας, μού άρεσε η μουσική: φολκ, μπλουζ, γκόσπελ, μέταλ, σόουλ.

Όλα αυτά κόλλησαν πάνω μου με διαφορετικούς τρόπους. Δεν τα προσεγγίζω ως στρατηγική. Απλώς έτσι λειτουργεί ο εγκέφαλος και η καρδιά μου. Η μουσική είναι ένα μεγάλο τοπίο και μου αρέσει να περπατάω μέσα σ’ αυτό.

Η φωνή σου ακούγεται σαν να αναδύεται από μια άλλη εποχή.

Πόσο εναρμονισμένος είσαι με τον σύγχρονο κόσμο -καλλιτεχνικό ή μη- και σε ποιον βαθμό αυτοπροσδιορίζεσαι ως μέρος μιας συγκεκριμένης γενεαλογίας καλλιτεχνών ή καλλιτεχνικών τάσεων;

Κάποιοι μου λένε ότι η φωνή μου μοιάζει σαν να προέρχεται από κάποια άλλη εποχή, και ίσως αυτό να ισχύει. Αλλά ζω πολύ στο παρόν.

Εμπνέομαι από παλιές παραδόσεις, αλλά η ζωή και η δουλειά μου διαμορφώνονται από τους δικούς μου αγώνες και τους αγώνες, τον θόρυβο και την ταχύτητα αυτού του κόσμου.

Δε θεωρώ τον εαυτό μου ως ανήκοντα σε μια αυστηρή γενεαλογία, αλλά νιώθω συνδεδεμένος με καλλιτέχνες οι οποίοι ηγούνται με συναίσθημα και ειλικρίνεια, ανεξάρτητα από την εποχή.

«Βαριέμαι εύκολα και μου αρέσει να αναμιγνύω τα πράγματα», παραδέχεσαι. Λειτουργεί πάντα αυτή η «ανάμιξη»; Τι συμβαίνει αν/όταν δε λειτουργεί;

Το να αναμιγνύω τα πράγματα με εμποδίζει να νιώθω παγιδευμένος δημιουργικά. Άλλοτε λειτουργεί όμορφα, άλλοτε όχι.

Όταν κάτι αποτυγχάνει, μαθαίνω από αυτό. Προτιμώ να δοκιμάσω και να αποτύχω, παρά να επαναλάβω τον εαυτό μου μέχρι να ξεχαστώ. Η στασιμότητα με τρομάζει πολύ περισσότερο από ένα λάθος βήμα.

«Πάντα ήμουν το αουτσάιντερ, αφού ποτέ δεν είχα την υποστήριξη μιας μεγάλης δισκογραφικής εταιρείας, μιας μεγάλης εταιρείας μάρκετινγκ ή μιας τεράστιας εταιρείας δημοσίων σχέσεων και μου αρέσει πραγματικά. Έχω μάθει πολλά με τον δύσκολο τρόπο όντας σε αυτήν τη ‘βιομηχανία της μουσικής’», σχολιάζεις.

Πού κυρίως έγκειται η αποστροφή σου προς τη μουσική βιομηχανία; Μήπως την έχεις επανεξετάσει, ενόσω περιστασιακά απολαμβάνεις κάποια σεμνή εμπορική επιτυχία και ευρύτερη αναγνωρισιμότητα;

Η βιομηχανία συχνά δίνει προτεραιότητα στις τάσεις έναντι της αλήθειας. Μπορεί να πιέσει τους καλλιτέχνες να λειάνουν τις αιχμές τους για να ταιριάζουν σε ένα καλούπι.

Ποτέ δεν το ήθελα αυτό. Το να τα κάνω όλα ανεξάρτητα με ανάγκασε να μάθω κάθε πτυχή της δουλειάς. Ήταν δύσκολο κατά καιρούς, αλλά με έκανε και ανθεκτικό.

Έχω απολαύσει μικρές στιγμές αναγνώρισης; Απολύτως. Αλλά η επιτυχία δε διαγράφει τον σκεπτικισμό μου. Αν μη τι άλλο, ενισχύει το πόσο σημαντικό είναι να προστατεύεις την ταυτότητά σου αντί να κυνηγάς ό,τι θέλει η μηχανή.

«Αν θέλετε να ακούσετε έναν καλλιτέχνη που είναι αυθεντικός, γνήσιος και πρωτότυπος, τότε έχετε έρθει στο σωστό μέρος», μας προσκαλείς.

Πώς ορίζεις την «αυθεντικότητα», έναν πολύ δυσφημισμένο όρο, στην απογοητευτικά ομογενοποιημένη εποχή μας;

Για μένα, αυθεντικότητα είναι όταν ο καλλιτέχνης και η τέχνη ευθυγραμμίζονται. Χωρίς τεχνάσματα, χωρίς να προσποιείσαι ότι είσαι κάτι που δεν είσαι. Σημαίνει να λες την αλήθεια για το ποιος είσαι, ακόμα και όταν είναι ακατάστατο ή ευάλωτο.

Σε έναν κόσμο ο οποίος προσπαθεί να ισοπεδώσει τα πάντα σε βαθμό ομοιομορφίας, το να είσαι αυθεντικός είναι σχεδόν μια επανάσταση. Οι άνθρωποι μπορούν να αισθανθούν πότε κάτι είναι αληθινό. Δεν μπορείς να το προσποιηθείς.

Φέτος γίνεσαι 40. Πώς νιώθεις μεγαλώνοντας σε έναν τόσο ζοφερό και άθλιο κόσμο; Τι σε κρατάει σε εγρήγορση; Και τι μπορούμε να περιμένουμε να ζήσουμε στη συναυλία σου στην Αθήνα το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου;

Αισθάνομαι τον κόσμο βαρύ μερικές φορές. Δε θα το αρνηθώ αυτό.

Αλλά η δημιουργία μού δίνει σκοπό. Το ίδιο και η σύνδεση με ανθρώπους που βρίσκουν τον εαυτό τους στη μουσική μου.

Το να βλέπω πώς ένα τραγούδι μπορεί να συγκινήσει κάποιον ή να τον βοηθήσει να ξεπεράσει κάτι με κρατάει σε εγρήγορση περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.

Όσο για το ότι γίνομαι 40 ετών, προσπαθώ να το δω ως προνόμιο, ως μια ευκαιρία να συνεχίσω να εξελίσσομαι.

Και για τη συναυλία στην Αθήνα... Περιμένετε ένταση, ευαλωτότητα και πολλή καρδιά και ψυχή. Είμαι ενθουσιασμένος που θα φέρω όλα όσα έχω ζήσει και όλα όσα γίνομαι σε αυτό το στάδιο.

Αν κάνω σωστά τη δουλειά μου, θα φύγουμε από εκεί νιώθοντας κάτι αληθινό.

Ευχαριστώ θερμά την Michelle Mavrides (Veritas Music Management) για την πολύτιμη συμβολή της στην πραγματοποίηση της συνέντευξης.

O Shawn James εμφανίζεται ζωντανά το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου στο Piraeus Club Academy (Πειραιώς 105, Αθήνα).