Τρίτη, 19 Ιουνίου 2018

Μια καθημερινή ιστορία αστυνομικοδικαστικής «τρέλας»


Βρέθηκα τη Δευτέρα 18 Ιουνίου στα Δικαστήρια της Ευελπίδων για μια υπόθεση, καταλήγοντας, τυχαία, να παρακολουθώ μια άλλη. Μια από εκείνες τις φαινομενικά «μικρές», τις χωρίς «κάλεσμα», οι οποίες συμπυκνώνουν, ωστόσο, την ουσία της κατασταλτικής λογικής και λειτουργίας του αστυνομικοδικαστικού συμπλέγματος.

Οι συγκατηγορούμενοι δύο, ένας άντρας και μία γυναίκα.

Ο άντρας, λίγους μήνες πριν, οδηγός σε μηχανάκι με συνεπιβάτιδα την μητέρα του που επειγόταν να επισκεφτεί νοσοκομείο για εξέταση, διατάσσεται να σταματήσει σε μπλόκο της Τροχαίας στο κέντρο της Αθήνας, επειδή δε φορούσε κράνος, και από τον τσαμπουκαλή νεαρό τροχονόμο του δηλώνεται ότι θα του επιβληθεί κλήση 600 Ευρώ. Εκείνος αντιδρά, και επιχειρεί να αποσπάσει τα χαρτιά του, καταλήγοντας συλλαμβανόμενος με 4 πλημμεληματικές κατηγορίες σε βάρος του.

Η γυναίκα, ανάμεσα σε άλλους διαμαρτυρόμενους, απλώς στέκεται σε απόσταση, διερωτώμενη πώς θα μπορούσε να συνδράμει, καταλήγοντας κι εκείνη συλλαμβανόμενη με 2 κατηγορίες, επειδή δε «συνεμορφώθη προς τας υποδείξεις» να απομακρυνθεί από το σημείο.

Χτες, καταδικάστηκαν από το Β' Αυτόφωρο Τριμελές σε 16 και 8 μήνες, αντίστοιχα, με τριετή αναστολή χωρίς ελαφρυντικά. Ηθικό δίδαγμα: ο φορέας της καταστολής έχει πάντα δίκιο, οφείλεις να τον υπακούς αδιαμαρτύρητα κι αν τυχόν υπερβείς τα «εσκαμμένα» «απειλώντας» με μήνυση για τυχόν κατάχρηση εξουσίας θα φρονηματιστείς παραδειγματικά για «ασέβεια».

Κυριακή, 17 Ιουνίου 2018

Dan Cohen: «Ο σιωνισμός είναι αποικιοκρατικός και ρατσιστικός»


Δημοσιογράφος, σκηνοθέτης, μοντέρ και φωτογράφος, ο Αμερικανοεβραίος Dan Cohen είναι συνδημιουργός, μαζί με τον Max Blumenthal, του εφιαλτικού ντοκιμαντέρ Killing Gaza, το οποίο καταγράφει τις μαρτυρίες επιζώντων της μαρτυρικής γειτονιάς της Γάζας Shuja'iyya, που επλήγη όσο λίγες κατά τη βάναυση επιχείρηση του ισραηλινού στρατού το καλοκαίρι του 2014. Κουβεντιάζοντας με τον σκηνοθέτη.

Δεδομένου ότι προέρχεσαι από αμερικανοεβραϊκό περιβάλλον, πότε άρχισες να αμφισβητείς τα ιδεολογικά θεμέλια της ανατροφής σου και να καταπιάνεσαι με τα ζητήματα που αφορούν σε Ισραήλ και Παλαιστίνη με πιο προσωπικό τρόπο;

Όταν ήμουν προπτυχιακός φοιτητής, άρχισα να έχω ερωτήματα σχετικά με το τι συνέβαινε στο Ισραήλ κι άκουγα πολλά για μια σύγκρουση. Ήδη από το Λύκειο αντιμετώπιζα κριτικά την εξωτερική πολιτική των Η.Π.Α. στη Λατινική Αμερική. Σπουδάζοντας, λοιπόν, στο Πανεπιστήμιο ιστορία, αποφάσισα να υιοθετήσω παρόμοια κριτική προσέγγιση έναντι του Ισραήλ.

Όσα έμαθα με σόκαραν, όπως το γεγονός της εθνοκάθαρσης υπό το πρόσχημα του πολέμου, και με έκαναν να αμφισβητήσω την ιδεολογία του σιωνισμού στο σύνολό της, ερχόμενος σε σύγκρουση με την κοινότητα μέσα στην οποία μεγάλωσα, όπου η κοσμική ταυτότητά κάποιου ως Αμερικανοεβραίου διαπλέκεται πολύ με το Ισραήλ. Για να είσαι, επομένως, καλός Εβραίος, πρέπει να υποστηρίζεις το Ισραήλ.

Όταν κατάλαβα τι πραγματικά είναι το Ισραήλ, αυτό με έφερε σε σύγκρουση με τη φιλελεύθερη ανατροφή που είχα λάβει. Για να επιλύσεις αυτή την αντίφαση, υπάρχει μόνο ένας τρόπος, κι αυτός είναι να κατανοήσεις πως ο σιωνισμός είναι αποικιοκρατικός και ρατσιστικός κι έχει προκαλέσει μόνο δυστυχία στους Παλαιστίνιους, ενώ δε νομίζω ότι και για τους Εβραίους είναι καλός.

Τότε ήταν, λοιπόν, που συντελέστηκε η εσωτερική σου μεταστροφή;

Όταν τέλειωσα το Πανεπιστήμιο, ένας φίλος με έπεισε να κάνω το αποκαλούμενο ταξίδι Birthright. Πρόκειται για ένα ταξίδι που κάθε Εβραίος ανά τον κόσμο, αλλά κυρίως Βορειοαμερικανός Εβραίος, μπορεί να κάνει για 10 μέρες δωρεάν με χορηγία της ισραηλινής κυβέρνησης και ορισμένων δεξιών Βορειοαμερικανών Εβραίων δισεκατομμυριούχων.

Η κεντρική ιδέα είναι να πάρεις Εβραίους που δεν έχουν κατ’ ανάγκη την πιο δυνατή σχέση με το Ισραήλ και να την ενισχύσεις, ώστε να διαμορφωθεί μια ταυτότητα που να «κουμπώνει» με την ισραηλινή, ακόμα και με την πολιτική του. Είναι, επίσης, μια υπερσεξουαλικοποιημένη διαδικασία. Σου λένε ανοιχτά να κοιμηθείς με Εβραίους/Εβραίες στη διάρκεια του ταξιδιού. Ειλικρινά, με αηδίασε το ταξίδι.

Είχα πει ότι θα το έκανα μόνο αν πήγαινα να δω την άλλη πλευρά. Τότε ξεκίνησα να συμμετέχω σε διαδηλώσεις στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, συνειδητοποιώντας πως μια χώρα αποικεί ένα λαό και μια ευρεία γκάμα διαφορετικών ανθρώπων (Ισραηλινών, Παλαιστίνιων και από το εξωτερικό) αντιστέκεται σ’ αυτό σε αλληλεγγύη προς τους Παλαιστίνιους. Αυτή η εμπειρία μου άνοιξε τα μάτια και πέρασα πολλές βδομάδες στη Δυτική Όχθη. Ταξίδεψα αρκετά, κι έκανα γνωριμίες που κράτησαν.

Στη συνέχεια, επέστρεψα στις Η.Π.Α. λίγο μετά την οικονομική ύφεση, οπότε και το πανεπιστημιακό μου πτυχίο είχε καταστεί άχρηστο. Για μερικά χρόνια έκανα διάφορες δουλειές, ενώ συνέχιζα να διαβάζω και να πολιτικοποιούμαι περισσότερο. Απλώς αποφάσισα να πάω στην Παλαιστίνη με την κάμερά μου, για να δω αν μπορώ να ασχοληθώ με τη δημοσιογραφία εκεί. Και να ‘μαι!



Φαίνεται ότι τα κατάφερες. Πήγατε, λοιπόν, στη Γάζα με τον Max Blumenthal το 2014, στο πλαίσιο των γυρισμάτων για το ντοκιμαντέρ σας Killing Gaza;

Πήραμε διαπίστευση εν μέσω του πολέμου των 51 ημερών του Ισραήλ εναντίον της Γάζας το καλοκαίρι του 2014. Ήταν η πρώτη φορά και των δύο μας στη Γάζα, στη διάρκεια μιας κατάπαυσης πυρός διάρκειας 5 ημερών.

Επισκεφτήκαμε τη συνοικία Shuja'iyya, που είχε δεχτεί σφοδρούς βομβαρδισμούς από τον ισραηλινό στρατό, καθώς οι Παλαιστίνιοι έβγαιναν από τα καταφύγια περιπλανώμενοι στα συντρίμμια των σπιτιών τους, στην προσπάθειά τους να ανακτήσουν το οτιδήποτε, να βρουν τους αγαπημένους τους, να διαπιστώσουν ποιος είχε επιβιώσει. Από αυτό το σημείο ξεκινά το ντοκιμαντέρ μας. Για τα επόμενα δύο χρόνια, πέρασα σχεδόν επτά μήνες στη Γάζα, κινηματογραφώντας το τι σημαίνει να ζεις στον απόηχο αυτής της γιγαντιαίας, βάναυσης επίθεσης.

Όταν ξεκινήσατε αυτό το ταξίδι, είχατε ξεκάθαρη ιδέα ως προς τι θα κάνατε εκεί στην πραγματικότητα;

Δε σχεδιάζαμε να κάνουμε ένα ντοκιμαντέρ πηγαίνοντας εκεί. Στόχος ήταν να καταγράψουμε τις μαρτυρίες των επιζώντων. Από τη δεύτερη μέρα που βρισκόμασταν στη Γάζα, ωστόσο, έγινε σαφές ότι οι μαρτυρίες ήταν τόσο συνταρακτικές, που ο καλύτερος τρόπος να αποδώσουμε δικαιοσύνη ήταν να φτιάξουμε ένα ντοκιμαντέρ. Ουσιαστικά δεν είχαμε προϋπολογισμό κι οι ικανότητές μου ήταν εξαιρετικά περιορισμένες, αλλά οι μαρτυρίες ξεχωρίζουν. Το έκανα προσωπική μου αποστολή να καταγράψω όσα μπορούσα.



Πώς καταφέρατε να κερδίσετε και να διατηρήσετε την εμπιστοσύνη των ντόπιων, δεδομένου ότι γι’ αυτούς μπορεί να φαντάζατε ως οι εκπρόσωποι της άλλης πλευράς;

Σπουδαία ερώτηση. Πρόσεχα σε ποιον μιλούσα, αλλά τους περισσότερους δεν τους νοιάζει, κατανοούν τη διαφορά ανάμεσα σε έναν Αμερικανοεβραίο κι έναν Ισραηλινό Εβραίο, ακόμα και ανάμεσα σε έναν Ισραηλινό πολίτη κι έναν Ισραηλινό στρατιώτη ή την ισραηλινή κυβέρνηση. Ποτέ δε βίωσα, λοιπόν, επικίνδυνες εμπειρίες. Αντιθέτως, όταν ήμουν στο Ισραήλ, υπήρξαν πολλές φορές που δέχτηκα απειλές από Ισραηλινούς στρατιώτες ιδίως επειδή είμαι Εβραίος και με έβλεπαν σαν προδότη.

Σε μια εποχή, κατά την οποία έχει επέλθει κορεσμός από τρομακτικές εικόνες, μπορεί ένα ντοκιμαντέρ όπως το Killing Gaza, που επίσης περιλαμβάνει πολλές τέτοιες, να ευαισθητοποιήσει και να αφυπνίσει;

Τουλάχιστον στις Η.Π.Α., υπάρχει μια συναίνεση ως προς την υποστήριξη προς το Ισραήλ, αν και αυτή έχει αρχίσει να αλλάζει λιγάκι υπό το φως του πρόσφατου μακελειού στη Γάζα. Οποιοσδήποτε αμφισβητεί αυτή τη συναίνεση εκδιώκεται από την έγκυρη συζήτηση, δε γίνεται δεκτός στα κυρίαρχα τηλεοπτικά κανάλια. Ένα από τα φαινόμενα που παρατηρούμε ιδίως στην εποχή του Τραμπ είναι η αυξημένη δυσπιστία απέναντι στα κυρίαρχα Μ.Μ.Ε. Οι άνθρωποι ξέρουν ότι τους λένε ψέματα.

Υπάρχει, λοιπόν, μια «πείνα» για εναλλακτικά Μ.Μ.Ε., μια απαίτηση τόσο στις Η.Π.Α. όσο και στην Ευρώπη για ειλικρινή δημοσιογραφία, για θαρραλέα, γειωμένη δουλειά. Παρά τους περιορισμούς της παραγωγής του ντοκιμαντέρ μας, οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται πως όσα συμβαίνουν στη Γάζα είναι άμεσο αποτέλεσμα της συνενοχής των Η.Π.Α. Βασιζόμαστε, επομένως, στο επίπεδο βάσης σε δημοσιογράφους όπως εσύ ανά τον κόσμο. Προσπαθούμε να συγκροτήσουμε ένα κίνημα βάσης, γιατί ξέρουμε ότι δε θα προκύψει από τα πάνω.

Τι συνέπειες έχει για σένα ως δημοσιογράφο ο τρόπος με τον οποίο έχεις επιλέξει να λειτουργείς σε σχέση με το Ισραήλ και την Παλαιστίνη;

Πρώτα προσπαθούν να σε αγνοήσουν, να σε περιθωριοποιήσουν, να κάνουν πως δεν υπάρχεις. Μετά, σου επιτίθενται. Ο συμπαραγωγός μου Max έχει υποστεί μοχθηρές επιθέσεις, κατατασσόμενος στους κορυφαίους αντισημίτες στις Η.Π.Α. Εγώ, από την άλλη, δεν είχα κάποια σπουδαία καριέρα. Όταν δέχεσαι επίθεση, αυτό είναι σημάδι ότι είσαι πιο κοντά στο να κερδίσεις, επειδή σε βλέπουν ως πραγματική απειλή, και πρέπει να σε εντάξουν στην κυρίαρχη συζήτηση, κατά μία έννοια νομιμοποιώντας σε.

Δεδομένου ότι αφιερώνετε το φιλμ στα θύματα του επόμενου πολέμου του Ισραήλ, ο συγχρονισμός της διαδικτυακής κυκλοφορίας του δε θα μπορούσε να είναι πιο κατάλληλος, μιας και συνέπεσε με μια ακόμη ισραηλινή πολεμική επιχείρηση εναντίον της Γάζας. Είχατε σχεδιάσει να το κυκλοφορήσετε περί την περίοδο της μεταφοράς της πρεσβείας των Η.Π.Α. από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ;

Είχαμε σχεδιάσει να το κυκλοφορήσουμε τη μέρα της Νάκμπα, την επομένη της μεταφοράς της αμερικανικής πρεσβείας. Είναι τόσο λυπηρά προβλέψιμο πως θα υπάρξει σφαγή από τους Ισραηλινούς, κι αυτό λέει πολλά για την κουλτούρα ατιμωρησίας, την οποία το Ισραήλ απολαμβάνει. Στις Η.Π.Α., στην πολιτική τάξη, συνήθως βλέπαμε διμερή υποστήριξη στο Ισραήλ. Μετά, όμως, από το πρόσφατο μακελειό, κατά το οποίο το Ισραήλ πυροβολούσε άοπλους διαδηλωτές, υπήρξε σιωπή από τους Δημοκρατικούς και υποστήριξη από τους Ρεπουμπλικανούς. Η διμερής συναίνεση έχει, λοιπόν, αρχίσει να μεταβάλλεται, νομίζω.



Πώς σχολιάζεις την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να προχωρήσει στη μεταφορά της πρεσβείας των Η.Π.Α., αν και γνώριζε -ή τουλάχιστον εύκολα θα μπορούσε να προβλέψει- τι θα πυροδοτούσε μια τέτοια κίνηση;

Ο Τραμπ την αποκαλεί το απόλυτο ειρηνευτικό σχέδιο, γεγονός κάπως γελοίο. Δεν αποτελεί, ωστόσο, κάτι τρομακτικά διαφορετικό από τα υποτιθέμενα ειρηνευτικά σχέδια του Ομπάμα, του Μπους ή του Κλίντον, υπάρχει μια συνέχεια στην αμερικανική πολιτική. Για να καταλάβουμε την πολιτική του Τραμπ, πρέπει να κοιτάξουμε τη χρηματοδότησή του. Ένας από τους βασικούς χρηματοδότες του είναι ο Sheldon Adelson, ένας δεξιός δισεκατομμυριούχος ιδιοκτήτης καζίνο, ένθερμος σιωνιστής, κορυφαίος χρηματοδότης και του Νετανιάχου, και ιδιοκτήτης της εφημερίδας Israel Hayom (Israel Today). Ουσιαστικά ένα φερέφωνο του Νετανιάχου. Η κυβέρνηση του Τραμπ βγάζει το πραγματικό πρόσωπο της πολιτικής των Η.Π.Α.

Η επιστροφή σου στις Η.Π.Α. υπαγορεύτηκε από λόγους ασφαλείας ή πρόκειται για επαγγελματική επιλογή;

Έφτασα σε ένα σημείο, κατά το οποίο είχα κάνει όσα ήθελα να κάνω δημοσιογραφικά στη χώρα ανάμεσα στο Killing Gaza και στο μοντάζ ενός καινούριου ντοκιμαντέρ σχετικά με την Ιερουσαλήμ κι ένα ισραηλινό εξτρεμιστικό κίνημα που επιδιώκει να καταστρέψει το Τέμενος του Αλ Άκσα και να κατακτήσει τη Μέση Ανατολή. Ασφαλώς είμαι ανοιχτός στην πιθανότητα επιστροφής.

Το πνεύμα αντίστασης που διακρίνει τους Παλαιστίνιους και τις Παλαιστίνιες μπορεί να αποτελεί πηγή αισιοδοξίας για το μέλλον της περιοχής;

Είναι εύκολο για μας τους απ’ έξω να απελπιζόμαστε. Υπάρχει, όμως, ένα αδάμαστο πνεύμα αντίστασης ανάμεσα στους Παλαιστίνιους, όσο διαιρεμένη κι αν είναι η χώρα, που το βλέπουμε να εκδηλώνεται στη Μεγάλη Πορεία της Επιστροφής, κυρίως μεταξύ των νέων, οι οποίοι δεν είναι κατ’ ανάγκη μέλη κάποιας πολιτικής παράταξης. Το Ισραήλ συνεχίζει να αποδεικνύει ότι χρησιμοποιεί μαζική βία, κι οι Παλαιστίνιοι πως μπορούν ακόμα να αντισταθούν σ’ αυτές τις επιθέσεις.

Περισσότερες πληροφορίες για τον Dan Cohen και το ντοκιμαντέρ Killing Gaza, το οποίο μπορείτε να παρακολουθήσετε διαδικτυακά έναντι ενός χαμηλού αντιτίμου, εδώ.

Τετάρτη, 13 Ιουνίου 2018

Κόρνελ Μούντρουτσο: «Το να διαμαρτύρομαι στο θέατρο δεν είναι του στιλ μου»


Ο Κόρνελ Μούντρουτσο, εκ των πλέον καταξιωμένων σύγχρονων Ούγγρων σκηνοθετών του κινηματογράφου (Λευκός Θεός, Το φεγγάρι του Δία) και του θεάτρου, υπογράφει το θεατρικό έργο Απομίμηση ζωής, μια διεισδυτική ανατομία της ουγγρικής -και όχι μόνο- κοινωνίας, το οποίο παρουσιάζεται μεταξύ 20 και 22 Ιουνίου στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Συνομιλώντας με τον σκηνοθέτη.

Είσαι φημισμένος σκηνοθέτης του κινηματογράφου και του θεάτρου, με πολλά μεγάλου και μικρού μήκους φιλμ, καθώς και θεατρικά έργα και όπερες, στο ενεργητικό σου. Τι σε ώθησε να καταπιαστείς με αυτούς τους τρόπους καλλιτεχνικής έκφρασης, κατ’ αρχήν;

Αρχικά ήμουν σκηνοθέτης του κινηματογράφου, τα υπόλοιπα είδη ακολούθησαν μόνο αργότερα. Για μένα το πιο σημαντικό ήταν κι ακόμα είναι να πω μια μια ιστορία, να πω την ιστορία μου. Γι’ αυτό και συχνά δουλεύω πάνω σε δικό μου υλικό.

Σε ποιο βαθμό διαφέρει η σκηνοθετική σου προσέγγιση στο θέατρο από εκείνη που εφαρμόζεις στο σινεμά, και υπό ποια έννοια είναι παρόμοιες;

Το φιλμ και το θέατρο είναι πολύ διαφορετικά είδη, μολονότι και τα δύο είναι απολύτως κατάλληλα για την αφήγηση ιστοριών. Το θέατρο είναι πολύ πιο ριζοσπαστικό. Οι θεατρικές δουλειές μου είναι πολύ σημαντικές για μένα, καθώς είναι πιο γενναίες, γεγονός το οποίο, από την άλλη, μου δίνει κουράγιο σε άλλα πεδία.

Μαζί με την Dóra Büki, ιδρύσατε το Proton Theatre το 2009, στοχεύοντας στη «διατήρηση της απόλυτης καλλιτεχνικής ελευθερίας» και στη διασφάλιση μιας επαγγελματικής υποδομής για τις ανεξάρτητα παραγόμενες δουλειές σας. Σχεδόν 10 χρόνια αργότερα, έχετε πετύχει τους στόχους σας;

Η πλατφόρμα μας είναι οικοδομημένη στην ελευθερία. Έτσι δουλέψαμε από την αρχή κι έτσι εξακολουθούμε να δουλεύουμε. Το πιο δύσκολο είναι να τη συντηρούμε, να βρίσκουμε πάντα νέους τρόπους να τη χρηματοδοτούμε και να συνεχίζουμε έτσι, να μη σταματάμε.



Η Απομίμηση ζωής, το θεατρικό έργο που θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου μεταξύ 20 και 22 Ιουνίου, ασχολείται κυρίως με το ζήτημα της ταυτότητας. Ήταν αυτή η αφετηρία της συγγραφικής διαδικασίας;

Το Μάιο του 2005 ένα αγόρι Ρομά υπέστη επίθεση σε ένα λεωφορείο με ένα σπαθί. Υπήρξε μεγάλη κατακραυγή στα μίντια, και διαδηλώσεις εναντίον του ρατσισμού. Έπειτα, αποδείχτηκε ότι ο δράστης της επίθεσης ήταν μέλος ακροδεξιάς ομάδας, κι επίσης Ρομά. Αυτή υπόθεση ήταν μια από τις εμπνεύσεις μου για την Απομίμηση ζωής.

Πιστεύω πως στην εποχή μας η ταυτότητα δεν είναι πλέον κάτι που παίρνεις, αλλά κάτι που επιλέγεις, ένα πολύ πιο δύσκολο και περίπλοκο καθήκον, το οποίο καθένας μας πρέπει να διαχειριστεί.

Θα θεωρούσες το θεατρικό σου μια μεταφορά για την τρέχουσα πολιτική και κοινωνική κατάσταση όχι μόνο στην Ουγγαρία, αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες;

Ναι, αν και πρόκειται για μια ουγγρική ιστορία. Στην Απομίμηση ζωής ήθελα να αφηγηθώ δύο πολύ ανθρώπινες ιστορίες κι ήταν σπουδαίο να βιώσω ότι, μέσω της ανθρώπινης πτυχής, αυτές οι ιστορίες κατέστησαν οικουμενικές, αν και δεν ήταν ποτέ στόχος μου να κάνω πολιτικό θέατρο. Το να διαμαρτύρομαι για κάτι στο θέατρο δεν είναι του στιλ μου.



Η κεντρική πολιτική σκηνή στην Ουγγαρία κυριαρχείται από μια εκ των πλέον ακροδεξιών, ξενοφοβικών και κοινωνικά συντηρητικών κυβερνήσεων που βρίσκονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο στην εξουσία στις μέρες μας. Νιώθεις την ηθική ανάγκη/ευθύνη να εγείρεις ερωτήματα ή να διατυπώνεις ανησυχίες σχετικά με το γεγονός αυτό μέσω της καλλιτεχνικής σου δουλειάς;

Ναι, αλλά ποτέ άμεσα, καθώς το να δίνεις άμεση ανατροφοδότηση είναι έργο των δημοσιογράφων. Η δημοσιογραφία και η τέχνη απέχουν πολύ μεταξύ τους. Παρόλα αυτά, στις δουλειές μου πάντα αντιδρώ στην πραγματικότητα, εντός της οποίας ζω. Τα έργα μου είναι οι προσωπικοί μου στοχασμοί.

Πώς οραματίζεσαι την Ευρώπη συνολικά, ως έννοια και ως καθημερινή πραγματικότητα;

Βλέπω πολύ λαϊκισμό, κι όχι μόνο στην Ουγγαρία. Υπάρχει, επίσης, ένας είδος πολιτικής της παράνοιας, που είναι χτισμένη στο φόβο, κυρίως στο φόβο του αγνώστου, ένα συναίσθημα εύκολα χειραγωγήσιμο. Όλα αυτά οδηγούν στην απανθρωποποίηση της κοινωνίας. Έργο του καθενός μας, λοιπόν, θα έπρεπε στην πραγματικότητα να είναι ο τερματισμός της απανθρωποποίησης και η εκκίνηση της επανανθρωποποίησης, η οποία, κατά τη γνώμη μου, είναι η μόνη διέξοδος από τις καταστάσεις που επί του παρόντος βιώνουμε.



Συχνά κάνεις cast τους ίδιους και τις ίδιες ηθοποιούς Αυτό συνέβη και με το πρωταγωνιστικό δίδυμο της Απομίμησης ζωής Lili Monori και Roland Rába; Θα ήθελες να περιγράψεις τον τρόπο δουλειάς σου με τους ηθοποιούς;

Και την Annamária Láng, που εκτός των Lili Monori, Roland Rába και άλλων, είναι, επίσης, μόνιμο μέλος της πραγματικής εταιρείας του Proton Theatre.

Θα το χαρακτήριζα ενήλικο θέατρο, όπου οι ηθοποιοί δεν εξαρτώνται από τον σκηνοθέτη, ούτε είναι ευάλωτοι απέναντί του, αλλά δημιουργικοί συνεργάτες μου, κάποιοι με τους οποίους μπορώ να σκεφτώ, κι ακόμα να αναπτύξω, το έργο από κοινού.

Τα τελευταία χρόνια, διοργανώθηκε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αφιέρωμα στην κινηματογραφική δουλειά σου και η Απομίμηση ζωής θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου σε λίγες μέρες. Πώς συνδέεσαι με το ελληνικό κοινό και την πραγματικότητα, και ποιες είναι οι προσδοκίες σου από το ανέβασμα του θεατρικού σου εδώ;

Το 2015, το Frankenstein-project, το οποίο ήταν η πρώτη δουλειά του Proton Theatre, ανέβηκε στην Αθήνα στο πλαίσιο του Transitions Central Europe Festival, που είχε οργανωθεί από τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρου Ωνάση, μπροστά σε γεμάτη αίθουσα. Το ενδιαφέρον για την παράσταση ήταν τόσο μεγάλο, που εύκολα θα μπορούσαμε να έχουμε παίξει περισσότερες από τις προγραμματισμένες παραστάσεις.



Υπάρχουν προφανώς διαφορές στις αντιδράσεις ανάμεσα στο δυτικοευρωπαϊκό και το ανατολικοευρωπαϊκό κοινό. Νομίζω, όμως, ότι πρέπει να υπάρχει ομοιότητα μεταξύ ελληνικού και ουγγρικού κοινού, καθώς και τα δύο φιλμ και το θεατρικό μου έγιναν δεκτά με πολύ παρόμοιο τρόπο σ’ αυτές τις δύο χώρες. Αισθάνομαι, επομένως, αυτοπεποίθηση απέναντι στο ελληνικό κοινό και με κάνει πολύ ευτυχισμένο όχι μόνο το να έχω κάποια επίδραση στη χώρα σας, αλλά και την ευκαιρία να επιστρέφω ξανά και ξανά με διαφορετικές δουλειές μου.

Ευχαριστώ θερμά την Zsófia Csató, διευθύντρια παραγωγής του Proton Theatre, για την πολύτιμη συμβολή της στην πραγματοποίηση της συνέντευξης.

Το θεατρικό έργο του Κόρνελ Μούντρουτσο Απομίμηση ζωής παρουσιάζεται στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου στις 20, 21 και 22 Ιουνίου (Πειραιώς 260, Χώρος Η, 21:00).

Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση, εδώ.

Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2018

Εφετείο αναρχικού Μάριου Σεϊσίδη: Αναβολή της δίκης για τις 21 Νοεμβρίου


Απαλλασσόμενο από το βάρος της εκδίκασης μιας πολύ σοβαρής πολιτικής υπόθεσης, το Β’ Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων ανέβαλε σήμερα τη δίκη του αναρχικού Μάριου Σεϊσίδη για τις 21 Νοεμβρίου, προκειμένου να κληθούν οι αυτόπτες μάρτυρες ταμίες της ΕΤΕ Σόλωνος, έπειτα από αίτημα των συνηγόρων υπεράσπισης Ραχιώτη και Κακαρνιά.

Δεκτό, εξάλλου, έκανε και το αίτημα διόρθωσης των πρακτικών της πρωτόδικης απόφασης στο σημείο όπου αναφέρεται η τέλεση της πράξης (της ληστείας) «με ιδιαίτερη σκληρότητα», γεγονός το οποίο επέφερε «σοβαρή βλάβη» στον παθόντα ένοπλο φρουρό της τράπεζας.

Η δίκη ξεκίνησε με την ανάγνωση του καταλόγου των μαρτύρων κατηγορίας και υπεράσπισης. «Παρών», ακούστηκε από τους αλληλέγγυους, όταν εκφωνήθηκε το όνομα του πρόωρα χαμένου αναρχικού Χρήστου Πολίτη, ο οποίος είχε καταθέσει ως μάρτυρας υπεράσπισης πρωτοδίκως.

«Έχουμε το αίτημα διόρθωσης της πρωτόδικης απόφασης», επισήμανε, παίρνοντας το λόγο στη συνέχεια, ο Γιάννης Ραχιώτης, εκ των συνηγόρων υπεράσπισης του αναρχικού Μάριου Σεϊσίδη.

«Σε ένα σημείο του διατακτικού αναφέρεται πως η ληστεία τελέστηκε με ιδιαίτερη σκληρότητα, γεγονός που επέφερε σοβαρή βλάβη στον παθόντα. Από το σκεπτικό προκύπτει ότι αναφέρεται απλά σε ληστεία και ληστεία από κοινού», συνέχισε.

«Επίσης, από το απόσπασμα που εκδόθηκε μετά την έκδοση της απόφασης αναφέρεται ότι καταδικάστηκε για ληστεία», συμπλήρωσε.

«Αλλάζει η ποινική μεταχείριση του κατηγορουμένου;», τον ρώτησε ο πρόεδρος Αλεξόπουλος.

«Τεράστια η διαφορά», ξεκαθάρισε ο Γιάννης Ραχιώτης.

«Επειδή δικάζουμε ληστεία τράπεζας, το αίτημά μου είναι να κληθούν αυτοί οι 5 [αυτόπτες] μάρτυρες, γιατί αρνείται τη ληστεία ο κατηγορούμενος και είναι πολύ κρίσιμο να έρθουν οι μάρτυρες να πουν αν τον αναγνωρίζουν», επισήμανε ο ίδιος συνήγορος.

Μετά από διακοπή μίας ώρας, η έδρα έκανε δεκτά και τα δύο αιτήματα.

«Φρονώ ότι το δικαστήριο μπορεί -πρόκειται για προφανή παραδρομή- να απαλείψει τη φράση “τελέστηκε με ιδιαίτερη σκληρότητα”», υπογράμμισε η εισαγγελέας Γκανέ, επιφυλασσόμενη να προτείνει σχετικά με το αίτημα κλήτευσης των 5 αυτοπτών μαρτύρων.

Ο μόνος μάρτυρας που εξετάστηκε κατά τη σημερινή δικάσιμο ήταν ο ένοπλος φρουρός του υποκαταστήματος της ΕΤΕ, ο οποίος, επαναλαμβάνοντας όσα είχε καταθέσει πρωτοδίκως, δήλωσε, απαντώντας σε σχετική ερώτηση του προέδρου, πως δεν είδε ποιος τον πυροβόλησε.

Ενόψει της κλήτευσης των αυτοπτών μαρτύρων και επικαλούμενη απουσία διαθέσιμων ημερομηνιών κατά τη διάρκεια Ιουνίου & Ιουλίου, η έδρα ανακοίνωσε την αναβολή της εκδίκασης της υπόθεσης για τις 21 Νοεμβρίου του 2018.

Δυναμικό «παρών» έδωσαν δεκάδες αλληλέγγυοι μέσα και έξω από το Εφετείο, ενώ χειροκρότησαν θερμά τον έγκλειστο αναρχικό, όταν εισήλθε στη δικαστική αίθουσα.

Πέμπτη, 31 Μαΐου 2018

Γκέλα Μπαμπλουάνι: «Στο φιλμ νουάρ με προσέλκυσε η παιδική ηλικία μου»


Επιστρέφοντας στο φιλμ νουάρ που τον έφερε στο κινηματογραφικό προσκήνιο (13 Τζαμέτι), ο ταλαντούχος Γαλλο-Γεωργιανός σκηνοθέτης Γκέλα Μπαμπλουάνι καταδύεται με την ταινία Η ληστεία στο μικρόκοσμο τριών ανθρώπων που παραβαίνουν το νόμο με απρόβλεπτες συνέπειες. Κουβεντιάζοντας μαζί του, με αφορμή την κυκλοφορία της δουλειάς του στις αίθουσες από τις 31 Μαΐου.

Δεδομένου ότι και ο πατέρας σου είναι σκηνοθέτης, ισχύει στην περίπτωσή σου το γνωμικό «το μήλο κάτω από τη μηλιά θα πέσει»;

Στην πραγματικότητα όχι. (Γέλια). Στην οικογένεια είμαστε τέσσερα παιδιά και κανένα δε σπούδασε κινηματογράφο. Όλα, ωστόσο, καταλήξαμε σ’ αυτόν. Προσωπικά σπούδασα νομική. Ήθελα να γίνω συγγραφέας, δεν ήθελα καθόλου να γίνω σκηνοθέτης.

Ποιο ήταν το σημείο καμπής, λοιπόν;

Θα γύριζα ένα μικρού μήκους φιλμ με κάποιον. Την τελευταία στιγμή, μου είπε «δε θέλω να το κάνω πλέον». «Δε θέλεις να το κάνεις, θα προσπαθήσω εγώ», του απάντησα. Ούτε καν το είπα στον πατέρα μου. Ό,τι γύριζα το πρώτο διήμερο ένιωθα πως ήταν φρικτό. Κι έτσι μου πήρε δυο χρόνια. Περισσότερο μάθαινα, παρά οτιδήποτε άλλο. Μάθαινα πώς να δουλεύω με τους ηθοποιούς, πού να τοποθετώ την κάμερα, πώς να κάνω μοντάζ, πώς να γράφω. Αυτό ήταν το σχολείο μου.

Κι ένα προσωπικό στοίχημα που είχες να κερδίσεις.

Όταν ξεκινάω κάτι, δυσκολεύομαι πολύ να αποφασίσω τι θα κάνω. Όταν, όμως, το αποφασίσω, το πάω μέχρι το τέλος. Δεν έχει σημασία τι θα συμβεί.



Τι σε προσέλκυσε στο φιλμ νουάρ, κατ’ αρχήν;

Νομίζω η παιδική ηλικία μου. Μεγάλωσα στο δρόμο. Τα τέλη της δεκαετίας του ’80 και οι αρχές της δεκαετίας του ’90 ήταν κόλαση. Έχω δει πολλή βία, αλλά δε μ’ εντυπωσιάζουν τα όπλα. Αυτό που εξακολουθεί να με ενοχλεί είναι η βία που μπορεί να ασκήσει ο ένας στον άλλο κυρίως για υλικούς λόγους.

Κι αυτό εξηγεί τον ίδιο τον τίτλο της τελευταίας σου ταινίας.

Νομίζω ότι η κοινωνία διαιρείται όλο και περισσότερο σε δύο μέρη. Υπάρχει η «υψηλή» και η «χαμηλή» κοινωνία. Δεν επικοινωνούν μεταξύ τους πλέον. Πέραν της ανθρώπινης ιδιότητάς τους, κάποιοι δεν έχουν κανένα άλλο κοινό μεταξύ τους. Η πλειονότητα των ανθρώπων στον κόσμο γίνονται φτωχοί και η μειονότητα εκείνων που γίνονται πιο πλούσιοι μειώνεται όλο και πιο πολύ. Υπάρχει, επομένως, μια ανισορροπία στις μέρες μας και τα υλικά αγαθά τρελαίνουν τους ανθρώπους.

Μ’ αυτή την έννοια, η Χάβρη, όπου είναι γυρισμένο το φιλμ σου, μοιάζει με την Τιφλίδα, όπου μεγάλωσες;

Όχι και τόσο. Ερχόμενος στη Γαλλία, είχα την εντύπωση ότι η παιδική ηλικία μου στη Γεωργία ήταν κάτι ξεχωριστό. Έπειτα, όμως, συνειδητοποίησα πως αυτή η βία βρίσκεται παντού. Ίσως δεν είναι εξίσου ακραία, αλλά τα ίδια συμβαίνουν παντού για τον ίδιο λόγο. Είναι θέμα ανθρώπινης φύσης.



Δεν της δίνεις σημασία, όταν βρίσκεσαι εκεί. Υπάρχει το πάνω και το κάτω μέρος της πόλης. Σ’ αυτό έκανα τα γυρίσματα. Όλοι μου έλεγαν «είναι τρελό γκέτο, μην πας εκεί». Εγώ, όμως, έγινα φίλος με τους κατοίκους της περιοχής. Δύο από τους ηθοποιούς προέρχονται από τη γειτονιά.

Γεγονός που προσθέτει, άρα, στην αυθεντικότητα των ερμηνειών και της πλοκής.

Είναι πολύ φτωχή περιοχή, και οι κάτοικοί της αγωνίζονται πολύ. Δεν το συνειδητοποιείς μέχρι που φτάνεις εκεί. Θα έκαναν τα πάντα για τα λεφτά; Ναι, γιατί δεν έχουν καμία άλλη υποστήριξη.

Χρησιμοποιείς εξαιρετικά τη σκιά και το φως, δύο ουσιώδη στιλιστικής φύσης συστατικά του φιλμ νουάρ.

Καθένας έχει το στιλ του, νομίζω. Υπό μία έννοια, είμαι της παλιάς σχολής. Σκέφτομαι ποιο φακό να χρησιμοποιήσω, πώς να «χτίσω» την κάθε σκηνή. Καθετί πρέπει να είναι καδραρισμένο, οι ηθοποιοί πρέπει να σταματούν τη σωστή στιγμή. Δίνω πολλή σημασία στη σύνθεση. Για μένα, το σινεμά υπήρξε πάντα οπτική εμπειρία. Συνδέεται κάπως με τη ζωγραφική, γιατί βάση των εικόνων είναι η ζωγραφική. Πρέπει, λοιπόν, οι εικόνες να έχουν κάτι οπτικά ενδιαφέρον και όμορφο.



Το σύγχρονο γεωργιανό σινεμά είναι πολύ ζωντανό. Πώς σχετίζεσαι μ’ αυτό;

Υπήρξε μια τεράστια παύση μετά τη δεκαετία του ’90 και τώρα αναδύεται μια νέα γενιά. Ειλικρινά νομίζω ότι θα κάνουν σπουδαία πράγματα. Το σινεμά είναι η μορφή τέχνης που ταξιδεύει καλύτερα. Αυτή η γενιά κάνει τεράστια πρόοδο, αναβιώνοντας τις δόξες του γεωργιανού κινηματογράφου του παρελθόντος.

Μοιάζεις να γυρίζεις ταινίες με το πάσο σου. Αν εξαιρέσουμε το φιλμ που συν-σκηνοθέτησες με τον πατέρα σου και το remake του ντεμπούτου σου, η Ληστεία είναι η δεύτερη «κανονική» μεγάλου μήκους ταινία σου. Θα σου πάρει κι η επόμενη εξίσου μεγάλο χρονικό διάστημα, ή τη δουλεύεις ήδη;

(Γέλια). Δουλεύω ήδη πάνω σ’ αυτή. Πρόκειται για κάτι εντελώς διαφορετικό.

Στιλιστικά και πάλι στην παράδοση του νουάρ;

Ναι, άλλα πολύ διαφορετικό. Γράφω μια ιστορία που εκτυλίσσεται σε γυναικείες φυλακές. Παραμένει στον κόσμο της βίας, αλλά αυτή τη φορά με γυναίκες.  

Η ταινία του Γκέλα Μπαμπλουάνι Η ληστεία προβάλλεται από τις 31 Μαΐου στους κινηματογράφους σε διανομή της Weird Wave.

Τετάρτη, 23 Μαΐου 2018

Rojava Film Commune: «Το σινεμά μπορεί να είναι χειραφετητικό, εξανθρωπιστικό και απολαυστικό»


Λίγες μέρες πριν από την προβολή στο πλαίσιο του B-FEST της πρώτης μεγάλου μήκους κινηματογραφικής παραγωγής της Ιστορίες των κατεστραμμένων πόλεων παρουσία του σεναριογράφου της ταινίας Önder Çakar, η Κινηματογραφική Κομμούνα της Ροζάβα, ένα από τα πιο ελπιδοφόρα εγχειρήματα που ξεπήδησαν από την επανάσταση στην περιοχή, μας συστήνεται.

Η Rojava Film Commune (στο εξής Κινηματογραφική Κομμούνα της Ροζάβα) γεννήθηκε στις 14 Ιουλίου του 2015. Ποιο είναι το γενικότερο υπόβαθρο -ταξικό, εκπαιδευτικό, εθνοτικό, πολιτικό- των μεμονωμένων καλλιτεχνών που την απαρτίζουν; Είναι μόνο ντόπιοι, ή και αλληλέγγυοι από το εξωτερικό;

Τα μέλη της Κινηματογραφικής Κομμούνας της Ροζάβα είναι καλλιτέχνες, σκηνοθέτες και ακτιβιστές από τη Ροζάβα, που εμπλέκονταν ενεργά στην προώθηση της τοπικής κουλτούρας και των τεχνών ακόμα και πριν την επανάσταση. Κυρίως Κούρδοι. Από τον προηγούμενο χρόνο γίνονται προσπάθειες να διευρυνθεί η βάση, ενσωματώνοντας περισσότερα μέλη αραβικής καταγωγής και, ελπίζουμε, μειονοτικούς όπως Ασσύριους, Τσετσένους ή Τουρκμένους.

Μερικοί από τους σπουδαστές της Ακαδημίας μας εντάχθηκαν στην Κομμούνα μετά την ολοκλήρωση της μονοετούς εκπαίδευσης και τώρα συνιστούν οργανικό κομμάτι της.

Αυτή τη στιγμή δύο άτομα από το εξωτερικό συμμετέχουν στην Κομμούνα. Ένα εξ αυτών είχε εμπλακεί  στην επανάσταση επί πολλά χρόνια ως πολίτης και το άλλο κατά το παρελθόν είχε στρατολογηθεί στο YPG, αλλά και τα δύο ήταν ήδη σκηνοθέτες στις χώρες τους.



Θα θέλατε να συνοψίσετε τις αρχές και τους στόχους της Κομμούνας; Σε ποιο βαθμό έχουν μέχρι στιγμής υλοποιηθεί οι δεύτεροι;

Η Κομμούνα αποσκοπεί στην ενθάρρυνση του τοπικού πληθυσμού και στην προσέγγιση του κινηματογράφου ως εργαλείου που μπορεί να αψηφήσει την κυρίαρχη αφήγηση, όπου οι καταπιεσμένοι δεν είναι τίποτα περισσότερο από θέματα σε οποιουδήποτε είδους καλλιτεχνική προσπάθεια.

Πιστεύουμε ακόμα ότι η δημιουργική δύναμη της επανάστασης στη Ροζάβα πρέπει να τροφοδοτήσει το νεαρό σινεμά στην περιοχή. Αλλά η επανάσταση θα ωφεληθεί, επίσης, από πιο ελεύθερες και πρωτοποριακές απόψεις, οι οποίες μπορούν να μοιραστούν τις αξίες της με ευρύτερα κοινά, να προωθήσουν την κριτική σκέψη και να αμφισβητήσουν την παραδοσιακή προπαγάνδα.

Το σινεμά είναι, επίσης, μια τέλεια διεθνιστική μορφή τέχνης που μπορεί να δημιουργήσει συνδέσεις ανάμεσα στους αγώνες και τους πολιτισμούς ανεξαρτήτως γεωγραφικής απόστασης και γλώσσας.

Μέχρι τώρα, δύο γενιές σπουδαστών έχουν ανακαλύψει τον κινηματογράφο και τον τόπο τους ως μέλη της κοινωνίας του, κατανοώντας πως κι εκείνοι έχουν λόγο σ’ αυτό το πολιτικό εγχείρημα και ότι κι οι ίδιοι δικαιούνται να γιορτάζουν την πολιτιστική ταυτότητά τους. Οι περισσότεροι σπουδαστές είναι γυναίκες, αποδεικνύοντας για μια ακόμη φορά πως ο ρόλος τους στην κοινωνία της Ροζάβα πρέπει να είναι ηγετικός.



Φέτος, η συμπρόεδρος της Κομμούνας Sevinaz Evdikê σκηνοθέτησε το πρώτο μικρού μήκους φιλμ που γυρίστηκε στην απελευθερωμένη Ράκα, ως μια απόλυτα συμβολική δήλωση ενάντια στη μεσαιωνική κυριαρχία του Ισλαμικού Κράτους. Το Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Ροζάβα, καθώς και πολλές προβολές και εργαστήρια, έχουν με αργούς ρυθμούς μετατρέψει τον τοπικό πληθυσμό σε αφηγητές και τα κοινά μπορούν να δημιουργήσουν, να απολαύσουν και να συζητήσουν για ταινίες από όλο τον κόσμο.

Υπάρχουν ακόμα πολλά να γίνουν, και η Κομμούνα παραμένει μικρή, αλλά τα βήματα που έχουν ήδη γίνει σε τόσο αντίξοες συνθήκες αποδεικνύουν πως το σινεμά έχει ευθύνη για την οικοδόμηση του νέου αφηγήματος της Συρίας και του εξανθρωπισμού μιας ρημαγμένης από τον πόλεμο χώρας, όπου η ζωή εξακολουθεί να ξεπερνά το θάνατο και την καταστροφή.

Πώς συνδέεται η Κομμούνα με τους συνεχιζόμενους ευρύτερους αγώνες που συντελούνται στην περιοχή και πέρα από αυτή;

Όπως προείπαμε, η δουλειά της, είτε πρόκειται για κινηματογραφικές παραγωγές, το ντουμπλάρισμα ταινιών στα κουρδικά ή την ανοικοδόμηση της κινηματογραφικής αίθουσας της Amûdê, συνίσταται στην προσπάθεια εμψύχωσης των μειονοτήτων και της προστασίας της κουρδικής πολιτιστικής κληρονομιάς μετά από πολλά χρόνια καταπίεσης και καταναγκαστικής αφομοίωσης από το καθεστώς του Άσαντ.

Προσπαθεί, όμως, επιπλέον να προάγει μια πιο δημοκρατική κατανόηση της παραγωγής ταινιών κατά τη διαδικασία της δημιουργίας τους, αλλά και όταν αυτές προβάλλονται. Το να εκπαιδεύει νεαρούς ντόπιους και να ενθαρρύνει τις γυναίκες να αναλάβουν ηγετικούς ρόλους συνδέεται με το βασικό μέλημα της επανάστασης, που είναι η εμψύχωση των γυναικών και της νεολαίας.



Σε μια περιοχή όπου τα ξένα Μ.Μ.Ε. επιβάλλουν τις δικιές τους οριενταλιστικές ατζέντες και τα αυταρχικά καθεστώτα εξαλείφουν τη διαφωνία και την κριτική σκέψη, οι τοπικές φωνές και τα εργαλεία δημιουργικής αφήγησης ιστοριών είναι πιο σημαντικά από ποτέ.

Κατά τον ίδιο τρόπο που το ιρανικό σινεμά μας δίδαξε ότι μπορείς να δημιουργήσεις υψηλή τέχνη, να σαγηνεύσεις το κοινό και να ασκήσεις κριτική στο καθεστώς κάτω από τη μύτη του, ή που ο σύγχρονος λατινοαμερικανικός κινηματογράφος αποδεικνύει πως οι κοινωνικο-πολιτικοί αγώνες μπορούν να βρουν ισχυρούς συμμάχους στις ταινίες, ελπίζουμε και στη Ροζάβα να αποδείξουμε ότι το σινεμά μπορεί να είναι χειραφετητικό, εξανθρωπιστικό και απολαυστικό ακόμη και στις πιο σκληρές συνθήκες.



Το φιλμ των Sêro Hindê και Önder Çakar Ιστορίες των κατεστραμμένων πόλεων, που κυκλοφόρησε το 2016 και πρόκειται να προβληθεί στο πλαίσιο του φετινού B-FEST, είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία, η οποία υλοποιήθηκε από την Κομμούνα. Αποτελούν και οι δύο καλλιτέχνες οργανικό κομμάτι της, ή απλώς διάκειντο ευνοϊκά στον αγώνα της;

Τόσο ο Sêro Hindê όσο και ο Önder Çakar υπήρξαν εκ των βασικών ιδρυτών της Κομμούνας. Ο πρώτος έχοντας ένα πάθος για τις παραδόσεις και την τέχνη της περιοχής και μια βαθιά κατανόησή τους, και ο δεύτερος φέρνοντας μια πιο στρατευμένη προσέγγιση στην αφήγησή της. Επί του παρόντος, ο Sêro Hindê είναι ακόμα ο συμπρόεδρος της Κομμούνας, αναλαμβάνοντας ενεργό ρόλο στη διδασκαλία και βοηθώντας νέους σκηνοθέτες, καθώς και αναπτύσσοντας καινούριες παραγωγές, όπως ένα φιλμ για τους αφηγητές Γιεζίντι.

Τέχνη ενάντια στον πόλεμο, τέχνη σε καιρό πολέμου, τέχνη του πολέμου: ποια από αυτές τις φράσεις περιγράφει πιο κατάλληλα αυτό που κάνει η Κινηματογραφική Κομμούνα της Ροζάβα, και πώς τα μέλη της οραματίζονται το μέλλον της, ιδίως μετά την πρόσφατη πτώση του Αφρίν;

Αν το περιγράφει κάποια από όλες αυτές, τότε τέχνη σε καιρό πολέμου. Ίσως περισσότερο τέχνη και αγώνας, καθώς πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και θέλουμε να αποτυπώσουμε σχετίζονται με προβλήματα εντός της κοινωνίας, τα οποία δε συνδέονται με τον πόλεμο. Ένας από τους κύριους στόχους της Ακαδημίας είναι να γιορτάσει τη ζωή στην περιοχή και τη δημιουργική δύναμη που τροφοδοτεί μια πολύ ιδιαίτερη επανάσταση. Ένα πιο πρόσφατο ντοκιμαντέρ της, το Darên bi Tenê εστιάζει στους Dengbêj, τραγουδιστές και αφηγητές της περιοχής που ανέλαβαν να αποτυπώσουν τη ζωή και την ουσία των εθνών τους ανά τα χρόνια.



Ένα χρόνο πριν, εγκαινιάσαμε την Κινηματογραφική Κομμούνα του Αφρίν. Δυστυχώς, όλα χάθηκαν και τα μέλη της εκτοπίστηκαν από τα σπίτια τους μετά την τουρκική τζιχαντιστική εισβολή. Τα μέλη της Κομμούνας εργάζονταν σκληρά πάνω σε ταινίες σχετικά με την καταστροφή του Χαλεπίου και, πιο πρόσφατα, με την αντίσταση στο Αφρίν. Μια ομάδα από την Κινηματογραφική Κομμούνα της Ροζάβα πήγε, επίσης, και κινηματογράφησε τις τελευταίες μέρες του νοσοκομείου του Αφρίν και του προσωπικού του.

Η Κομμούνα αντιλαμβάνεται τη διαρκή απειλή, με την οποία η Ροζάβα και ολόκληρη η Ομοσπονδία Βόρειας Συρίας είναι αντιμέτωπες, άλλα έχει και την επίγνωση του ότι ο αγώνας μας είναι μακροπρόθεσμος. Και η ευθύνη μας απέναντι στην περιοχή, τις επαναστατικές αξίες, το διεθνισμό και το σινεμά παραμένει ισχυρή.

Περισσότερες πληροφορίες για την Κινηματογραφική Κομμούνα της Ροζάβα, εδώ.

Στο πλαίσιο του φετινού Β-FEST, θα πραγματοποιηθεί προβολή του φιλμ Ιστορίες των κατεστραμμένων πόλεων, παρουσία του σεναριογράφου Önder Çakar και του Mirko Turunc (Salonicasolidarity Afrin), την Παρασκευή 25 Μαΐου στις 19:00 στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Πειραιώς 256). Θα ακολουθήσει ζωντανή τηλεδιάσκεψη με μέλη της Κινηματογραφικής Ακαδημίας της Ροζάβα.