![]() |
| Jérôme Reuter (Φωτογραφία: Walther Benedikt) |
Συνδυάζοντας στοιχεία
σκοτεινής (νεο)φολκ, post-punk, chanson, industrial και
synth
wave
και
βρίθοντας ιστορικών και λογοτεχνικών αναφορών, οι ROME είναι
το προσωπικό όχημα του εκ Λουξεμβούργου ορμώμενου Jérôme Reuter.
Με αφορμή τις επικείμενες,
επετειακές συναυλίες του γκρουπ σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα
στις 16 και 17 Ιανουαρίου, αντίστοιχα, κουβεντιάζουμε με
τον Jérôme Reuter.
Κατάγεσαι από το
Λουξεμβούργο, μια μικροσκοπική χώρα ουσιαστικά άγνωστη στην πλειοψηφία των
Ευρωπαίων πολιτών. Πώς θα περιέγραφες την πολιτιστική και πολιτική
πραγματικότητα εκεί;
Ω, υπάρχει ένα ολόκληρο
δοκίμιο το οποίο πρέπει να γραφτεί ως απάντηση στην ερώτησή σου. Από πού να
ξεκινήσω;
Το Λουξεμβούργο είναι μια
χώρα όπως όλες οι άλλες, καθώς έχουμε τα δικά μας προβλήματα, τη δική μας
ιστορία και τις δικές μας μικρές παραξενιές. Αλλά όλα σε πολύ μικρότερη
κλίμακα, προφανώς.
Έχουμε πολλά ενδιαφέροντα
πολιτιστικά και ιστορικά ορόσημα στην περιοχή.
Και το πολιτικό τοπίο και
η πραγματικότητα είναι κάπως συγκρίσιμα με μεγάλο μέρος της υπόλοιπης Δυτικής
Ευρώπης. Λατρεύω την πατρίδα μου. Δεν πρόκειται να την κατακρίνω. Πρέπει να την
επισκεφτείς κάποια στιγμή.
Αρχικά, ένα προσωπικό εγχείρημα
που συνδύαζε στοιχεία σκοτεινής (νεο)φολκ, post-punk, chanson, industrial και synth wave, οι ROME έχουν πλέον συμπεριλάβει
και άλλα μέλη.
Σε ποιον βαθμό αποδέχεσαι
την άποψη και των άλλων;
Οι ROME ζωντανά στη σκηνή ήταν πάντα ένα
εξελισσόμενο ον.
Πήγαινε μπρος-πίσω. Ξεκινούσα
σόλο προσθέτοντας μουσικούς πού και πού, μέχρι που μείναμε 5 άτομα στη σκηνή
και μετά μειωνόμασταν και ξαναχτιζόταν η σύνθεση του σχήματος για να
καταλήξουμε στην τωρινή τριμελή εκδοχή:
Με τον Yann Dalscheid στο μπάσο και τα backings και τον Michel Spithoven στα ντραμς και τα backings. Αυτό θα είναι και το line-up για τις επερχόμενες συναυλίες στην
Ελλάδα.
Όταν όμως δουλεύω στο
στούντιο, συνήθως μόνο εγώ και ένας μηχανικός ήχου καταλήγουμε να κάνουμε από
κοινού την παραγωγή του δίσκου, επειδή εκτιμώ τη συμβολή τους.
Τα τελευταία 7 χρόνια
αυτός ήταν ο Τοm
Gatti
στα Unison
Studios
στο Λουξεμβούργο. Πρέπει να πω ότι έχουμε γίνει μια αρκετά καλή ομάδα. Μου
αρέσει πολύ να δουλεύω μαζί του.
Η πλούσια ηχογραφημένη σου
παραγωγή ξεχειλίζει από ιστορικές, ποιητικές και λογοτεχνικές αναφορές, από
τους τίτλους και τα εξώφυλλα αρκετών άλμπουμ μέχρι τους στίχους και τις γενικές
θεματικές ανησυχίες.
Γιατί είναι τόσο
σημαντική για εσένα η εμβάθυνση σε αυτά;
Για να είμαι ειλικρινής,
ικανοποιώ μόνο τη δικιά μου περιέργεια.
Ενδιαφέρομαι για όλα
αυτά. Θα μπορούσα πιθανώς να είμαι πιο επιτυχημένος από πολλές απόψεις αν η
δουλειά που κάνω δεν ήταν τόσο μεθυστική και ερμητική, αλλά αυτό με ωθεί.
Και πάντα μου άρεσαν
αυτοί οι τραγουδοποιοί που σε ταξιδεύουν μαζί τους και σε κάνουν να
ανακαλύπτεις άλλους συγγραφείς, άλλους μουσικούς, φιλοσοφία και Ιστορία και
άλλα πολλά.
Βλέπω τον εαυτό μου ως
μέρος μιας παράδοσης κατά κάποιον τρόπο. Οι τραγουδιστές και οι τροβαδούροι τους
οποίους είχαμε παλιά... Δεν έχει σημασία να έχουμε τις απαντήσεις, αλλά το να
μοιραζόμαστε τις ερωτήσεις που έχουμε όλοι.
«Ξέρουμε ότι ο σάπιος
τάφος της Ευρώπης δεν έχει πλέον βωμό/ Αν δε φύγουμε ποτέ, δε θα είμαστε
ποτέ σπίτι μας». (Give
Your
Heart
to
the
Hawks).
Γιατί, κατά τη γνώμη σου,
η Ευρώπη είναι νεκρή και πώς μπορεί να ξαναγεννηθεί; Την αισθάνεσαι ακόμα ως (το) «σπίτι σου»;
Ναι, είναι σε μεγάλο
βαθμό το σπίτι μου και όσο μακριά κι αν τολμήσω να πάω, το κάλεσμά του γίνεται
όλο και πιο δυνατό.
Όχι, η Ευρώπη δεν είναι
νεκρή, αλλά έχει περάσει πράγματι δύσκολες στιγμές. Αλλά πιστεύω ότι έχουμε
ακόμα αρκετή ανθεκτικότητα για να τη σώσουμε. Τίποτα δεν έχει χαθεί.
Οδεύουμε προς ένα πολύ
κρίσιμο σταυροδρόμι τώρα και, απ’ όσο μπορώ να δω, τα επόμενα 5 με 15 χρόνια θα
είναι τα πιο ενδιαφέροντα (με την κακή έννοια) τα οποία έχουμε ζήσει εδώ και
καιρό.
«Παρακολουθούμε κάθε
λέξη σας, ψιθυριστή ή τυπωμένη (Parlez-Vous Hate;)
/ Θα την κάψουμε όλη και θα την ονομάσουμε πρόοδο εκ νέου (Parlez-Vous Hate;)
/ Θα σας βάλουμε όλους σε αλυσίδες και θα την ονομάσουμε/ ελευθερία,
ναι (Parlez-Vous Hate;)».
Βάζεις στο στόχαστρό σου τη
μάστιγα της πολιτικής ορθότητας εδώ ή τον ανερχόμενο φασισμό; Ή και τα δύο;
Λοιπόν, η αυταρχική
λογοκρισία εμφανίζεται σε πολλές μορφές· όπως και οι εχθροί της δημοκρατίας.
Πιστεύω ότι είναι καθήκον
μας να υπερασπιστούμε τη δημοκρατική μας κληρονομιά, το δικαίωμά μας να
ψηφίζουμε, να μιλάμε ανοιχτά, να συναθροιζόμαστε και να λατρεύουμε.
Αλλά αυτό θα γίνεται όλο
και πιο δύσκολο καθώς ο πόλεμος εξαπλώνεται και μάς διαλύει.
«Η θλίψη θα μιλήσει
και η φωτιά θα κάψει/ Στους εχθρούς το σπαθί, στη θλίψη λόγια/ Ναι,
η θλίψη θα μιλήσει και η φωτιά θα κάψει/ Στους εχθρούς το σπαθί, στη
θλίψη λόγια δίνουμε/ Και αύριο ζούμε», τραγουδάς στο Tomorrow we live από το πιο πρόσφατο
άλμπουμ των ROME, Civitas Solis.
Μπορούν οι λέξεις να
απαλύνουν πραγματικά τη θλίψη; Και πώς ορίζεις τη «ζωή» σε έναν κόσμο στα
πρόθυρα ενός γενικευμένου/παγκοσμιοποιημένου πολέμου;
Δε νομίζω ότι την απαλύνουν
εντελώς. Αλλά σίγουρα τα λόγια μπορούν να βοηθήσουν. Η θλίψη που μοιράζεται
είναι η θλίψη που μειώνεται στο μισό. Είμαστε κοινωνικά ζώα. Μπορούμε να
βοηθήσουμε το ένα το άλλο σχεδόν σε όλα.
Αν οι Ουκρανοί και οι
Ουκρανές με έχουν διδάξει ένα πράγμα, είναι σίγουρα ότι η ζωή συνεχίζεται και
πρέπει να συνεχιστεί και θα συνεχιστεί. Δε φοβάμαι τον θάνατο, φοβάμαι την αδιαφορία.
Έχεις εκφράσει την
υποστήριξή σου στον αγώνα των Ουκρανών κατά της ρωσικής εισβολής με πολλούς
τρόπους, συμπεριλαμβανομένης της ηχογράφησης ολόκληρων άλμπουμ και των συχνών
ζωντανών εμφανίσεων στο Κίεβο.
Από πού πηγάζει η
αλληλεγγύη σου;
Κάνω περιοδείες στην
Ουκρανία σχετικά τακτικά από το 2015. Το ίδιο ίσχυε και για τη Ρωσία,
παρεμπιπτόντως.
Έτυχε να παίξω στην
Οδησσό και το Κίεβο λίγες μόνο μέρες πριν από τη γενικευμένη εισβολή τον
Φεβρουάριο του 2022. Και διατήρησα επαφή με τους φίλους μου εκεί αφού άκουσα τα
καταστροφικά νέα.
Έτσι, ήταν φυσικό να πάω ξανά εκεί και να τους στηρίξω
με όποιον τρόπο μπορώ.
Αυτήν τη στιγμή (τέλη
Νοεμβρίου 2025), η προοπτική ειρήνης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας φαίνεται να
είναι πιο κοντά από ποτέ.
Από στρατιωτικής άποψης,
η ρωσική πλευρά φαίνεται να έχει κερδίσει και η ουκρανική να έχει χάσει. Και
από τις δύο πλευρές, ωστόσο, οι (αντιφρονούντες) άμαχοι είναι τα κύρια θύματα.
Ποιες είναι οι
μακροπρόθεσμες επιπτώσεις αυτού του πολέμου;
Δεν ξέρω από πού να
ξεκινήσω σχετικά με αυτό το ερώτημα. Κυρίως επειδή μεγάλο κομμάτι του φαίνεται
να τίθενται με λάθος τρόπο εξαρχής.
Αν έτσι μοιάζει η νίκη,
διαφωνώ κάθετα. Και η ειρήνη δε μου φαίνεται πιο κοντά τώρα από ό,τι πριν από
τρία χρόνια.
Το να σε εκφοβίζουν για
παραχωρήσεις δε θα φέρει την ειρήνη. Και πώς μπορείς να συγκρίνεις τις απώλειες
αμάχων και από τις δύο πλευρές; Αυτό είναι αρκετά γελοίο.
Δεν είμαι ούτε ιστορικός
ούτε μέντιουμ, οπότε πώς μπορώ να προβλέψω τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις ενός
συνεχιζόμενου πολέμου; Όσον αφορά στη μεγαλύτερη εικόνα: όλα αυτά μόλις
ξεκινούν!
Τον Ιανουάριο επιστρέφεις
στην Ελλάδα μετά από 10 χρόνια για να γιορτάσεις τα 25 χρόνια των RΟΜΕ. Πώς νιώθεις για τις
επετείους;
Αυτή η επέτειος με έκανε
να αναπολήσω ετούτα τα 20 χρόνια, πράγματι - κάτι που δε μου αρέσει και πολύ να
κάνω. Πάντα ζω στο επόμενο τραγούδι, στον επόμενο δίσκο.
Δε μου αρέσει να μένω
ακίνητος και να σκέφτομαι πού έχω πάει. Με ενδιαφέρει περισσότερο το πού
πηγαίνω. Σίγουρα δεν αισθάνομαι πως έχω καταφέρει κάτι ακόμα. Αλλά εντάξει,
είμαι εδώ τώρα και δεν είναι όλα άσχημα.
Ευχαριστώ θερμά
το μάνατζμεντ των ROME για την πολύτιμη
συμβολή του στην πραγματοποίηση της συνέντευξης με τον Jérôme
Reuter, καθώς και για την παραχώρηση της φωτογραφίας του.
Οι ROME
εμφανίζονται
ζωντανά την Παρασκευή
16 Ιανουαρίου στη Θεσσαλονίκη στο Eightball Club (Πίνδου 1, Λαδάδικα)
και το Σάββατο 17
Ιανουαρίου στην Αθήνα στο Gazarte- Ground Stage (Βουτάδων 32-34, Γκάζι).

%20(2).jpg)






