Γκουσλαζί Μαλαντά: «Πρέπει να αφηγηθούμε τη βία του κόσμου»

 

Γκουσλαζί Μαλαντά (Φωτογραφία: Βαγγέλης Πατσιαλός)

Ένας νεαρός Γάλλος διαδηλωτής τραυματίζεται βαριά από σφαίρες αστυνομικών. Μια αξιωματικός αναζητά την αλήθεια. Η ταινία του Ντομινίκ Μολ Φάκελος 137 είναι μια σύνθετη «ανατομία» της κατασταλτικής λειτουργίας της αστυνομίας.

Μια συνάντηση με την εξαιρετική ηθοποιό Γκουσλαζί Μαλαντά, η οποία, παρά τον μικρό ρόλο της, συνιστά τον φορέα της αλήθειας στο φιλμ, που προβάλλεται από τις 10 Σεπτεμβρίου.

Σε καλωσορίζω για άλλη μια φορά στην Αθήνα, όπου είχες βρεθεί στο πλαίσιο του 23^ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου της Ελλάδος το 2023 για την προβολή της ταινίας Σεντ Ομέρ.

Σε ευχαριστώ!

Πώς νιώθεις που επιστρέφεις στην πόλη; Σου είναι οικεία;

Ήρθα για πρώτη φορά στην Αθήνα όταν ήμουν δεκατεσσάρων ετών. Από τότε έχω ξαναβρεθεί αρκετές φορές εδώ.

Είναι μια πόλη την οποία όντως αγαπώ πολύ. Μάλιστα κάποια στιγμή σκεφτόμουν να μετακομίσω για να ζήσω σ’ αυτήν, αλλά τελικά έκανα άλλα πράγματα και πήγα αλλού.

Την τελευταία τριετία, ωστόσο, δεν έχω ξανάρθει. Επισκέφτηκα τη Θεσσαλονίκη πέρσι τον Νοέμβριο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου.

Η Αθήνα μού φαίνεται κάπως διαφορετική σε σχέση με μια τριετία πριν. Ίσως λίγο πιο ήρεμη, χαλαρή.

Πλασματική είναι αυτή η εντύπωση.

Ξέρω ότι στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές δυσκολίες στον χώρο του πολιτισμού, του κινηματογράφου, της λογοτεχνίας κ.λπ., επειδή οι κυβερνήσεις πάντα περικόπτουν τις σχετικές χρηματοδοτήσεις.

Το ένιωσα πολύ αυτό και στη Θεσσαλονίκη. Θεωρώ πως είναι πολύ κρίμα και ότι είναι καταστροφικό σε μια εποχή κατά την οποία ζούμε μια εμπόλεμη κατάσταση, τόσο εγχωρίως όσο και διεθνώς, να γίνονται τέτοιες περικοπές.

Θα έπρεπε να συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: όταν όλα καταρρέουν, τότε θα έπρεπε, ακόμα περισσότερο, να κάνουμε ταινίες, να γράφουμε βιβλία και όλα αυτά να μπορούν να κυκλοφορούν στον κόσμο. Αυτή είναι η άποψή μου.

Με τόσο πλούτο που υπάρχει στην Ευρώπη, βρίσκουμε τον τρόπο να κάνουμε περικοπές αρχίζοντας από τον πολιτισμό.

Γκουσλαζί Μαλαντά (μέση)

Επί χρόνια απέρριπτες προτάσεις για συμμετοχή σε ταινίες, επειδή οι ρόλοι που σου προτείνονταν ήταν συνήθως στερεοτυπικοί.

Μήπως, τελικά, η γαλλική κοινωνία συνολικά δεν είναι τόσο ανεκτική όσο θα ήθελε να παρουσιάζεται προς τα έξω - για να μην πω ευθέως ρατσιστική;

Όλες οι χώρες ζουν με ένα αφήγημα, έναν μύθο. Υπάρχει το Αμερικανικό Όνειρο, ενώ η Γαλλία έχει τη Γαλλική Επανάσταση και το μότο «Ελευθερία, Ισότητα, Αδερφότητα».

Αυτά δεν είναι ψέματα στο σύνολό τους.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια ορισμένη υποκρισία, η οποία σχετίζεται με την ταξική διαστρωμάτωση και πηγάζει από την Ιστορία της αποικιοκρατίας και το ταμπού του ανείπωτου, αυτού το οποίο δεν παραδεχόμαστε, της άρνησης.

Ολόκληρη η Ιστορία της ανθρωπότητας έχει γραφτεί μέσα από πολύ έντονα γεγονότα βίας και την απανθρωποποίηση του Άλλου.

Πρέπει, λοιπόν, να αφηγηθούμε τη βία του κόσμου και να μη μένουμε στην άρνηση ως κοινωνία.

Οι μύθοι είναι, φυσικά, κάτι ωραίο. Η σημασία τους για μένα συνίσταται στο ότι παρέχουν πρόσβαση στην ομορφιά και στο φαντασιακό.

Από την άλλη, καλό θα ήταν να μπορούμε να δούμε και την κοινωνική πραγματικότητα που μας περιβάλλει με ανοιχτά μάτια.

Εκεί τίθεται ο ρόλος της παιδείας. Όταν, λοιπόν, υπάρχει παιδεία σε μια κοινωνία, αυτή μάς βοηθά ν’ αναγνωρίσουμε τον διπλανό μας, το τι συμβαίνει, το τι θα μπορούσε να γίνει καλύτερα.

Πιστεύω πως η Γαλλία, παρότι κι εκεί υπάρχουν περιπτώσεις εξτρεμισμού όσον αφορά τη βία ή την πολιτική, είναι μια χώρα η οποία αντιστέκεται αρκετά:

Πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να πιστεύουν πως μπορεί να αποδοθεί δικαιοσύνη σε μια κοινωνία, ότι δεν έχουν σαπίσει τα πάντα και θα καταρρεύσουν με πάταγο. Αυτή η αντίσταση προσφέρει μια ελπίδα. Αυτό μου αρέσει να σκέφτομαι, τουλάχιστον.

Μου αρέσει, επίσης, μια φράση που έχω διαβάσει, πως η κοινωνία προχωράει πολύ πιο γρήγορα από τους πολιτικούς οι οποίοι την εκπροσωπούν.

Μιας και στην εξαιρετική ταινία του Ντομινίκ Μολ Φάκελος 137, παρά τον μικρό σου ρόλο, είσαι ο φορέας της αλήθειας, είναι η αναζήτηση, η εύρεση και η βίωση της αλήθειας -φιλμικά, όσο και κοινωνικά- μια πράξη αντίστασης;

Έτσι νομίζω.

Αυτό που κάνει η Αλισιά, η ηρωίδα, είναι πραγματικά μια πράξη αντίστασης, με την έννοια ότι πάει κόντρα στην άρνηση. Για μένα, η άρνηση είναι η πιο απόλυτη μορφή βίας.

Αν ονοματίσεις κάτι ως βίαιο, μπορείς και να το διορθώσεις, να το θεραπεύσεις.

Η εθελοτυφλία έναντι της βίας, όμως, είτε πρόκειται για σεξιστική/σεξουαλική ή για ρατσιστική/ταξική, είναι αυτή που θα καταστρέψει την κοινωνία.

Η Αλισιά προβαίνει σε μια συνειδητοποιημένη πράξη που συμβάλλει στο να βρεθεί τι συνέβη την επίμαχη μέρα, αν και δεν είναι τόσο αθώα ή αφελής ώστε να πιστεύει ότι θα βρεθεί μια λύση και πως θα αποδοθεί δικαιοσύνη.

Λέα Ντρικέρ

Ως ηθοποιός, επιδιώκεις κι εσύ να αποδίδεις την αλήθεια του εκάστοτε χαρακτήρα τον οποίο υποδύεσαι;

Για να είμαι ειλικρινής, δεν αναζητώ την αλήθεια του χαρακτήρα και δεν μπαίνω στη διαδικασία να ψάχνω την ψυχολογία του, κάτι το οποίο πολλές και πολλοί ηθοποιοί κάνουν

Η πολλαπλότητα, οι αποχρώσεις του χαρακτήρα μ’ ενδιαφέρουν περισσότερο από την αλήθεια του.

Η Αλισιά είναι μια γυναίκα συγκεκριμένης κοινωνικής τάξης, ξέρει πού βρίσκεται, τι δουλειά κάνει, δεν αφήνεται να εντυπωσιαστεί, διαθέτει αντιστάσεις. Φοβάται, όμως, επίσης την Αστυνομία. Είναι ένας χαρακτήρας ο οποίος ξεδιπλώνεται σιγά σιγά.

Επί επτά χρόνια δε δέχτηκα κανέναν ρόλο και συνέχισα να σπουδάζω Ιστορία της Τέχνης, ακριβώς επειδή δε μ’ ενδιαφέρουν οι αμετακίνητοι χαρακτήρες, εκείνοι που δεν εξελίσσονται.

Σε τελική ανάλυση, μια τέτοια αλήθεια δεν μπορεί να βρεθεί κιόλας.

Σε φοβίζει κάτι στην υποκριτική;

Πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση. Σίγουρα είναι τρομακτικό να είναι ένας άνθρωπος ηθοποιός. Το βιώνω κι εγώ.

Και πιο πολύ αυτό διάστημα, επειδή είναι το πρώτο στην επαγγελματική μου ζωή κατά το οποίο συμμετέχω σε πολλές ταινίες συγχρόνως, γεγονός καταπληκτικό για την καριέρα μου.

Από την άλλη, πρέπει κάθε φορά να βρίσκω τον τρόπο να επιστρέψω στον εαυτό μου, να ξαναβρεθώ στη δική μου καθημερινότητα και να προστατευτώ από το μοιρασμα σε πολλούς ρόλους.

Η ενσάρκωση τόσων πολλών διαφορετικών ρόλων, ωστόσο, με κάνει να έχω μεγαλύτερη ενσυναίσθηση και κατανόηση, να ανοίγομαι προς ανθρώπους με διαφορετικούς τρόπους σκέψης και πράξης. Το γεγονός αυτό με εξανθρωπίζει.

Είναι, όμως, και δίκοπο μαχαίρι, ακριβώς επειδή πρέπει να βρω τον τρόπο να επιστρέψω στην κοινότοπη καθημερινότητά μου.

Όταν ως ηθοποιός μοιράζεσαι ανάμεσα σε πολλούς ρόλους, υπάρχει ο κίνδυνος να γίνεις και πολύ μισάνθρωπος. Πρέπει, επομένως, να βρίσκεις μια ισορροπία.

Προσωπικά, προς το παρόν αισθάνομαι πολύ ανθρώπινη, νιώθω να με γεμίζει ενσυναίσθηση η υποκριτική και θα προσπαθήσω να διατηρήσω αυτόν τον τρόπο στην επαγγελματική μου ζωή.

Η συνέντευξη με την Γκουσλαζί Μαλαντά πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 26^ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου Ελλάδος.

Ευχαριστώ θερμά την Σταματίνα Στρατηγού, Υπεύθυνη Τύπου του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος, για την πολύτιμη συμβολή της στον προγραμματισμό της.

Την ευχαριστώ, επίσης, για την παραχώρηση της φωτογραφίας της ηθοποιού (credit: Βαγγέλης Πατσιαλός).

Η ταινία του Ντομινίκ Μολ Φάκελος 137 προβάλλεται στους κινηματογράφους από τις 10 Σεπτεμβρίου σε διανομή της Rosebud.21.

Διαμαντής Διαμαντίδης: «Η σοβαροφάνεια δεν υφίσταται στο μενού μας»

 

Μητέρα Φάλαινα Τυφλή (Φωτογραφία: Τζωρτζίνα Πατεράκη)

Γιορτάζοντας 20 χρόνια «αναδύσεων», το πολυμελές σχήμα ηλεκτροακουστικής φολκ-ποπ-σόουλ Μητέρα Φάλαινα Τυφλή μάς προσκαλεί σε μια «επετειακή» συναυλία το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου στο «Κύτταρο».

Ενόψει της βραδιάς κουβεντιάζουμε με τον Διαμαντή Διαμαντίδη, εκ των ιδρυτικών μελών του σχήματος, κιθαρίστα και τραγουδιστή.

Mητέρα Φάλαινα Τυφλή, 20 χρόνια πριν: γιατί Φάλαινα, γιατί Μητέρα και γιατί Τυφλή; Τι σας συμβαίνει όταν βυθίζεστε στο υγρό στοιχείο και τι όταν «ναυαγείτε» στη στεριά;

Η Μητέρα Φάλαινα Τυφλή αναδύθηκε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβρη του 2006 στη μικροσκοπική σκηνή -και κάτω απ’ αυτή- του μυθικού πια Μικρού Μουσικού Θεάτρου της Βεΐκου στο Κουκάκι, ως ένα πολυμελές «ωδικό» κήτος, μια folk-soul-rock πολυμελής μπάντα με πρωτότυπα διηγηματικά τραγούδια και με διάθεση για παρέα, αντάμωμα, σύμπραξη και συνεργασία σε δυτικότροπες ατραπούς τραγουδοποιίας.

Ίσως είναι γνωστό πια πως το όνομα της μπάντας είναι εμπνευσμένο από το τραγούδι του Brian Eno με τίτλο Mother Whale Eyeless από το άλμπουμ του Taking Tiger Mountain (By Strategy) του 1974.

Έντονες επιρροές έχουν ασκήσει Το ταξίδι της φάλαινας των Στέρεο Νόβα και το παραμύθι του Πινόκιο. 

Σχετικά με το «υγρό στοιχείο», η ρευστότητα της ζωής κόντρα στον στέρεο ρεαλισμό της καθημερινότητας, ας πούμε «της στεριάς», είναι δυο συνθήκες που βιώνουμε όλο και πιο έντονα και όλο και πιο συνειδητά καθώς μεγαλώνουμε, δημιουργούμε, αποτυγχάνουμε με πάταγο ή πετυχαίνουμε κάτι ανεπαίσθητο, γλυκά και ταπεινά, σχεδόν από τότε που έχουμε αντίληψη περίπου του ποιες/ποιοι είμαστε.

Αν είμαστε κάτι, ειδικά μεταξύ μας, είναι φίλοι και, μετά, συνδημιουργοί και συμπαίκτες.

Τέλος, το «υγρό στοιχείο» βοηθάει τα πράγματα να κυλάνε, ενώ τα Ναυάγια στη στεριά είναι μία κατάσταση γνώριμη πια, με τις δυσκολίες και τα μαθήματά της.

Ο τίτλος αυτός πάντως, ν’ αναφέρουμε πως είναι εμπνευσμένος από το Έι καπετάνιε του όψιμου ρεπερτορίου του Στέλιου Καζαντζίδη (μουσική: Τάκης Σούκας, στίχοι: Σώτια Τσώτου).

Eίστε μια ακανόνιστα ανακαταδυόμενη μουσική παρέα. Τι καθορίζει τις κατά καιρούς αναδύσεις σας στο μουσικό προσκήνιο, τι σας καλεί να καταδυθείτε στο (όχι απαραίτητα μουσικό) παρασκήνιο και τι συντελείται στο μεταξύ;

Στο μεταξύ ζούμε, δουλεύουμε, μεγαλώνουμε, παντρευόμαστε, χωρίζουμε, κάνουμε οικογένειες, βιώνουμε μικρές και μεγάλες νίκες και ήττες, δημιουργούμε και γκρεμίζουμε, μοιραζόμαστε και κρυβόμαστε, τα καταφέρνουμε και σπάμε τα μούτρα μας, συναντιόμαστε, χανόμαστε, αγαπάμε και αγαπιόμαστε και πάμε παρακάτω.

Έχουμε ν’ αναδυθούμε ως Μητέρα Φάλαινα Τυφλή από την πραγματικά αξιομνημόνευτη εμφάνισή μας στην Πλατεία Βαρνάβα, στο πλαίσιο της Γιορτής της Μουσικής -που παρεμπιπτόντως εμείς τη γιορτάζουμε κάθε μέρα, αλλά άλλη συζήτηση αυτή- το καλοκαίρι του 2017.

Τώρα, κλείνουμε 20 χρόνια αναδύσεων-καταδύσεων και μουσικών αναζητήσεων, και ήταν καλή αφορμή να ξαναβρεθούμε.

Τραγούδια και ιδέες υπάρχουν στο μεταξύ, όμως κάποια μέλη μένουν εκτός Αττικής και Ελλάδος, άρα όλα είναι σχέδια «επί χάρτου». Ένας τέτοιος «χάρτης» μάς ξαναφέρνει κοντά το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026 στο Κύτταρο.

Ποιος είναι ο ρόλος που οι παρέες διαδραματίζουν στην καλλιτεχνική -και όχι μόνο- δημιουργία; Τι ισχύει στην περίπτωσή σας; Μας λείπει το ανιδιοτελές «μαζί» στις μέρες μας;

Σίγουρα από κάπου ξεκινάνε όλα.

Όταν έπαιξα τα πρώτα τραγούδια της Φάλαινας κάπου στα 2005 στα δύο ιδρυτικά μέλη της μπάντας, στον Μιχάλη Κραουνάκη (σαξόφωνο, πιάνο) και τη Τζωρτζίνα Κοκκινάκη (βιολί, τραγούδι), είχα ανάγκη σίγουρα να τα σκαλίσουμε και να τα δουλέψουμε μαζί.

Ήθελα, όμως, να κάνουμε και περισσότερη παρέα, να γνωριστούμε, να μοιραστούμε και να κάνουμε από κοινού, κάτι πιο πολύ δικό μας, παρά δικό μου.

Έγραψα εγώ τα τραγούδια, βοήθησε ανεκτίμητα ο Μιχάλης και τα υπόλοιπα παιδιά όπως μπορούσαν, και μέσα σε 5-6 χρόνια ηχογραφήσαμε 26-27 τραγούδια.

Το «ανιδιοτελές» μαζί, είναι μεγάλη κουβέντα: όλοι θέλουν κάτι για πάρτη τους, ακόμη κι αν αυτό είναι η μοιρασιά, η προσφορά, η ομαδική ψυχοθεραπεία, το δόσιμο και η παρέα. Κι αυτό ιδιοτελές είναι, ακόμη κι αν περιλαμβάνει το «μαζί».

Το ό,τι περάσαμε καλά, και ακόμη περνάμε δηλαδή, έχουμε αληθινή και παιδική αγάπη, ακόμη κι αν χανόμαστε, μεταξύ μας τα Φαλαινόπαιδα, είναι το μόνο σίγουρο.

Όταν βρεθήκαμε τον περασμένο Μάρτιο για την πρώτη πρόβα μας μετά από καιρό, ήταν υπέροχα, πραγματικά λες και δεν είχε περάσει ούτε μια μέρα.

Πάντως, και σήμερα, υπάρχουν παρέες και ομάδες, με δικούς τους κώδικες και επιθυμίες, παγκόσμια, διαταξικά και σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες, και μεγαλουργούν σε όλα τα πεδία της δημιουργίας, της έκφρασης και της καλλιτεχνικής παραγωγής.

Είστε ποπ, αλλά και φολκ, με μια ελαφράδα και συνάμα σοβαρότητα. Τι σημαίνει «ποπ» και «φολκ» εν έτει 2026;

Σημαίνει πολλά σε πολλούς, δεν μπορώ να πω για τους άλλους.

Εμένα μου αρέσουν πολύ αυτά που συμβαίνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής τα τελευταία 30-40 χρόνια, με όλη αυτήν την Alt Country/Folk παραγωγή, αλλά και παλαιότερα, εξερευνώντας και μαθαίνοντας για καλλιτέχνες και μπάντες καθώς μεγαλώνουμε.

Το «ποπ» τώρα είναι άλλη υπόθεση. Αν έχει διεισδυτικότητα και απεύθυνση ένα ή περισσότερα τραγούδια, έχει να κάνει και με τα κανάλια και τους διαύλους επικοινωνίας, της δυνατότητες που έχει ένα καλλιτέχνης κ.λπ.

Τώρα βλέπεις τι γίνεται: πλατφόρμες και μάγκες.

Αυτό νομίζω που λείπει πραγματικά είναι τα live, οι μικρές σκηνές όπως ο Πυρήνας, το Καφέ «Αλάβαστρον», το ΜΜΘ, τα μπαρ και οι μικροί χώροι των 80-120 ατόμων όπου παίζαμε, συναντιόμασταν, δημιουργούσαμε, μοιραζόμασταν, βριζόμασταν, αλληλεπιδρούσαμε.

Π.χ., τα χρόνια από το 2009 στο 2013 στο «Αλάβαστρον» είναι για μένα η πιο δημιουργική περίοδος.

Όχι μόνο τις βραδιές που βρισκόμασταν για τα acoustic sessions με τη Μητέρα Φάλαινα Τυφλή και πληθώρα σημαντικών καλεσμένων.

Και οι υπόλοιπες βραδιές της εβδομάδας, ήταν «φωτιά», κάθε βραδιά.

Αγαπάτε τον Βαγγέλη Γερμανό, αλλά και τον Διονύση Σαββόπουλο. Και τον Δήμο Μούτση. Και τον Θανάση Παπακωνσταντίνου. Πείτε μου για τα ακούσματα τα οποία σας ενέπνευσαν.

Σίγουρα, όταν ξεκινήσαμε, αυτά που αναφέρεις μας/με καθόριζαν, με είχαν επηρεάσει πάρα πολύ.

Επιπλέον, τραγουδοποιοί όπως ο Sufjan Stevens, o Dave Matthews, ο Iron & Wine, μπάντες όπως οι Arcade Fire, οι Calexico και οι Δανοί Cody, ήταν στο καθημερινό playlist και κάτι έφερναν στον τρόπο που έγραφα και ενορχηστρώναμε τα τραγούδια.

Όμως και οι μπάντες εδώ, όπως οι Κόρε. Ύδρο., οι Magic de Spell, οι Υπεραστικοί και οι Lost Bodies, αλλά και οι τραγουδοποιοί μας, ο Moa Bones, ο Σπύρος Γραμμένος, o Simon Bloom, ο Φοίβος Δεληβοριάς και ο Ορέστης Ντάντος:

Όλοι, με τον τρόπο τους και τα τραγούδια τους, μάς ενέπνευσαν και συνεχίζουν να το κάνουν, ώστε ν’ ακολουθούμε την άκρη του νήματος για τα τραγούδια που αναδύονται από μέσα μας και χάρη στη Φάλαινα.

Πόσο σημαντικές είναι η ελαφράδα και η σοβαρότητα, και πόσο σας ενοχλεί η σοβαροφάνεια;

Όπως λέει και ο Ghost Dog στην ομώνυμη ταινία του ΘΕΟΥ Τζιμ Τζάρμους: «Διαχειρίσου τα σοβαρά με ελαφρότητα» - ή κάτι τέτοιο.

Γενικώς, το χιούμορ μάς καθορίζει και μας δείχνει τον δρόμο, όλα τ’ άλλα είναι «ρέστα για παγωτά» που λέει και ο Γιωργάκης από το Ρελαντί.

Η σοβαροφάνεια δεν υφίσταται στο μενού μας.

Γενικώς, μεγαλώσαμε πια (όχι πολύ, αλλά όσο χρειάζεται) για να μην ασχολούμαστε με το δήθεν και την πόζα. Άρα, μάλλον διάγουμε βίο γελαστό, αυθόρμητο -όσο γίνεται- μα και αξιοπρεπή -επίσης, όσο γίνεται-.

Εκεί που θα ζήσω: Ένα ερωτικό, «οραματικό» τραγούδι. Πού -και πώς- θα θέλατε να ζήσετε; Ή το ζείτε ήδη αυτό το «πού» και το «πώς»;

Αυτό το τραγούδι, από τα πρώτα της Φάλαινας, έχει να κάνει περισσότερο με τις συνθήκες της καθημερινότητας. «Ερωτικό» δεν είναι ακριβώς, όπως ας πούμε η Άγρια Γιατρειά ή το Πάλι εσύ εδώ, είναι περισσότερο «οραματικό» όπως το λες.

Ας πούμε, το να καταφέρει κανείς να ζήσει σε ένα φυσικό περιβάλλον αντί ανάμεσα στα μπετά και στα καυσαέρια, είναι επίτευγμα πια και όραμα αληθινό, με ουσία.

Ε, οι περισσότεροι από εμάς, λίγο έως πολύ, το πετυχαίνουμε από καιρού εις καιρόν, ή και μόνιμα, να ζήσουμε κάπου πιο όμορφα απ’ ό,τι ζούσαμε μέχρι τώρα.

Αστραδενή: Ατενίζετε καθόλου και τα αστέρια; Συνομιλείτε μαζί τους;

Εδώ η αναφορά είναι λογοτεχνική (στο βιβλίο Αστραδενή της Ευγενίας Φακίνου), όμως σίγουρα τ’ αστέρια, αφού πέφτουν μπροστά στα μάτια μας, όλο και κάποια ευχή θα κάνουμε.

Κι αφού καθρεφτίζονται σε ωκεανούς και σε πηγάδια, κάπως τελικά είναι μέρος και του δικού μας μουσικού σύμπαντος.

Το κενό: Το φοβάστε;

Το κενό δεν υπάρχει, είναι η ανασφάλεια που τρέφουμε από παιδιά και όταν δε φεύγουμε απ’ αυτήν την κατάσταση, κάπως διαιωνίζεται.

Όταν το καταλάβουμε, νιώθουμε πλήρεις. Ορισμένες φορές δε, πιο πλήρεις απ’ όσο θα θέλαμε, και προσπαθούμε ν’ αδειάσουμε.

Είδες αυτή την ταινία, το Backrooms; Ε, κάπως έτσι. Ο φόβος είναι ίσως το μόνο που πραγματικά φοβόμαστε, α και η μοναξιά. Και η αγάπη και η παρέα, τελικά, όλα τα μπορούν. Love No Fear, κατά τον Neil Young.

«Κι αν έμεινες αξύριστος/ Κι αν έχεις γίνει χώμα/ Σκέψου πως τα χειρότερα δεν ήρθανε/ Ακόμα»: Διαχρονικό σχόλιο για την εγχώρια (σίγουρα) κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα. Πώς τα πάτε με την πολιτική;

Ποιητικός στίχος του φίλου τραγουδοποιού και αδερφού Σπύρου Γραμμένου, πραγματικά διαχρονικός.

Δεν μπορώ να πω για όλες και όλους στη Φάλαινα, για μένα το πολιτικό στίγμα είναι απαραίτητο, «which side are you on?» δηλαδή.

Δε χωνεύω και δεν αποζητώ τις ίσες αποστάσεις και το απολιτίκ σε καμία περίπτωση, αλλά στα τραγούδια μας, αν και όποτε υπάρχει, δίδεται κυρίως υποδόρια, μέσα από την αισθητική, το στίχο, τις θεματικές και τα νοήματα που αναδεικνύουμε.

Αν εξαιρέσεις το Μέρες από Ατσάλι από τα Ναυάγια στη Στεριά (2014) το οποίο είναι ένα στρατευμένο πολιτικά τραγούδι και μιλάει για την απεργία των Χαλυβουργών το 2011, τα περισσότερα τραγούδια της Φάλαινας έχουν στοιχεία πολιτικά, χωρίς όμως να χαρακτηρίζονται από το πολιτικό τους στίγμα.

Ίσως υπάρχει ανάγκη για περισσότερα στρατευμένα πολιτικά τραγούδια, όμως έχουμε τους Υπεραστικούς, τους Κοινούς Θνητούς, τους Ρεβάνς και άλλους.

«Είναι που η συνήθεια σού κλέβει τη σιωπή/ Μια σιωπή που ίσως ποτέ δεν είχες φανταστεί». Σας φοβίζει η σιωπή;

Η σιωπή είναι μια ενεργητική, άκρως δυναμική και κινητική διαδικασία, τουλάχιστον έτσι όπως την έχω ορίσει. Η μόνη σιωπή που φοβίζει, είναι η νεκρική. Πώς να δημιουργήσει κανείς κάτι όμορφο ή έστω αξιοπρεπές στον θόρυβο;

Εντός της σιωπής γεννιούνται κόσμοι. Σαν το Κλειστό δωμάτιο των Κατσιμιχαίων. (Και) εκεί θα μας βρεις.

Πλοία της γόνιμης γραμμής. Από τα καλύτερα τραγούδια που (δεν) έχει τραγουδήσει ο Βαγγέλης Γερμανός. Εν πλω «συνελήφθη» η ιδέα;

Αν αυτό το τραγούδι ήταν καράβι, επιβιβασμένοι και παρέα στο κατάστρωμα θα ήταν σίγουρα ο Βαγγέλης, ο Mike Scott από τους Waterboys, ο Tom Petty, ο Ben Harper και ο Βασίλης Καζούλης.

Πολλές οι διαδρομές τα τελευταία χρόνια για Κυκλάδες και Κρήτη, πως να μην επηρεαστούμε; Η Αμοργός, η Ικαρία, η Γαύδος, η Κρήτη, η Ανάφη, μάς σημάδεψαν και μας «γονιμοποίησαν». Γι’ αυτό και τις τραγουδάμε ακόμα…

«Όπου εσύ αγαπάς/ Είναι εκεί που νιώθεις σπίτι». Ποιο είναι αυτό το «σπίτι» για σένα/εσάς;

«Σπίτι» είναι οι άνθρωποί μας. Οι φίλοι μας, η οικογένειά μας, η μπάντα μας, οι αγαπημένοι μας, οι παρέες μας, οι κώδικές μας, τα βιβλία και οι δίσκοι μας, τα μέρη μας, απάγκιο και καταφύγιό μας.

Όχι τα ντουβάρια, η συνήθεια και το «comfort zone», που λένε και οι ινφλουένσερς.

Μητέρα Φάλαινα Τυφλή, 20 χρόνια μετά, Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου, «Κύτταρο». Τι άλλαξε κατά τα χρόνια που μεσολάβησαν, τι κρατάτε, τι αφήνετε στην άκρη και με ποιο «φως» φαντάζεστε το μέλλον (σας);

Έχουν αλλάξει όλα, για να μπορούν να μείνουν τα ίδια.

Και συνεχίζουν ν’ αλλάζουν, ώστε να μπορούμε ν’ ανταμώνουμε, ν’ αγκαλιαζόμαστε, να μοιραζόμαστε και να ξαναγαπιόμαστε από την αρχή, τόσο μεταξύ μας τα Φαλαινόπαιδα, όσο κι η μπάντα με το κοινό της.

Μαζί μεγαλώνουμε και μαζί τα φάγαμε... τα μούτρα μας!

Να που, όμως, ξανασηκωνόμαστε και «αναδυόμαστε». Όλα όσα έχουμε ζήσει, τα κρατάω γιατί μας καθόρισαν, καλά και λιγότερο καλά.

Το «φως» είναι το ίδιο το μέλλον, κάτι διαφορετικό, κάτι ξεχωριστό, κάτι άλλο, κάτι καλύτερο για όλους. Με παρέα, νομίζω, γίνεται καλύτερα.

Ραντεβού στο «Κύτταρο», παιδιά!

Ευχαριστώ θερμά τον Διαμαντή Διαμαντίδη για τον χρόνο του και για την παραχώρηση της φωτογραφίας του γκρουπ.

Παρέα με εκλεκτούς προσκεκλημένους και εκλεκτές προσκεκλημένες, η Μητέρα Φάλαινα Τυφλή «αναδύεται» στο «Κύτταρο» Live Club (Ηπείρου 48 & Αχαρνών) το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου.

Οι πόρτες ανοίγουν στις 20:30.

Αλίς Ντουάρντ: «Ήταν σημαντικό να επαναφέρω την αγάπη στο επίκεντρο μιας κουίρ ιστορίας»

 

Mια τρυφερή ιστορία (κουίρ) αγάπης και συνάμα ένα αιχμηρό σχόλιο για τον παραλογισμό της γραφειοκρατίας, το θαυμάσιο μεγάλου μήκους ντεμπούτο της Αλίς Ντουάρντ, Γράμματα Αγάπης, προβάλλεται από τις 27 Αυγούστου στα σινεμά.

Συνομιλώντας με την σκηνοθέτρια.

Είναι κρίμα που δεν παρευρέθηκες στην προβολή της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας σου, Γράμματα Αγάπης, στο πλαίσιο του 26^ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου Ελλάδος.

Ακολούθησε μια πολύ ουσιαστική και διαφωτιστική συζήτηση με ένα ζευγάρι γυναικών από την Ελλάδα το οποίο αντιμετωπίζει παρόμοια ζητήματα με τους βασικούς χαρακτήρες. Τι αποκομίζεις από την αλληλεπίδρασή σου με το κοινό;

Παρουσιάζω το φιλμ στο κοινό εδώ και σχεδόν έναν χρόνο, στη Γαλλία και σε όλη την Ευρώπη. Εκείνο το διάστημα εργαζόμουν στο Παρίσι και, δυστυχώς, δεν μπόρεσα να παρευρεθώ στο Φεστιβάλ.

Το Γράμματα Αγάπης μεταφράζεται επακριβώς Απόδειξη Αγάπης. Πέρα από το γραφειοκρατικό πλαίσιο, χρειάζεται η αληθινή αγάπη κάποια «απόδειξη» για να επιβεβαιωθεί;

Ο τίτλος αναδεικνύει τον παραλογισμό της διαδικασίας υιοθεσίας. Το ζευγάρι αναζητά νομική κατοχύρωση, ωστόσο η απόφαση να γίνουν γονείς ως ζευγάρι πηγάζει, τελικά, από την αγάπη.

Ήθελα η λέξη «αγάπη» να υπάρχει στον τίτλο, επειδή ήταν πολύ σημαντικό για μένα να επαναφέρω την αγάπη στο επίκεντρο μιας κουίρ ιστορίας.

Εκτυλισσόμενο την εποχή του «νόμου Tομπιρά», το φιλμ αφηγείται την ιστορία της Σελίν και της Nαντιά, ενός ομόφυλου ζευγαριού που περιμένει παιδί. Ωστόσο, η Nαντιά (η μη κυοφορούσα σύντροφος) καλείται να αποδείξει τη νομιμότητα της γονεϊκής της ιδιότητας.

Γιατί επέλεξες να προσεγγίσεις με όρους μυθοπλασίας τον συγκεκριμένο νόμο, καθώς και τις συνέπειες και τις περιπλοκές του; Πώς αξιολογείς τη σημασία του κατά την εποχή που κυρώθηκε και τέθηκε σε ισχύ;

Έζησα εκείνη την ιστορική περίοδο.

Η σύζυγός μου κι εγώ συμμετείχαμε σε διαδηλώσεις υπέρ του «νόμου Tομπιρά» και βιώσαμε τη βία των αντιπάλων, οι οποίοι ήταν πάρα πολλοί στη Γαλλία εκείνη την εποχή.

Χαιρετίσαμε τον νόμο ως μια τεράστια ευκαιρία, παρά τις δυσκολίες και την έλλειψη σαφήνειας.

Πέρασα η ίδια από τη διαδικασία της υιοθεσίας. Ήταν μια εμπειρία βαθιά επώδυνη αλλά και γεμάτη απίστευτη χαρά, καθώς συνειδητοποιούσα ότι αυτό γινόταν πλέον εφικτό.

Όταν ήμουν νεότερη, δεν υπήρχε προοπτική νόμιμης δημιουργίας οικογένειας στη Γαλλία.

Ella Rumpf, Monia Chokri (από αριστερά)

Πολλές από τις νομικές προϋποθέσεις, ιδίως όσον αφορά την σύντροφο που δεν κυοφορεί, φαντάζουν παράλογες, τιμωρητικές και έντονα ταξικά προσανατολισμένες. Έχει τροποποιηθεί με πιο ορθολογικό τρόπο από το 2014;

Το 2021 η νομοθεσία άλλαξε και ο σύντροφος μπορεί πλέον να προβεί σε εκ των προτέρων αναγνώριση του παιδιού.

Επομένως, ένα παιδί μπορεί να έχει δύο μητέρες στο πιστοποιητικό γέννησής του. Υπάρχει ακόμη δρόμος για την επίτευξη της ισότητας, αλλά τα πράγματα προχωρούν. Πλέον τίθεται το ζήτημα της νομιμοποίησης της παρένθετης μητρότητας.

Οι πρωταγωνίστριές σου (Ella Rumpf, Monia Chokri, Noémie Lvovsky) ανήκουν σε διαφορετικές γενιές. Γιατί; Πώς ήταν η συνεργασία με την καθεμία ξεχωριστά, αλλά και με όλες μαζί;

Ήθελα η ταινία να πραγματεύεται τη γονεϊκότητα με την ευρεία έννοια και ήθελα να δημιουργήσω αυτόν τον χαρακτήρα της μητέρας, ώστε να ανοίξει το θέμα στις γενιές.

Το κεντρικό ερώτημα είναι: θα τα πάνε καλύτερα ή χειρότερα τα ζευγάρια γυναικών σε σχέση με τα άλλα; Στην πραγματικότητα, ανεξάρτητα από τον τύπο της οικογένειας, όταν έχεις παιδιά, πάντα προσπαθείς για το καλύτερο και κάνεις ό,τι μπορείς.

Είμαι πολύ χαρούμενη με το δίδυμο Ella/Monia· τις θεωρώ ένα πραγματικό κινηματογραφικό ζευγάρι.

Η Noémie Lvovsky είναι μια εξαιρετική Γαλλίδα ηθοποιός, η οποία δούλεψε πάνω στο παίξιμο του πιάνου για να κάνει την ερμηνεία της πειστική.

Είμαι ενθουσιασμένη με αυτήν την επιλογή ηθοποιού, καθώς και με όλους τους δευτερεύοντες ρόλους του φιλμ, όπως τον νεαρό γιατρό ή το ζευγάρι των φίλων.

Η τελευταία μου ερώτηση αφορά το μέλλον. Κατ’ αρχάς, πώς οραματίζεσαι την κατάσταση του κόσμου, δεδομένου ότι ζούμε σε ένα παγκόσμιο κλίμα συγκρούσεων και ο φασισμός βρίσκεται σε άνοδο, ιδίως στη Δύση;

Ο κόσμος είναι πραγματικά τρομακτικός. Εναπόκειται σε εμάς να συνεχίσουμε να υψώνουμε τη φωνή μας και να αντιστεκόμαστε στην άνοδο του φασισμού.

Noémie Lvovsky

Δεύτερον, πώς φαντάζεσαι τη δημιουργία ταινιών στο άμεσο μέλλον, ειδικά με τη σταδιακή εισβολή της τεχνητής νοημοσύνης σε σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής μας;

Για μένα, τίποτα δεν είναι πιο όμορφο από ένα τυχαίο συμβάν όταν βλέπω ένα φιλμ. Ένα βλέμμα προς την κάμερα, ένα αντικείμενο που πέφτει, μια ατάκα που ψιθυρίζεται. Δε νομίζω ότι η τεχνητή νοημοσύνη το προσφέρει αυτό.

Και εδώ, επαφίεται σε εμάς -κινηματογραφιστές και θεατές εξίσου- να αντισταθούμε σε αυτό.

Τρίτον, τι θα μπορούσε να απογίνει το ζευγάρι της ταινίας; Θα ήταν άραγε ακόμα μαζί; Θα είχε γίνει η καθημερινότητά του έστω και λίγο πιο εύκολη;

Κατά τη γνώμη μου, το φιλμ αφηγείται την ιστορία εκείνης της νομικής διαδρομής, η οποία όμως περνά σε δεύτερη μοίρα μόλις έρχεται στη ζωή το παιδί.

Είτε υπάρχουν τα απαραίτητα έγγραφα είτε όχι, το παιδί είναι εκεί και το ζευγάρι φέρει την ευθύνη του. Το παιδί βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ζωής τους.

Τέλος, αλλά εξίσου σημαντικό: πώς φαντάζεσαι τον εαυτό σου σε αυτόν τον κόσμο -και στον κόσμο του κινηματογράφου- σε λίγα μόλις χρόνια από τώρα;

Είναι πράγματι πολύ δύσκολο να κάνεις προβολές στο μέλλον στις μέρες μας. Ελπίζω να διατηρήσω την ειλικρίνειά μου και τη χαρά της επικοινωνίας με τους άλλους ανθρώπους.

Η ταινία της Αλίς Ντουάρντ Γράμματα Αγάπης έκανε την ελληνική πρεμιέρα της στο πλαίσιο του Διαγωνιστικού Τμήματος του 26^ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου Ελλάδος, όπου απέσπασε το Βραβείο Κοινού.

Από τις 27 Αυγούστου προβάλλεται στους κινηματογράφους σε διανομή του Cinobo.