Διαμαντής Διαμαντίδης: «Η σοβαροφάνεια δεν υφίσταται στο μενού μας»

 

Μητέρα Φάλαινα Τυφλή

Γιορτάζοντας 20 χρόνια «αναδύσεων», το πολυμελές σχήμα ηλεκτροακουστικής φολκ-ποπ-σόουλ Μητέρα Φάλαινα Τυφλή μάς προσκαλεί σε μια «επετειακή» συναυλία το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου στο «Κύτταρο».

Ενόψει της βραδιάς κουβεντιάζουμε με τον Διαμαντή Διαμαντίδη, εκ των ιδρυτικών μελών του σχήματος, κιθαρίστα και τραγουδιστή.

Mητέρα Φάλαινα Τυφλή, 20 χρόνια πριν: γιατί Φάλαινα, γιατί Μητέρα και γιατί Τυφλή; Τι σας συμβαίνει όταν βυθίζεστε στο υγρό στοιχείο και τι όταν «ναυαγείτε» στη στεριά;

Η Μητέρα Φάλαινα Τυφλή αναδύθηκε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβρη του 2006 στη μικροσκοπική σκηνή -και κάτω απ’ αυτή- του μυθικού πια Μικρού Μουσικού Θεάτρου της Βεΐκου στο Κουκάκι, ως ένα πολυμελές «ωδικό» κήτος, μια folk-soul-rock πολυμελής μπάντα με πρωτότυπα διηγηματικά τραγούδια και με διάθεση για παρέα, αντάμωμα, σύμπραξη και συνεργασία σε δυτικότροπες ατραπούς τραγουδοποιίας.

Ίσως είναι γνωστό πια πως το όνομα της μπάντας είναι εμπνευσμένο από το τραγούδι του Brian Eno με τίτλο Mother Whale Eyeless από το άλμπουμ του Taking Tiger Mountain (By Strategy) του 1974.

Έντονες επιρροές έχουν ασκήσει Το ταξίδι της φάλαινας των Στέρεο Νόβα και το παραμύθι του Πινόκιο. 

Σχετικά με το «υγρό στοιχείο», η ρευστότητα της ζωής κόντρα στον στέρεο ρεαλισμό της καθημερινότητας, ας πούμε «της στεριάς», είναι δυο συνθήκες που βιώνουμε όλο και πιο έντονα και όλο και πιο συνειδητά καθώς μεγαλώνουμε, δημιουργούμε, αποτυγχάνουμε με πάταγο ή πετυχαίνουμε κάτι ανεπαίσθητο, γλυκά και ταπεινά, σχεδόν από τότε που έχουμε αντίληψη περίπου του ποιες/ποιοι είμαστε.

Αν είμαστε κάτι, ειδικά μεταξύ μας, είναι φίλοι και, μετά, συνδημιουργοί και συμπαίκτες.

Τέλος, το «υγρό στοιχείο» βοηθάει τα πράγματα να κυλάνε, ενώ τα Ναυάγια στη στεριά είναι μία κατάσταση γνώριμη πια, με τις δυσκολίες και τα μαθήματά της.

Ο τίτλος αυτός πάντως, ν’ αναφέρουμε πως είναι εμπνευσμένος από το Έι καπετάνιε του όψιμου ρεπερτορίου του Στέλιου Καζαντζίδη (μουσική: Τάκης Σούκας, στίχοι: Σώτια Τσώτου).

Eίστε μια ακανόνιστα ανακαταδυόμενη μουσική παρέα. Τι καθορίζει τις κατά καιρούς αναδύσεις σας στο μουσικό προσκήνιο, τι σας καλεί να καταδυθείτε στο (όχι απαραίτητα μουσικό) παρασκήνιο και τι συντελείται στο μεταξύ;

Στο μεταξύ ζούμε, δουλεύουμε, μεγαλώνουμε, παντρευόμαστε, χωρίζουμε, κάνουμε οικογένειες, βιώνουμε μικρές και μεγάλες νίκες και ήττες, δημιουργούμε και γκρεμίζουμε, μοιραζόμαστε και κρυβόμαστε, τα καταφέρνουμε και σπάμε τα μούτρα μας, συναντιόμαστε, χανόμαστε, αγαπάμε και αγαπιόμαστε και πάμε παρακάτω.

Έχουμε ν’ αναδυθούμε ως Μητέρα Φάλαινα Τυφλή από την πραγματικά αξιομνημόνευτη εμφάνισή μας στην Πλατεία Βαρνάβα, στο πλαίσιο της Γιορτής της Μουσικής -που παρεμπιπτόντως εμείς τη γιορτάζουμε κάθε μέρα, αλλά άλλη συζήτηση αυτή- το καλοκαίρι του 2017.

Τώρα, κλείνουμε 20 χρόνια αναδύσεων-καταδύσεων και μουσικών αναζητήσεων, και ήταν καλή αφορμή να ξαναβρεθούμε.

Τραγούδια και ιδέες υπάρχουν στο μεταξύ, όμως κάποια μέλη μένουν εκτός Αττικής και Ελλάδος, άρα όλα είναι σχέδια «επί χάρτου». Ένας τέτοιος «χάρτης» μάς ξαναφέρνει κοντά το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026 στο Κύτταρο.

 Ποιος είναι ο ρόλος που οι παρέες διαδραματίζουν στην καλλιτεχνική -και όχι μόνο- δημιουργία; Τι ισχύει στην περίπτωσή σας; Μας λείπει το ανιδιοτελές «μαζί» στις μέρες μας;

Σίγουρα από κάπου ξεκινάνε όλα.

Όταν έπαιξα τα πρώτα τραγούδια της Φάλαινας κάπου στα 2005 στα δύο ιδρυτικά μέλη της μπάντας, στον Μιχάλη Κραουνάκη (σαξόφωνο, πιάνο) και τη Τζωρτζίνα Κοκκινάκη (βιολί, τραγούδι), είχα ανάγκη σίγουρα να τα σκαλίσουμε και να τα δουλέψουμε μαζί.

Ήθελα, όμως, να κάνουμε και περισσότερη παρέα, να γνωριστούμε, να μοιραστούμε και να κάνουμε από κοινού, κάτι πιο πολύ δικό μας, παρά δικό μου.

Έγραψα εγώ τα τραγούδια, βοήθησε ανεκτίμητα ο Μιχάλης και τα υπόλοιπα παιδιά όπως μπορούσαν, και μέσα σε 5-6 χρόνια ηχογραφήσαμε 26-27 τραγούδια.

Το «ανιδιοτελές» μαζί, είναι μεγάλη κουβέντα: όλοι θέλουν κάτι για πάρτη τους, ακόμη κι αν αυτό είναι η μοιρασιά, η προσφορά, η ομαδική ψυχοθεραπεία, το δόσιμο και η παρέα. Κι αυτό ιδιοτελές είναι, ακόμη κι αν περιλαμβάνει το «μαζί».

Το ό,τι περάσαμε καλά, και ακόμη περνάμε δηλαδή, έχουμε αληθινή και παιδική αγάπη, ακόμη κι αν χανόμαστε, μεταξύ μας τα Φαλαινόπαιδα, είναι το μόνο σίγουρο.

Όταν βρεθήκαμε τον περασμένο Μάρτιο για την πρώτη πρόβα μας μετά από καιρό, ήταν υπέροχα, πραγματικά λες και δεν είχε περάσει ούτε μια μέρα.

Πάντως, και σήμερα, υπάρχουν παρέες και ομάδες, με δικούς τους κώδικες και επιθυμίες, παγκόσμια, διαταξικά και σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες, και μεγαλουργούν σε όλα τα πεδία της δημιουργίας, της έκφρασης και της καλλιτεχνικής παραγωγής.

Είστε ποπ, αλλά και φολκ, με μια ελαφράδα και συνάμα σοβαρότητα. Τι σημαίνει «ποπ» και «φολκ» εν έτει 2026;

Σημαίνει πολλά σε πολλούς, δεν μπορώ να πω για τους άλλους.

Εμένα μου αρέσουν πολύ αυτά που συμβαίνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής τα τελευταία 30-40 χρόνια, με όλη αυτήν την Alt Country/Folk παραγωγή, αλλά και παλαιότερα, εξερευνώντας και μαθαίνοντας για καλλιτέχνες και μπάντες καθώς μεγαλώνουμε.

Το «ποπ» τώρα είναι άλλη υπόθεση. Αν έχει διεισδυτικότητα και απεύθυνση ένα ή περισσότερα τραγούδια, έχει να κάνει και με τα κανάλια και τους διαύλους επικοινωνίας, της δυνατότητες που έχει ένα καλλιτέχνης κ.λπ.

Τώρα βλέπεις τι γίνεται: πλατφόρμες και μάγκες.

Αυτό νομίζω που λείπει πραγματικά είναι τα live, οι μικρές σκηνές όπως ο Πυρήνας, το Καφέ «Αλάβαστρον», το ΜΜΘ, τα μπαρ και οι μικροί χώροι των 80-120 ατόμων όπου παίζαμε, συναντιόμασταν, δημιουργούσαμε, μοιραζόμασταν, βριζόμασταν, αλληλεπιδρούσαμε.

Π.χ., τα χρόνια από το 2009 στο 2013 στο «Αλάβαστρον» είναι για μένα η πιο δημιουργική περίοδος.

Όχι μόνο τις βραδιές που βρισκόμασταν για τα acoustic sessions με τη Μητέρα Φάλαινα Τυφλή και πληθώρα σημαντικών καλεσμένων.

Και οι υπόλοιπες βραδιές της εβδομάδας, ήταν «φωτιά», κάθε βραδιά.

Αγαπάτε τον Βαγγέλη Γερμανό, αλλά και τον Διονύση Σαββόπουλο. Και τον Δήμο Μούτση. Και τον Θανάση Παπακωνσταντίνου. Πείτε μου για τα ακούσματα τα οποία σας ενέπνευσαν.

Σίγουρα, όταν ξεκινήσαμε, αυτά που αναφέρεις μας/με καθόριζαν, με είχαν επηρεάσει πάρα πολύ.

Επιπλέον, τραγουδοποιοί όπως ο Sufjan Stevens, o Dave Matthews, ο Iron & Wine, μπάντες όπως οι Arcade Fire, οι Calexico και οι Δανοί Cody, ήταν στο καθημερινό playlist και κάτι έφερναν στον τρόπο που έγραφα και ενορχηστρώναμε τα τραγούδια.

Όμως και οι μπάντες εδώ, όπως οι Κόρε. Ύδρο., οι Magic de Spell, οι Υπεραστικοί και οι Lost Bodies, αλλά και οι τραγουδοποιοί μας, ο Moa Bones, ο Σπύρος Γραμμένος, o Simon Bloom, ο Φοίβος Δεληβοριάς και ο Ορέστης Ντάντος:

Όλοι, με τον τρόπο τους και τα τραγούδια τους, μάς ενέπνευσαν και συνεχίζουν να το κάνουν, ώστε ν’ ακολουθούμε την άκρη του νήματος για τα τραγούδια αναδύονται και θ’ αναδυθούν από μέσα μας και χάρη στη Φάλαινα.

Πόσο σημαντικές είναι η ελαφράδα και η σοβαρότητα, και πόσο σας ενοχλεί η σοβαροφάνεια;

 Όπως λέει και ο Ghost Dog στην ομώνυμη ταινία του ΘΕΟΥ Τζιμ Τζάρμους: «Διαχειρίσου τα σοβαρά με ελαφρότητα» - ή κάτι τέτοιο.

Γενικώς, το χιούμορ μάς καθορίζει και μας δείχνει τον δρόμο, όλα τ’ άλλα είναι «ρέστα για παγωτά» που λέει και ο Γιωργάκης από το Ρελαντί.

Η σοβαροφάνεια δεν υφίσταται στο μενού μας.

Γενικώς, μεγαλώσαμε πια (όχι πολύ, αλλά όσο χρειάζεται) για να μην ασχολούμαστε με το δήθεν και την πόζα. Άρα, μάλλον διάγουμε βίο γελαστό, αυθόρμητο -όσο γίνεται- μα και αξιοπρεπή -επίσης, όσο γίνεται-.

Εκεί που θα ζήσω: Ένα ερωτικό, «οραματικό» τραγούδι. Πού -και πώς- θα θέλατε να ζήσετε; Ή το ζείτε ήδη αυτό το «πού» και το «πώς»;

Αυτό το τραγούδι, από τα πρώτα της Φάλαινας, έχει να κάνει περισσότερο με τις συνθήκες της καθημερινότητας. «Ερωτικό» δεν είναι ακριβώς, όπως ας πούμε η Άγρια Γιατρειά ή το Πάλι εσύ εδώ, είναι περισσότερο «οραματικό» όπως το λες.

Ας πούμε, το να καταφέρει κανείς να ζήσει σε ένα φυσικό περιβάλλον αντί ανάμεσα στα μπετά και στα καυσαέρια, είναι επίτευγμα πια και όραμα αληθινό, με ουσία.

Ε, οι περισσότεροι από εμάς, λίγο έως πολύ, το πετυχαίνουμε από καιρού εις καιρόν, ή και μόνιμα, να ζήσουμε κάπου πιο όμορφα απ’ ό,τι ζούσαμε μέχρι τώρα.

Αστραδενή: Ατενίζετε καθόλου και τα αστέρια; Συνομιλείτε μαζί τους;

Εδώ η αναφορά είναι λογοτεχνική (στο βιβλίο Αστραδενή της Ευγενίας Φακίνου), όμως σίγουρα τ’ αστέρια, αφού πέφτουν μπροστά στα μάτια μας, όλο και κάποια ευχή θα κάνουμε.

Κι αφού καθρεφτίζονται σε ωκεανούς και σε πηγάδια, κάπως τελικά είναι μέρος και του δικού μας μουσικού σύμπαντος.

Το κενό: Το φοβάστε;

Το κενό δεν υπάρχει, είναι η ανασφάλεια που τρέφουμε από παιδιά και όταν δε φεύγουμε απ’ αυτήν την κατάσταση, κάπως διαιωνίζεται.

Όταν το καταλάβουμε, νιώθουμε πλήρεις. Ορισμένες φορές δε, πιο πλήρεις απ’ όσο θα θέλαμε, και προσπαθούμε ν’ αδειάσουμε.

Είδες αυτή την ταινία, το Backrooms; Ε, κάπως έτσι. Ο φόβος είναι ίσως το μόνο που πραγματικά φοβόμαστε, α και η μοναξιά. Και η αγάπη και η παρέα, τελικά, όλα τα μπορούν. Love No Fear, κατά τον Neil Young.

«Κι αν έμεινες αξύριστος/ Κι αν έχεις γίνει χώμα/ Σκέψου πως τα χειρότερα δεν ήρθανε/ Ακόμα»: Διαχρονικό σχόλιο για την εγχώρια (σίγουρα) κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα. Πώς τα πάτε με την πολιτική;

Ποιητικός στίχος του φίλου τραγουδοποιού και αδερφού Σπύρου Γραμμένου, πραγματικά διαχρονικός.

Δεν μπορώ να πω για όλες και όλους στη Φάλαινα, για μένα το πολιτικό στίγμα είναι απαραίτητο, «which side are you on?» δηλαδή.

Δε χωνεύω και δεν αποζητώ τις ίσες αποστάσεις και το απολιτίκ σε καμία περίπτωση, αλλά στα τραγούδια μας, αν και όποτε υπάρχει, δίδεται κυρίως υποδόρια, μέσα από την αισθητική, το στίχο, τις θεματικές και τα νοήματα που αναδεικνύουμε.

Αν εξαιρέσεις το Μέρες από Ατσάλι από τα Ναυάγια στη Στεριά (2014) το οποίο είναι ένα στρατευμένο πολιτικά τραγούδι και μιλάει για την απεργία των Χαλυβουργών το 2011, τα περισσότερα τραγούδια της Φάλαινας έχουν στοιχεία πολιτικά, χωρίς όμως να χαρακτηρίζονται από το πολιτικό τους στίγμα.

Ίσως υπάρχει ανάγκη για περισσότερα στρατευμένα πολιτικά τραγούδια, όμως έχουμε τους Υπεραστικούς, τους Κοινούς Θνητούς, τους Ρεβάνς και άλλους.

«Είναι που η συνήθεια σού κλέβει τη σιωπή/ Μια σιωπή που ίσως ποτέ δεν είχες φανταστεί». Σας φοβίζει η σιωπή;

Η σιωπή είναι μια ενεργητική, άκρως δυναμική και κινητική διαδικασία, τουλάχιστον έτσι όπως την έχω ορίσει. Η μόνη σιωπή που φοβίζει, είναι η νεκρική. Πώς να δημιουργήσει κανείς κάτι όμορφο ή έστω αξιοπρεπές στον θόρυβο;

Εντός της σιωπής γεννιούνται κόσμοι. Σαν το Κλειστό δωμάτιο των Κατσιμιχαίων. (Και) εκεί θα μας βρεις.

Πλοία της γόνιμης γραμμής. Από τα καλύτερα τραγούδια που (δεν) έχει τραγουδήσει ο Βαγγέλης Γερμανός. Εν πλω «συνελήφθη» η ιδέα;

Αν αυτό το τραγούδι ήταν καράβι, επιβιβασμένοι και παρέα στο κατάστρωμα θα ήταν σίγουρα ο Βαγγέλης, ο Mike Scott από τους Waterboys, ο Tom Petty, ο Ben Harper και ο Βασίλης Καζούλης.

Πολλές οι διαδρομές τα τελευταία χρόνια για Κυκλάδες και Κρήτη, πως να μην επηρεαστούμε; Η Αμοργός, η Ικαρία, η Γαύδος, η Κρήτη, η Ανάφη, μάς σημάδεψαν και μας «γονιμοποίησαν». Γι’ αυτό και τις τραγουδάμε ακόμα…

«Όπου εσύ αγαπάς/ Είναι εκεί που νιώθεις σπίτι». Ποιο είναι αυτό το «σπίτι» για σένα/εσάς;

«Σπίτι» είναι οι άνθρωποί μας. Οι φίλοι μας, η οικογένειά μας, η μπάντα μας, οι αγαπημένοι μας, οι παρέες μας, οι κώδικές μας, τα βιβλία και οι δίσκοι μας, τα μέρη μας, απάγκιο και καταφύγιό μας.

Όχι τα ντουβάρια, η συνήθεια και το «comfort zone», που λένε και οι ινφλουένσερς.

Μητέρα Φάλαινα Τυφλή, 20 χρόνια μετά, Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου, «Κύτταρο». Τι άλλαξε κατά τα χρόνια που μεσολάβησαν, τι κρατάτε, τι αφήνετε στην άκρη και με ποιο «φως» φαντάζεστε το μέλλον (σας);

Έχουν αλλάξει όλα, για να μπορούν να μείνουν τα ίδια.

Και συνεχίζουν ν’ αλλάζουν, ώστε να μπορούμε ν’ ανταμώνουμε, ν’ αγκαλιαζόμαστε, να μοιραζόμαστε και να ξαναγαπιόμαστε από την αρχή, τόσο μεταξύ μας τα Φαλαινόπαιδα, όσο κι η μπάντα με το κοινό της.

Μαζί μεγαλώνουμε και μαζί τα φάγαμε... τα μούτρα μας!

Να που, όμως, ξανασηκωνόμαστε και «αναδυόμαστε». Όλα όσα έχουμε ζήσει, τα κρατάω γιατί μας καθόρισαν, καλά και λιγότερο καλά.

Το «φως» είναι το ίδιο το μέλλον, κάτι διαφορετικό, κάτι ξεχωριστό, κάτι άλλο, κάτι καλύτερο για όλους. Με παρέα, νομίζω, γίνεται καλύτερα.

Ραντεβού στο «Κύτταρο», παιδιά!

Ευχαριστώ θερμά τον Διαμαντή Διαμαντίδη για τον χρόνο του και για την παραχώρηση της φωτογραφίας του γκρουπ.

Παρέα με εκλεκτούς προσκεκλημένους, η Μητέρα Φάλαινα Τυφλή «αναδύεται» στο «Κύτταρο» Live Club (Ηπείρου 48 & Αχαρνών) το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου.

Οι πόρτες ανοίγουν στις 20:30.