Sacha Got (La Femme): «Αυτό που τελικά έχει σημασία είναι να κάνεις καλή μουσική»

 

Αποτελούν την επιτομή της σύγχρονης ποπ μουσικής, αψηφώντας, θολώνοντας και συνταιριάζοντας είδη. Πρόκειται για τους La Femme, οι οποίοι επιστρέφουν στην Αθήνα για ένα εκρηκτικό συναυλιακό διήμερο στις 23 και 24 Μαΐου.

Ενόψει του διημέρου, κουβεντιάζουμε με τον Sacha Got, εκ των ιδρυτικών μελών του συγκροτήματος.

Για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, γιατί επιλέξατε να ονομάσετε το συγκρότημα σας La Femme;

Και αν υποθέσουμε ότι αποτελείτε την επιτομή της ποπ μουσικής -κατά τη γνώμη μου τουλάχιστον-, πώς ορίζετε την ποπ μουσική/κουλτούρα στις μέρες μας, καλλιτεχνικά και κοινωνιολογικά;

Αγαπούσαμε αυτό το όνομα από την αρχή ακόμα κι αν δεν είχε ακριβή σημασία για εμάς. Είναι σαν ένας φόρος τιμής στην Γυναίκα, έναν χαρακτήρα που θα μπορούσε να είναι η φίλη μας, η μαμά μας, η κόρη μας ή η ερωμένη μας.

Όσον αφορά στην ποπ μουσική, αν σκεφτείς μέινστριμ πράγματα, τώρα οι νέοι ποπ σταρ είναι περισσότεροι ραπ παιδιά ή DJs.

Έχουμε ροκ εν ρολ καταβολές, αλλά τελικά, κατά κάποιον τρόπο, κάνουμε και ποπ μουσική, τα ανακατεύουμε όλα στο είδος που μας αρέσει.

Εμπνεόμενοι από συγκροτήματα/καλλιτέχνες τόσο διαφορετικούς όπως οι Velvet Underground, Kraftwerk, Françoise Hardy, Jacno, Morricone και Moroder, είστε ένα συγκρότημα το οποίο αψηφά/θολώνει τα είδη.

Είναι η σύνθεση της μουσικής μια διαδικασία συνεχούς επανεφεύρεσης;

Ναι, μας αρέσει να δοκιμάζουμε κάποια πράγματα, να κάνουμε κάποια περίεργη διασταύρωση μεταξύ εποχών.

Νομίζω πως είναι ένας τρόπος να είμαστε απρόβλεπτοι στην εποχή μας, γιατί έχουν γίνει πολλά.

Απλώς μας αρέσει η μουσική γενικά, σχεδόν σε κάθε στυλ, και όταν αγαπάμε πραγματικά ένα τραγούδι εμπνεόμαστε και προσπαθούμε να κάνουμε τη δική μας εκδοχή μιξαρισμένη με διαφορετικό τρόπο, με μια ρετρό-φουτουριστική προσέγγιση.

Όχι και πολλά χρόνια πριν -γύρω στα 16 μέχρι τώρα-, ίσα που μπορούσατε να προκαλέσετε ενδιαφέρον για τη μουσική σας και αδυνατούσατε να πείσετε μια δισκογραφική να σας υπογράψει και να βρείτε έναν χώρο για να παίξετε ζωντανά.

Έκτοτε, έχετε δώσει 600 και πλέον συναυλίες και περιγράφεστε ως «το μεγαλύτερο ίσως ροκ συγκρότημα στη Γαλλία αυτήν τη στιγμή». Ανατρέχοντας στις ταπεινές σας απαρχές, νιώθετε δικαίωση; Πώς αντιμετωπίζετε την επιτυχία και τη φήμη;

Ήταν μακρύς δρόμος.

Νομίζω ότι όταν ξεκινήσαμε υπήρχε χώρος για ένα συγκρότημα σαν εμάς.

Ήμασταν πραγματικά ριζοσπαστικοί, τραγουδώντας στα γαλλικά με ένα σωρό synth στη σκηνή, ενώ όλοι έκαναν κιθαριστικό ροκ προσπαθώντας να μιμηθούν τους Strokes ή τους White Stripes.

Οι πρώτοι άνθρωποι από τη βιομηχανία τους οποίους γνωρίσαμε στη Γαλλία μας είπαν ότι δε θα μπορούσαμε ποτέ να γυρίσουμε όλο τον κόσμο τραγουδώντας στα γαλλικά.

Διαπιστώσαμε, ωστόσο, το αντίθετο, πως στους ανθρώπους αρέσει αυτός ο εξωτισμός.

Ποτέ δεν είχαμε μεγάλη επιτυχία, όμως. Πάντα το καθετί γινόταν βήμα βήμα. Δεν είναι ότι μας αναγνωρίζουν πολλοί άνθρωποι στον δρόμο.

Αλλά έπειτα τα σκέφτομαι όλα αυτά και αισθάνομαι πραγματικά περήφανος. Κάποιες φορές βρίσκομαι σε μια άλλη χώρα, για παράδειγμα στη Βουλγαρία ή αλλού, και παίζουν ένα κομμάτι μας σε κάποιο café. Αυτό, νομίζω, είναι εκπληκτικό.

Ωστόσο, όλα μπήκαν στη θέση τους με το εκπληκτικό ντεμπούτο άλμπουμ σας, το Psycho Tropical Berlin, του οποίου ο τίτλος συνοψίζει τέλεια -ή τουλάχιστον υπονοεί- τις απολαύσεις που περιέχονται σ’ αυτό.

Τι σχέση έχει το Βερολίνο με το οτιδήποτε;

Είναι σαν μια διάθεση.

Όταν ξεκινούσαμε, το Βερολίνο ήταν το καινούριο Ελντοράντο για νεαρούς χίπστερ καλλιτέχνες που ήθελαν να διασκεδάσουν, να κάνουν πάρτι και να ζήσουν φθηνά. Και υπάρχει όλη αυτή η κουλτούρα της ηλεκτρονικής μουσικής.

Έτσι βάλαμε το Βερολίνο στον τίτλο για την ηλεκτρονική διάσταση του δίσκου και για το πνεύμα της πόλης, το Psycho για τον περίεργο ήχο και την ψυχεδελική διάθεση και το Tropical για τη(ν) surf / beach / ηλιόλουστη πτυχή.

Το Teatro Lucido, τραγουδισμένο στα ισπανικά, είναι το πρώτο από τα δύο άλμπουμ της Collection Odyssey, ενώ το Paris-Hawaii, η συνέχεια του, αποτελείται από τραγούδια αγάπης της Χαβάης.

Πώς προέκυψαν οι ισπανικές και χαβανέζικες περιπέτειές σας;

Ταξιδεύουμε πολύ στο Μεξικό και την Ισπανία και νομίζω ότι προέκυψε από το γεγονός αυτό. Η παραμονή σε αυτές τις χώρες και η εκμάθηση της γλώσσας μάς κάνουν φυσικά να γράφουμε στα ισπανικά.

Αγαπάμε επίσης τις συγκεκριμένες κουλτούρες, Είναι πολύ δυνατές: οι τελετουργίες, τα πνευστά, η κλασική κιθάρα, το φλαμένκο. Υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος για να ερμηνεύσεις ξανά και να εμπνευστείς από αυτόν.

Το Rock Machine, το τελευταίο σας άλμπουμ μέχρι στιγμής και το πρώτο που τραγουδήθηκε εξ ολοκλήρου στα αγγλικά, είναι εμπνευσμένο από τις περιοδείες σας στις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Νότια Αμερική, την Αυστραλία και, όπως υποδηλώνει ο τίτλος του, είναι ένας φόρος τιμής στο ροκ εν ρολ.

Θα ήθελες να αναφερθείς πιο αναλυτικά στη γοητεία που σας ασκεί το ροκ εν ρολ ως άτομα και ως συγκρότημα;

Είναι ο κόσμος από τον οποίο προήλθαμε.

Ως έφηβος, όταν καθορίζεται η προσωπικότητά σου, άκουγα Nirvana, Jimi Hendrix, The Doors, Iggy Ρop, μετά πολλά άλλα πράγματα, μουσική της δεκαετίας του ’60, Johnny Cash.

Το ροκ εν ρολ είναι πνεύμα και τρόπος ζωής. Είναι επίσης ένας τρόπος να φτιάξεις ένα συγκρότημα με φίλους, να έχεις μια κοινότητα, να κάνεις πρόβες παρέα. Όταν είσαι έφηβος, δίνει έναν άλλο τρόπο σκέψης στη ζωή σου.

Ακόμα κι αν μας αρέσουν τόσα άλλα είδη στυλ που υπάρχουν και στη μουσική μας, νομίζω ότι όταν έρχεσαι να δεις ζωντανά τους La Femme, νιώθεις πραγματικά αυτήν τη ροκ εν ρολ ατμόσφαιρα.

Τα εξώφυλλα των άλμπουμ σας φαίνεται να είναι συνυφασμένα με τη μουσική και τους στίχους. Υπάρχει μια ενοποιητική ιδέα πίσω από αυτά τα στοιχεία; Και αν ναι, μέσα από ποια διαδικασία καθορίζεται;

Ναι, μας αρέσει να φροντίζουμε τα εξώφυλλα, πρέπει να αντικατοπτρίζουν τη διάθεση της μπάντας και τη μουσική. Μερικές φορές πιστεύουμε πως πρέπει να ταιριάζουν με τον τίτλο του δίσκου, πρέπει να είναι εμβληματικά.

Οι La Femme είναι ένα από τα λίγα συγκροτήματα που παρουσιάζουν ένα εντελώς ζωντανό σόου, χωρίς υπολογιστές ή προηχογραφημένα backing κομμάτια.

Γιατί είναι τόσο σημαντική για εσάς η αφιλτράριστη/μη διαμεσολαβημένη σχέση με τη ζωντανή μουσική και το κοινό σας;

Ξεκινήσαμε έτσι και σκεφτήκαμε ότι ήταν ενδιαφέρον να παίξουμε μια μουσική με μινιμαλιστικό ηλεκτρονικό στοιχείο όπως τα ντραμς και το μπάσο αλλά με αληθινούς ανθρώπους, γιατί κανείς δεν το κάνει αυτό, να παίζει μπάσο arpeggio με τα χέρια του.

Αλλά μερικές φορές έχουμε δοκιμάσει κάποιο πειραματικό σόου με drum machine και τέτοια πράγματα, είμαστε ανοιχτοί σε αυτό.

Nομίζω, όμως, πως είναι πάντα κάπως περίεργο όταν μπάντες παίζουν backing κομμάτια με πολλούς διαφορετικούς ήχους και δεν μπορείς καν να πεις ποιος κάνει τι στη σκηνή: είναι ο πραγματικός μπασίστας που παίζει μπάσο ή ο υπολογιστής;

Μερικές φορές προτιμώ να είμαι περισσότερο ριζοσπαστικός, χρησιμοποιώντας μονάχα έναν υπολογιστή και τραγουδώντας σαν τους Sleaford Mods, ή ένα drum machine, αλλά όχι υπολογιστή.  

Όταν ξεκινάς ένα συγκρότημα, είναι δύσκολο να είναι πολύς κόσμος στη σκηνή και να πληρώνονται όλοι. Έπειτα, καταλαβαίνω πως αυτό που τελικά έχει σημασία είναι να κάνεις καλή μουσική.

Δεδομένου ότι η Clémence Quélennec, η πρώην τραγουδίστρια των La Femme, ακολούθησε σόλο καριέρα από το 2019, ποιος την «αντικαθιστά» στα λάιβ σας έκτοτε - συμπεριλαμβανομένων αυτών που θα δώσετε στην Αθήνα τον Μάιο;

Ακολούθησε σόλο καριέρα, αλλά επιστρέφει μερικές φορές για κάποιες συναυλίες. Νομίζω πως είναι μια καλή ισορροπία για εκείνη να το κάνει αυτό, είναι υπέροχη!

Οι La Femme επιστρέφουν στην Αθήνα για ένα εκρηκτικό διήμερο ζωντανών εμφανίσεων την Παρασκευή 23 και το Σάββατο 24 Μαΐου στο Universe Live Stage (Λεωφόρος Κηφισού 87, Αιγάλεω).

Special guests: French79 (FR), New Candys (IT), Sam Quealy (FR), Kobrah Habibi (GR) (23/5).

Acid Baby Jesus (GR), The Bonnie Nettles (GR), 33 Lovers (GR) (24/5).

Γιώργος Πατεράκης: «Η δύναμη να σταθείς κριτικά απέναντι στον συρμό είναι το σημαντικό»

 

Γιώργος Πατεράκης (Φωτογραφία: Μountzoureas Photography)

Πιανίστας, συνθέτης, μαέστρος, ο Γιώργος Πατεράκης είναι ιδρυτής της μουσικά αντισυμβατικής, διαγενεακής και διαταξικής Χορωδίας String Theory, η οποία γιορτάζει φέτος δέκα χρόνια ύπαρξης.

Ενόψει των «επετειακών» συναυλιών της στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 24 και 25 Μαΐου συνομιλούμε με τον Γιώργο Πατεράκη.

Σπουδάσατε και διδάξατε πιάνο. Σπουδάσατε, επίσης, σύνθεση. Τι σας κέρδισε στο πιάνο, αν αυτό μπορεί να αρθρωθεί με όρους συνειδητής επιλογής;

Πολύ σωστά: γνωρίζουμε πλέον από τη βιολογία πως η «συνειδητή επιλογή» είναι μια ψευδαίσθηση.

Εκλογικεύοντας, λοιπόν, θα πω πως το πιάνο είναι αντικειμενικά το μοναδικό όργανο με το οποίο μπορείς να έχεις τόσο ευρεία εποπτεία της δυτικής μουσικής, τουλάχιστον από την όψιμη Αναγέννηση και μετά.

Λόγω κατασκευής, μπορεί να αντιμετωπίσει εξαιρετικά ευέλικτη αρμονία και πολύ περίπλοκη αντίστιξη μέχρι 4-5 φωνές.

Χάρη σε αυτή του τη δυνατότητα έχει το μεγαλύτερο ρεπερτόριο που υπάρχει σε όργανο, με την φωνή και το βιολί να ακολουθούν με απόσταση.

Όμως, δεν μπορώ να πω πως μέσα μου η ζυγαριά κλίνει προς το πιάνο έναντι της παρά στη σύνθεση. Θα έλεγα πλέον πως το πρώτο εξυπηρετεί το δεύτερο.

Mουσικά αντισυμβατική, τεχνικά άρτια, κοινωνικά ενεργή, πολιτικά ανήσυχη, διαγενεακή και διαταξική, η Χορωδία String Theory, την οποία ιδρύσατε το 2011, συγκροτείται από τα «κακά παιδιά» της χορωδιακής μουσικής.

Ποια ανάγκη εξυπηρετούσε, και ποια ανάγκη -αλλά και επιθυμία- η δημιουργία της έκτοτε εκπληρώνει; Πόσο σας άλλαξε ως άνθρωπο, πιανίστα, συνθέτη και μαέστρο ή/και εμπλούτισε το καλλιτεχνικό σας όραμα;

Όπως είπα και πριν: τα πράγματα γίνονται τυχαία και εμείς τους δίνουμε ερμηνείες και τα βαφτίζουμε «επιλογές μας».

Κάνω μία μικρή διόρθωση λέγοντας πως το ίδιο το String Theory φτιάχτηκε το 2011, ως ένα μικρό -τότε- μουσικό σχήμα.

Η ίδια η Χορωδία ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2015, εξ ου και κλείνει τα δεκάχρονά της φέτος.

Η μικρή ιστορία είναι ότι, όταν για τους δικούς μου λόγους, εγκατέλειψα  τη σολιστική πορεία, και μαζί της τη διδασκαλία, και έφτιαξα έναν δικό μου μουσικό χώρο με κάποια χαρακτηριστικά που αισθανόμουν πως χρειαζόταν η μουσική, είτε ως προς τον τρόπο που τη φτιάχνουμε είτε ως προς τον τρόπο που τη σερβίρουμε στον ακροατή.

Τέλος πάντων, εκείνη την εποχή είχε ανοίξει το Baumstrasse η Μάρθα Φριντζήλα, και μου λέει, «Βρε Γιώργο, δεν έρχεσαι να κάνεις εδώ τα δικά σου;», και πήγα.

Ξεκίνησα με μια σειρά διαλέξεων που λεγόταν «Τι είναι μουσική». Στο τέλος κάθε διάλεξης τους έβαζα να τραγουδάνε, ως πρακτικό συμπλήρωμα των θεωρητικών μαθημάτων.

Τους έλεγα δηλαδή π.χ. τι είναι το Γρηγοριανό μέλος και τι είναι το organum, και τους έβαζα μετά να το κάνουν και μόνοι τους, με τις φωνές τους, οπότε η θεωρητική γνώση γινόταν συναρπαστική πράξη. Έτσι ξεκίνησε η Χορωδία String Theory.

Από τότε μέχρι και σήμερα, το String Theory γενικά και η Χορωδία ειδικά, έχουν γίνει μία οξυγονούχος φούσκα στην οποία ευημερούμε πολλοί άνθρωποι.

Είναι κάτι σαν προστατευόμενος βιότοπος. Είχα πει σε μία άλλη συνέντευξη πως η χορωδία String Theory είναι το «γύρω-γύρω Παρασκευή και στη μέση Σάββατο». Το εννοούσα.

Πώς ορίζετε την «αντισυμβατικότητα» ως στάση ζωής αντανακλώμενη και στην καλλιτεχνική δημιουργία, με ποια έννοια τα μέλη της Χορωδίας περιγράφονται ως «κακά παιδιά» και μέσω ποιας διαδικασίας επιλέγεται το ρεπερτόριο;

Αρχίζοντας από το τέλος των ερωτημάτων σας, το ρεπερτόριο για τη χορωδία το επιλέγω με βάση τρεις άξονες: την αισθητική του αξία, την εκπαιδευτική του αξία και τον βαθμό δυσκολίας, που καθορίζει τον λόγο «value to money».

Της προσπάθειας, δηλαδή, που πρέπει να καταβληθεί στην εκμάθηση σε σχέση με το προσδοκώμενο αποτέλεσμα.

Ως προς τα «κακά παιδιά», που ρωτάτε, ξέρετε πολύ καλά πως αυτά είναι μόνο λόγια. 

Για να μην κρυβόμαστε όμως πίσω από τις λέξεις, θα έλεγα πως, λόγω συνθηκών, είμαι  -ας πούμε- αντισυστημικός, οπότε και  η Χορωδία, οι παραστάσεις και οι λοιπές δράσεις μου έχουν ανάλογη στάση.

Τώρα, ως προς την «αντισυμβατικότητα» καθεαυτή,  δεν ξέρω αν έχει κάποια αξία, αφού και η ίδια μπορεί να είναι μόδα μιας εποχής.

Η δύναμη, όμως, να σταθείς κριτικά απέναντι σε μία καθολικά αποδεκτή αξία, στον συρμό, στο στερεότυπο, στον κοινωνικό αυτοματισμό, στο τσιτάτο που μηρυκάζει ασταμάτητα ένα ολόκληρο έθνος, στο σύνθημα που βροντοφωνάζει ένα λοβοτομημένο άπειρο πλήθος, στο trend μιας φανταχτερής και εκκωφαντικής εποχής, αυτό είναι το σημαντικό.

Ταυτίζομαι με αυτό που είχε πει ο Ράσελ για το σχηματισμό γνώμης πάνω σε δεδομένο ζήτημα: η πλειοψηφία πιστεύει, οι υπόλοιποι δυσπιστούν και μόνον ένα απειροελάχιστο ποσοστό εξετάζει κριτικά.

Τέλος, η καλλιτεχνική δημιουργία ακολουθεί κι αυτή την εποχή της.

Σήμερα οι χορογράφοι χορογραφούν επειδή η Στέγη βγάζει προκήρυξη, οι σκηνοθέτες σκηνοθετούν επειδή το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου ανοίγει την πλατφόρμα υποβολής προτάσεων και οι  μουσικοί γράφουν επειδή ο Νιάρχος ανακοίνωσε τις επιχορηγήσεις.

Μητέρα της σημερινής τέχνης είναι το ΥΠΠΟΑ, ο Νιάρχος και ο Ωνάσης. Πώς λέμε «εθνικό ευεργέτη» ένα κακοποιό Γκόλουμ ονόματι «Συγγρός»; Έτσι.

Ανιστόρητα πράγματα που φυτρώνουν και ευδοκιμούν σε απέραντα ενδιαιτήματα αμαθών και ηλιθίων - δηλαδή όλων ημών. Εννοώ ολόκληρο τον δυτικό κόσμο, όχι εμάς εδώ, την τελευταία τρύπα του ζουρνά.

Γιώργος Πατεράκης & Χορωδία String Theory (Φωτογραφία: Mountzoureas Photography)

Το επετειακό συναυλιακό διήμερο της Χορωδίας String Theory στις 24 και 25 Μαΐου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών δεν αφιερώνεται μόνο στην ίδια την χορωδία, στο έργο της και στους ανθρώπους οι οποίοι πέρασαν από αυτήν.

Αναδεικνύει, επιπλέον, και την κουλτούρα της μάθησης, της αλληλοσύνδεσης, της κοινωνικής ενσυναίσθησης και του πνεύματος συνεργασίας που τη συνέχει. Πόσο απαραίτητη είναι -και πόσο λείπει- αυτή η κουλτούρα στις μέρες μας;

Δεν είναι απαραίτητη, δε βλέπετε γύρω; Οι άνθρωποι συνεχίζουν ανενόχλητοι να ζουν το μύθο ενός υπέροχου ανθρωποφαγικού καπιταλιστικού συστήματος.

Θα συνεχίσουν να είναι μακάριοι νεοφιλελεύθεροι καταναλωτές, θα χαίρονται τα mall τους, μεθαύριο θα απολαμβάνουν τον καφέ τους στο Riviera Tower του Ellinikon Park.

Θα εκλέγουν ξανά και ξανά τους διάφορους χουντικούς Αδωνο-Πλευρο-Βοριδο-τέτοιους του Ελληνικού Κοινοβουλίου, οι Ελληνικές Τράπεζες.

Θα συνεχίσουν να μοιράζουν μέρισμα 50%, τα ζώα της στάνης θα εξακολουθήσουν να χάνουν τα σπίτια τους για χρέη τριών χιλιάδων ευρώ, τα τρένα θα εξακολουθήσουν να συγκρούονται, προσφέροντάς μας στιγμές προσωρινής έξαψης.

Η Γάζα θα γίνει υπέροχα resorts - all inclusive, η Ελληνική γλώσσα θα συνεχίσει να είναι η σημαντικότερη γλώσσα του κόσμου και οι υπόλοιποι θα συνεχίσουν θα τρώνε βελανίδια όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες.

Δε θα ανοίξει ρουθούνι. Η μάλλον, όχι μόνον θ’ ανοίξει, αλλά ολόκληρη εγχείρηση αφαίρεσης οργάνων θα γίνει, μόνο που εμείς θα  είμαστε όλοι τόσο ναρκωμένοι που κανείς μας δε θα χαμπαριάσει τίποτα.

Υπάρχουμε όμως ακόμα αρκετοί -αν και όχι τόσο θορυβώδεις- που συνεχίζουμε να λαχταράμε τη θέρμη της ζωής, τη φλόγα της επιθυμίας, τη χαρά της έκστασης απέναντι σε ένα αδιανόητο και ακατανόητο σύμπαν ·

Τον έρωτα και των ενθουσιασμό της ανθρώπινης συνάφειας, τη λυτρωτική δροσιά της ανθρώπινης διάνοιας και δημιουργικότητας, μέσα στο διαρκώς συρρικνούμενο και ολοένα και πιο απομονωμένο οικοσύστημά μας που επιθυμούμε να προστατέψουμε.

Επομένως, για να απαντήσω στο ερώτημά σας, για την προστασία του συγκεκριμένοι οικοσυστήματος, η ενσυναίσθηση και η αλληλοσύνδεση είναι sine qua non.

Αφουγκραζόμενος ως ακροατής και παρατηρητής την τρέχουσα εγχώρια κοινωνικοπολιτική και καλλιτεχνική πραγματικότητα, τι σας εμπνέει και τι σας απωθεί περισσότερο;

Για την καλλιτεχνική πραγματικότητα δεν ξέρω και δεν έχω κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Για τα υπόλοιπα με απωθεί το ότι δεν έχω απολύτως κανέναν τρόπο να κάνω το παραμικρό καλό σε έναν κόσμο που δεν ξέρω πια αν τον αγαπώ περισσότερο απ’ όσο τον αποστρέφομαι.

Σας παρακαλώ μόνο μη μου πείτε πως οι δράσεις μου, η στάση μου και η μουσική μου συμβάλλουν σε αυτό, γιατί θα πάρω χάπια.

Τον Φεβρουάριο του 2024 είδε το φως της μέρας το CD σας, Δώδεκα τραγούδια για την ήπια αντιμετώπιση της αιωνιότητας, της ανοησίας και της φθοράς, μια απολαυστικά μη σοβαροφανής σπουδή στην ανθρώπινη κατάσταση.

Aντιμετωπίζονται, εξευμενίζονται ή υπερβαίνονται, άραγε, η αιωνιότητα, η ανοησία και η φθορά μέσω της τέχνης;

Αν διαβάσετε προσεκτικά τον τίτλο λέει «ήπια αντιμετώπιση», όχι «θεραπεία». Είναι ιατρικός όρος, όπως η «παρηγορητική αγωγή». Απάλυνση των οδυνηρών συμπτωμάτων, ελλείψει δυνατότητας θεραπείας.

Πώς να θεραπεύσεις την  αιωνιότητα, που είναι ούτως ή άλλως μια φτιαχτή, θεωρητική έννοια, τη φθορά, ή την η ανοησία, μια τόσο πανίσχυρη δύναμη που καθορίζει τις τύχες όχι μόνον ατόμων ή εθνών αλλά και ολόκληρης της ανθρωπότητας;

Αυτό λέει και ο τίτλος του δίσκου.

Τον φετινό Απρίλιο κυκλοφόρησε το πιο πρόσφατο -αν και ηχογραφημένο το 1989- CD σας, George Paterakis Vintage Piano Recordings #1: Schubert - Moments Musicaux.

Τι αγαπάτε περισσότερο στον Σούμπερτ; Σας προκαλεί κάποια νοσταλγία η ανάκληση αναμνήσεων από εκείνη την εποχή; Γενικά, είστε νοσταλγικός άνθρωπος;

Δεν ήταν CD. Είναι μία από τις ηχογραφήσεις που είχα κάνει στο Γ’ Πρόγραμμα.

Τώρα, αν θέλαμε να δώσουμε μια iconic αντιδιαστολή της απλότητας με την απλοϊκότητα, τότε θα φωνάζαμε τον Σούμπερτ. Είναι αφοπλιστική η μουσική του γιατί είναι τόσο άμεση και ταυτόχρονα τόσο απλή (επιμένω: όχι απλοϊκή).

Προσέξετε και ένα ενδιαφέρον τεχνικό στοιχείο: στη μουσική διδασκόμαστε σχεδόν τα πάντα. Προχωρημένη αρμονία, αντίστιξη, επιδέξια ενορχήστρωση, μορφολογικά ενδιαφέρουσες φόρμες, περίπλοκους ρυθμούς, ό,τι βάλει ο νους σας.

Ένα πράγμα μόνο δεν μπορεί να διδαχτεί στη μουσική εκπαίδευση, πέρα από κάποιες πολύ βασικές αρχές: το πώς να φτιάξεις μια εξαιρετική μελωδία. Και ο Σούμπερτ κάνει ακριβώς αυτό.

Για να τελειώσω, δεν ξέρω αν είμαι νοσταλγικός ή ξε-νοσταλγικός.

Μου αρέσουν τα πράγματα που μου αρέσουν, είτε είναι μπροστά είτε είναι πίσω μου, αλλά δε θυσιάζω τα μελλούμενα χάριν των παρελθόντων.

Ευχαριστώ θερμά την Εύη Τζίτζη από τη Γραμματεία της Χορωδίας String Theory για την πολύτιμη συμβολή της στην υλοποίηση της συνέντευξης.

Ευχαριστώ ιδιαιτέρως τον Γιώργο Πατεράκη για τις αιχμηρές και διαυγείς απαντήσεις του, καθώς και για την παραχώρηση των φωτογραφιών οι οποίες συνοδεύουν το κείμενο.

Το Σάββατο 24 και την Κυριακή 25 Μαΐου η Χορωδία String Theory γιορτάζει δέκα χρόνια ύπαρξης στον Πολυχώρο του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (αίθουσα «Γιάννης Μαρίνος», 20:45).

Μια λάιβ συνάντηση κι ένας αποχαιρετισμός: Porridge Radio, «An» Club, 6 Μαΐου

 

Ένας/μία στιχουργός μπορεί πάντα να κρύβεται πίσω από τη μουσική και τις φθαρμένες τεχνικές. «Σε ένα ποίημα, όμως, δεν μπορείς να κρυφτείς», εξομολογείται η Dana Margolin, frontwoman του βρετανικού indie rock γκρουπ Porridge Radio.

Και οι  Porridge Radio δεν κρύβονται πίσω από τη μουσική, αλλά αποκαλύπτονται μέσα από τους στίχους τους.

Το συγκρότημα γεννιέται στο Μπράιτον το 2015 ως ένα όχημα αυτοέκφρασης της Dana Margolin, η οποία αντλεί έμπνευση από τη θάλασσα και το παραθαλάσσιο σπίτι της στο Μπράιτον.

Με τέσσερα άλμπουμ και τρία EP στο ενεργητικό τους, στην «κόψη» του indie rock και της post-punk ευαισθησίας, διαποτισμένα από την μπλουζ φωνή της Dana Margolin και τους βαθιά συναισθηματικούς στίχους, οι Porridge Radio συναντούν την αποδοχή.

Η πιο πρόσφατη κυκλοφορία τους, το γλυκόπικρο EP The Machine Starts To Sing, αποτελεί και το «κύκνειο άσμα» τους, καθώς το συγκρότημα θα διαλυθεί μετά την ολοκλήρωση της εν εξελίξει βορειοαμερικανικής και ευρωπαϊκής περιοδείας του.

Με την ανεπιτήδευτη ειλικρίνεια που χαρακτηρίζει και τους στίχους της, η Dana Margolin δηλώνει σχετικά:

«Ένα συγκρότημα δημιουργημένο γύρω από τον σπαραγμό, που φτιάχνει τραγούδια για τον σπαραγμό, δε θα μπορούσε παρά να συνεχίσει να αναδημιουργεί τον σπαραγμό, χρειάζεται μια οριστική παύση για να δημιουργήσει χώρο για οτιδήποτε νέο να συμβεί».

Αυτό το «νέο» ίσως αναδυθεί μελλοντικά. Στο μεταξύ, οι Porridge Radio κάνουν μια συναυλιακή στάση στο ιστορικό An Club (Σολωμού 13-15, Εξάρχεια) την Τρίτη 6 Μαΐου.

Εκεί, θα έχουμε τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε επί σκηνής για πρώτη -και όπως όλα δείχνουν για τελευταία- φορά ένα συγκρότημα σε πλήρη δημιουργική ακμή λίγο πριν διαλυθεί.

Οι πόρτες του An ανοίγουν στις 20:30. Special guests, τα Τζιτζιφρίκια, ένα ντουέτο από την Αθήνα το οποίο ηχογραφεί μουσική από το 2018.

Zola Jesus: «Η ζωή μπορεί να συμβεί μόνο συλλογικά»

 

Γνωστή με το όνομα «Zola Jesus», η ρωσικής, γερμανικής, σλοβενικής και ουκρανικής καταγωγής Αμερικανίδα τραγουδίστρια/τραγουδοποιός Nika Roza Danilova φτιάχνει μουσική στο σημείο τομής της electronica, της industrial και του goth.

Στην πολυαναμενόμενη συναυλία της στην Αθήνα την Τετάρτη 7 Μαΐου παρουσιάζει τα τραγούδια της σε μια απογυμνωμένη, πιανιστική σόλο εκδοχή. Συνομιλώντας μαζί της.

Χρησιμοποιείς το καλλιτεχνικό όνομα «Zola Jesus». Με ποιους τρόπους εμπνέεσαι από τον Ζολά και με ποιους από τον Ιησού; Και πώς, όταν συνδυάζονται, αυτές οι αναφορές επηρεάζουν την ταυτότητά σου ως καλλιτέχνιδας;

Επινόησα το όνομα όταν ήμουν δεκατεσσάρων. Ήταν κάτι υποσυνείδητο που αναδύθηκε από μέσα μου και δεν το καταλάβαινα πραγματικά εκείνη την εποχή.

Στοχαζόμενη, όμως, πάνω σ’ αυτό, ο Ζολά αφορά στη λογική και τον ορθολογισμό και ο Ιησούς στην πνευματικότητα. Μαζί δημιουργούν αυτή την ενότητα πίστης και γνώσης.

Αλλά σε αυτό το σημείο το όνομα έχει αποκτήσει τη δική του σημασία με τη μουσική μου.

Διαθέτεις ένα αναζωογονητικά ανάμικτο, κυρίως σλαβικό υπόβαθρο. Πόσο καθοριστική είναι αυτή η πτυχή της ταυτότητάς σου στην καθημερινότητά σου;

Στην καθημερινότητά μου, δεν είναι κάτι που το σκέφτομαι πολύ. Αλλά μεγαλώνοντας, με προσέλκυσαν πτυχές της προγονικής μου κουλτούρας οι οποίες φαίνονταν ιδιοσυγκρασιακές στην οικογένειά μου.

Και αυτό είναι που μου δημιουργεί το σπίτι μέσα μου.

Η ταυτότητα είναι απλώς ένας τρόπος να αισθάνομαι πως ανήκω και όταν ασχολούμαι με τη σλαβική κουλτούρα μου ή τις παραδόσεις της οικογένειάς μου, νιώθω όντως συνδεδεμένη με μια βαθύτερη αίσθηση σπιτιού.

Νομίζω ότι γι’ αυτό είναι σημαντικό να μεταλαμπαδεύουμε τον πολιτισμό στα παιδιά και να μην αφήνουμε αυτή ντη γενεαλογία να πεθάνει. Μας βοηθά να συνδεθούμε με το παρελθόν, και πιο άμεσα με τον εαυτό μας.

Είναι σημαντικό για μένα να τιμώ τους προγόνους μου. Είναι ο μόνος λόγος που ζω σε αυτήν την ενσάρκωση..

Ακατέργαστη και ευάλωτη εξίσου, η μεγαλειώδης φωνή σου είναι ίσως το πιο ισχυρό καλλιτεχνικό σου πλεονέκτημα.

Πότε συνειδητοποιήσεις για πρώτη φορά τις δυνατότητές σου ως τραγουδίστριας; Έχεις λάβει επίσημη εκπαίδευση ως τέτοια; Πώς δουλεύεις με τη φωνή σου;

Το παρατσούκλι μου ως μωρό ήταν «τιτιβίσματα» γιατί δεν σταματούσα να κελαηδάω. Ήμουν ένα ωδικό πουλί από τη γέννησή μου.

Άρχισα να κάνω μαθήματα φωνητικής όταν ήμουν επτά χρονών και σχεδόν ποτέ δε σταμάτησα. Συνεχίζω να ασκούμαι επίσημα μέχρι σήμερα.

Ως παιδί ήθελα να γίνω τραγουδίστρια όπερας, αλλά ο φόβος μου να τραγουδήσω δημόσια με εμπόδισε να το κάνω αυτό.

Μόλις άρχισα να φτιάχνω μουσική μόνη μου, είχα το θάρρος να τραγουδήσω για άλλους. Μου έδωσε την κυριότητα της μουσικής. Το να τραγουδάς κλασικό ρεπερτόριο ασκεί μεγάλη πίεση και ποτέ δεν ήθελα να απογοητεύσω τη μουσική.

Αλλά αν την έγραφα μόνη μου, θα μπορούσε να είναι ό,τι ήθελα. Εκπαιδεύομαι ακόμα να τραγουδάω όπερα, γιατί μου αρέσει η τεχνική.

Και σιγά σιγά νιώθω πιο άνετα να τραγουδάω όπερα δημόσια, αλλά το να ξεπεράσω αυτόν τον φόβο της κρίσης υπήρξε μια πολύ μακρά διαδικασία. Η τεχνική είναι μια διά βίου μελέτη. Είναι κάτι αθλητικό.

«Δεν έχω λόγο να επιστρέψω στο σπίτι/ Λοιπόν, τι πρέπει να κάνω; / Τι πρέπει να κάνω; / Ξέρω μόνο ένα μέρος όπου πρέπει να είμαι/ Και πρέπει να είμαι μαζί σου/ Είμαι καθ’ οδόν τώρα», «ανακοινώνεις» στο Manifest Destiny.

Τι αποκαλείς «σπίτι»;

Σπίτι είναι η οικογένειά μου. Και το Ουισκόνσιν. Δεν νομίζω ότι πουθενά αλλού θα μπορούσα πραγματικά να αισθάνομαι τόσο πολύ σαν στο σπίτι μου όσο εκεί. Είναι αναπόφευκτα αυτό που με έφερε πίσω εδώ.

Αλλά σε εκείνο το τραγούδι ήμουν νέα και ετοιμαζόμουν να μετακομίσω στο Λος Άντζελες για να ακολουθήσω τον τότε σύντροφό μου. Οπότε μιλούσα από ένα διαφορετικό στάδιο της ζωής μου.

«Γιατί θα προτιμούσαμε να καθαρίσουμε το αίμα ενός ζωντανού ανθρώπου/ Προτιμούμε να σκύβουμε, να κρατάμε το ζεστό χέρι σου/ Θα θέλαμε να καθαρίσουμε το αίμα ενός ζωντανού ανθρώπου/ Θα μισούσαμε να σε βλέπουμε να παραδίνεσαι σε εκείνες τις κρύες, σκοτεινές νύχτες μέσα στο κεφάλι σου», δηλώνεις στο Siphon.

Mια πολύ αναζωογονητική αίσθηση κάθαρσης επικρατεί εδώ. Σε μια εποχή όπου κυριαρχεί ο ατομικισμός, υπάρχει ακόμα κάποιο περιθώριο για ενσυναίσθηση και κοινή ύπαρξη;

Σίγουρα το ελπίζω. Είναι τα μόνα πράγματα που θα μας σώσουν.

Πιστεύεις στην ικανότητα των ανθρώπων να αλλάξουν συλλογικά την πορεία της ζωής τους;

Συλλογικά; Η ζωή μπορεί να συμβεί μόνο συλλογικά.

«Όταν έγραψα αυτό το τραγούδι, ένιωσα ότι όλοι όσοι ήξερα προσπαθούσαν να νιώσουν ουσιαστικοί. Τόσοι πολλοί άνθρωποι έχουν κολλήσει σε ένα μοτίβο συγκράτησης, απογοητευμένοι από την αδυναμία τους να βρουν ένα δοχείο για τις δυνατότητές τους», ισχυρίζεσαι στο Lost από το Arkhon.

Γιατί ένιωσες την ανάγκη να απευθυνθείς σε άλλους καλλιτέχνες για να επανασυνδεθείς με/ξεκλειδώσεις τις δικές σου δυνατότητες;

Δεν ξέρω τις δυνατότητές μου μέχρι να τις δει ο άλλος. Έχω γράψει τόση πολλή μουσική μόνη μου, αλλά είναι πάντα ως απάντηση στον κόσμο. Έπρεπε να υπάρχει ο κόσμος για να συμμετέχω σε αυτόν. Και ο κόσμος είναι οι άλλοι άνθρωποι.

Η πιο πρόσφατη ηχογράφησή σου, Plyve Kacha, είναι ένα ουκρανικό λαϊκό τραγούδι που αγαπάς. Τι το ιδιαίτερο έχει;

Είναι ένα τραγούδι το οποίο παίζεται για στρατιώτες που έχουν πέσει στον πόλεμο. Την πρώτη φορά κατά την οποία το άκουσα με σταμάτησαν.

Ήθελα να δημιουργήσω τη δική μου εκδοχή που να δίνει φωνή στον πόνο του τραγουδιού και σε αυτό το οποίο αντιπροσωπεύει.

«Ένα μέρος των εσόδων θα ωφελήσει το New Beginnings for Refugees, ένα τοπικό πρόγραμμα που έχει βοηθήσει πρόσφυγες από την Ουκρανία, το Αφγανιστάν, το Κονγκό και άλλες χώρες οι οποίες έχουν πληγεί από τον πόλεμο να επανεγκατασταθούν στο Κεντρικό Ουισκόνσιν», γράφεις.

Αυτό το πρόγραμμα ισχύει και για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες; Και πού στέκεσαι σε σχέση με το μείζον ηθικό ζήτημα της εποχής μας, τη συνεχιζόμενη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα;

Ισχύει για όλους τους πρόσφυγες οι οποίοι έρχονται να εγκατασταθούν στην Αμερική. Προφανώς βρίσκω απεχθή τη γενοκτονία.

Το Alive in Cappadocia (2022), μια μινιμαλιστική αλλά συναρπαστική ζωντανή ηχογράφηση, αναδεικνύει/εδραιώνει περαιτέρω το ταλέντο σου ως τραγουδίστριας και περφόρμερ.

Μας δίνει επίσης μια πρόγευση από το επερχόμενο λάιβ σου στην Αθήνα την Τετάρτη 7 Μαΐου. Υπάρχει κάτι το οποίο θα ήθελες να μοιραστείς πριν από αυτό;

Είμαι πολύ ενθουσιασμένη που έρχομαι στην Αθήνα. Δεν έχω βρεθεί στην Ελλάδα εδώ και χρόνια. Είναι ένα μέρος το οποίο κρατάω βαθιά στην καρδιά μου: η Ιστορία, η σύνδεση με την αγάπη μου, την Μαρία Κάλλας.

Νιώθω τόσο τυχερή που μπορώ να επιστρέψω και να φέρω αυτό το σόλο πιάνο σόου στην Ελλάδα. Πραγματικά τιμή!

Η συνδρομή της Stephanie Hornstra (Semaphore Management) στην υλοποίηση της συνέντευξης με την Zola Jesus υπήρξε καθοριστική, και την ευχαριστώ θερμά.

Την ευχαριστώ επίσης για την παραχώρηση της φωτογραφίας της καλλιτέχνιδας.

Η Zola Jesus εμφανίζεται ζωντανά την Τετάρτη 7 Μαΐου στο Arch Club - Live Stage (Πέτρου Ράλλη 29 και Κρήτης 1, Ταύρος). Οι πόρτες ανοίγουν στις 21:00.