«Αυλαία» στη δίκη της αντιφασιστικής μοτοπορείας: «Χαϊδεύοντας» ακροδεξιούς και αστυνομικούς

Με μια απόφαση άτολμη, που αφήνει στο απυρόβλητο ψευδομάρτυρες ακροδεξιούς και αστυνομικούς μάρτυρες κατηγορίας, το Β’ Μ.Ο.Δ. Αθηνών καταδίκασε την Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου 2 από τους διωκόμενους της αντιφασιστικής μοτοπορείας στις 30/9/2012 για δύο πλημμελήματα και άλλους 3 για ένα.

Τα εν λόγω πλημμελήματα αφορούσαν στην αντίσταση και τη διατάραξη κοινής ειρήνης με εκτέλεση βιαιοπραγιών. Στους δύο πρώτους επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης ενός χρόνου και έξι μηνών, και στους υπόλοιπους ενός χρόνου.

Σε σχέση με τα υπόλοιπα αδικήματα, αποφασίστηκε, κατά περίπτωση, απαλλαγή ή παύση της δίωξης υφ’ όρων. Δόθηκε τριετής αναστολή.

Συνέχεια απολογιών διωκόμενων αντιφασιστών/αντιφασιστριών

Η τελευταία συνεδρίαση ξεκίνησε γύρω στις 9:25 με τις απολογίες των υπόλοιπων διωκόμενων αντιφασιστών και αντιφασιστριών.

«Όλο το κατηγορητήριο είναι εντελώς ψέμα», υπογράμμισε ο όγδοος κατά σειρά απολογούμενος.

 Και συνέχισε:

«Στην Ευελπίδων, στο ύψος του Πανελληνίου, μας σταματάει ένα περιπολικό. Από κάτω περνάει μια ομάδα μηχανάκια της ομάδας Δέλτα, κάτι είπαν με τους αστυνομικούς [του περιπολικού] και αντί για το ΑΤ Κυψέλης μας πάνε στη ΓΑΔΑ».

«Από την ώρα που μας συλλάβανε μέχρι την επομένη δεν είδαμε δικηγόρο», συμπλήρωσε.

«Το μόνο μας έγκλημα είναι ότι συμμετείχαμε στην πορεία, ότι δεν αρνηθήκαμε πως συμμετείχαμε στην πορεία», ξεκαθάρισε. 

«Επειδή οι αστυνομικοί της ομάδας Δέλτα δε συμφωνούσαν μαζί μας ιδεολογικά, καταλήξαμε να είμαστε κατηγορούμενοι επί 7 χρόνια», κατέληξε.

«Στις 30 Σεπτεμβρίου του 2012 είχαμε προσπαθήσει να κάνουμε μια μοτοπορεία ενάντια στα φασιστικά περιστατικά», κατέθεσε η ένατη εκ των διωκόμενων ξεκινώντας την απολογία της.

«Εγώ ήμουν με το μηχανάκι στην αρχή της πορείας. Σε κάποια φάση αρχίζουν να γίνονται επεισόδια και καταλαβαίνουμε ότι είναι αστυνομικοί που αρχίζουν να μας κυνηγάνε», συνέχισε.

Πρόεδρος: Φυλής και Μηθύμνης κατεβήκατε από το όχημα;

Διωκόμενη: Όχι, δεν υπήρχε λόγος.

Πρόεδρος: Επεισόδιο με πολίτη αντιληφθήκατε;

Διωκόμενη: Εμείς δεν είχαμε οπτική εικόνα.

«Στην Αλεξάνδρας και Θεσπρωτέως κατάλαβα ένα χτύπημα από δύο άτομα της ομάδας Δέλτα. Δεν έπεσα κάτω. Με προσεγγίζουν άλλα δύο μηχανάκια. Με κλωτσάγανε, και κλωτσάγανε και τη μηχανή, για να με συλλάβουν», διευκρίνισε.

Για να συμπληρώσει:

«Με σηκώνουν, με τραβάνε από τα μαλλιά, αρχίζουν να με βρίζουν, με πετάνε στο πεζοδρόμιο, με χτυπάνε στο κεφάλι. Ένας αρχίζει να με πατάει, είχε ανέβει όλος πάνω στο πόδι μου. Μας απειλούσανε ότι θα πάμε φυλακή για 20 χρόνια».

Πρόεδρος: Εσείς δεν ήρθατε σε συμπλοκή;

Διωκόμενη: Όχι.

Πρόεδρος: Το αρνείστε, λέτε;

Διωκόμενη: Κατηγορηματικά.

Σε ό,τι δε αφορά στα βασανιστήρια που υπέστησαν στη συνέχεια στη ΓΑΔΑ οι συλληφθέντες και συλληφθείσες δήλωσε, μεταξύ άλλων:

«Για σωματικό έλεγχο μας γδύνανε συνέχεια, κι ήμασταν σε κοινή θέα σε όλους τους αστυνομικούς. Είχαμε γίνει στόχος λόγω του φύλου μας με σεξιστικά υπονοούμενα. Πολλά άσχημα σκηνικά που δεν πρόκειται να ξεχάσουμε».

«Είναι τα κατακάθια της κοινωνίας, αυτοί είναι οι μάρτυρες κατηγορίας. Πάνω σ’ αυτό το κομμάτι επιλέξαμε ν’ αντιπαρατεθούμε», επισήμανε ο δέκατος διωκόμενος στην αρχή της χειμαρρώδους απολογίας του.

Αναφερόμενος στη δημιουργία της ομάδας Δέλτα, υπογράμμισε:

«Φτιάχτηκε μια ομάδα που θα ήταν πιο ανεξέλεγκτη στο δρόμο από τις ήδη υπάρχουσες. Θέλαμε να βάλουμε ένα λιθαράκι να σπάσει αυτό το απόστημα».

«Στρίβοντας στη Φυλής, γίνεται η επίθεση. Υπήρχε ένας τραυματίας στο δρόμο. Επιτέθηκε στην πορεία, έλαβε το ελάχιστο αντίτιμο. Μετά έμαθα ότι επρόκειτο για έναν από την επιτροπή κατοίκων», σημείωσε. 

«Είμαι η τελευταία μηχανή. Η επίθεση θα γινόταν ούτως ή άλλως. Κι άλλες μοτοπορείες είχαν δεχτεί επίθεση. Αυτή ολοκληρώθηκε μ’ αυτό τον τρόπο», συνέχισε.

«Δε θα μιλήσω για τις κατηγορίες, γιατί δε μ’ ενδιαφέρουν», ξεκαθάρισε.

«Προσπάθησα να φύγω με τη μηχανή, αλλά κόλλησε», κατέθεσε ο ενδέκατος διωκόμενος, αναφερόμενος στη στιγμή που εκδηλώθηκαν οι σφοδρές επιθέσεις ομάδων Δέλτα εναντίον της αντιφασιστικής μοτοπορείας.

«Δεν έκανα πέντε βήματα και δέχτηκα επίθεση από πίσω. Για 5 λεπτά με χτυπούσαν 5, 6, 7 άτομα», συμπλήρωσε.

Πρόεδρος: Ήρθατε σε συμπλοκή με αστυνομικούς Φυλής και Μηθύμνης;

Διωκόμενος: Δεν πρόλαβα.

Πρόεδρος: Αντιληφθήκατε κάποιο επεισόδιο;

Διωκόμενος: Ακουγόταν φασαρία από το πίσω μέρος της πορείας.

«Είναι απίστευτα τα ψέματα, δεν επιτέθηκα», διευκρίνισε.

«Αν πήγαινα το χρόνο πίσω, θα ξαναπήγαινα σ’ αυτή την αντιφασιστική μοτοπορεία. Ήταν μια πολύ χρήσιμη εμπειρία, άλλαξε η οπτική μου για πολλά πράγματα», κατέληξε.

«Στη Θεσπρωτέως μας πλευρίζουν σαν δαγκάνα. Δεν κρατούσα κάτι. Μόνο με το κράνος [ήμουν] κι ένα φουτεράκι. Στη σύλληψη έγινε μια κουτρουβάλα», κατέθεσε απολογούμενος ο δωδέκατος διωκόμενος.

«Κανονικά θα πρέπει κάποιος να μου ζητήσει συγγνώμη και να συνεχίσω τη μέρα μου κάπου αλλού», δήλωσε ο δέκατος τρίτος διωκόμενος ξεκινώντας την εμπλουτισμένη με φωτογραφικό υλικό από δράσεις φασιστών μαρτύρων κατηγορίας απολογία του.

Μεταξύ άλλων, επέδειξε φωτογραφία της μάρτυρος κατηγορίας Καρατζιώτη, που ουδέποτε μπήκε στον κόπο να εμφανιστεί στο δικαστήριο, να πρωτοστατεί σε επίθεση στα γραφεία της τανζανικής κοινότητας.

«Το κατηγορητήριο πέρασε από μια εισαγγελέα, έναν ανακριτή, μια ακόμη εισαγγελέα κι από ένα Συμβούλιο. Όχι απλώς στήριξαν το κατηγορητήριο, αλλά το επικύρωσαν», σημείωσε.

«Ο κ. Παπαβασιλείου επιτέθηκε σ’ αυτή τη διαδήλωση. Πρέπει να εξηγηθεί γιατί επιτέθηκε. Η μία [εξήγηση] είναι επειδή είναι βλάκες, αλλά δε φτάνει. Για κάθε μία φορά που είναι βλάκες, άλλες δέκα είναι δειλοί», υπογράμμισε.

«Η δεύτερη είναι ότι το περιστατικό ήταν στημένο σε συνεννόηση με την Αστυνομία, αλλά δεν πιστεύω σ’ αυτή την εκδοχή», συνέχισε.

«Το πειστικό σενάριο είναι το εξής: Είχαν αναλάβει να είναι η κρατική προέκταση της αντιμεταναστευτικής πολιτικής σε επίπεδο γειτονιάς και πεζοδρομίου. Αυτός ήταν ο ρόλος τους, να παριστάνουν τους ειδικούς της βίας, της αστυνόμευσης», συμπέρανε.

«Η επίθεσή τους στη μοτοδιαδήλωση είχε προαναγγελθεί και θεωρητικά και έμπρακτα», ξεκαθάρισε, επικαλούμενος και αναρτήσεις του νεοναζί Παπαβασιλείου στο προσωπικό του προφίλ στο Facebook.

«Τις κατηγορίες περί φθοράς τις επιστρέφω ως χυδαίες. Δεκάδες άνθρωποι χειροκροτάνε για την παρουσία μας στην περιοχή», κατέθεσε, επιδεικνύοντας φωτογραφικά καρέ από βίντεο πολύ μεγαλύτερης διάρκειας.

«Τις κατηγορίες περί οπλοφορίας και οπλοχρησίας τις επιστρέφω ως απαράδεκτες στους παραλήπτες τους. Τη δε κατηγορία περί διατάραξης την επιστρέφω προσωρινά ως απαράδεκτη, ζητώντας διευκρινίσεις», κατέληξε.

«Για μένα είναι αρκετά σαφές ότι το κατηγορητήριο έχει στηθεί για να δικαιολογήσει πράγματα που είχαν γίνει τη βραδιά της σύγκρουσης», κατέθεσε ο δέκατος τέταρτος διωκόμενος.

Όσο για το χαρακτήρα των αντιφασιστικών μοτοπορειών:

«Οι μοτοπορείες πάντα είχαν ενημερωτικό-προπαγανδιστικό χαρακτήρα, για να δείξουμε ότι οι μετανάστες που χτυπιούνται δεν είναι μόνοι τους, ότι η κοινωνία δεν είναι μόνη της απέναντι στο τέρας του φασισμού, ότι μπορούμε να το νικήσουμε».

Και, συνεχίζοντας:

«Ήμουν στο μπροστά μέρος της πορείας, μέσα στα πέντε πρώτα μηχανάκια. Φορούσα κράνος γιατί ήμουν οδηγός. Αυτό που αντιλήφθηκα ήταν ότι σταματήσαμε από φωνές συντρόφων. Φυλής δεν κατέβηκα, οι μπροστά προσπαθούσαμε να φύγουμε».

«Εμένα μου πέταξαν το παπάκι πάνω. Ήταν μια πορεία που κυνηγιόταν, πρόλαβαν κάποιους από τους τελευταίους. Έπιαναν όποιον βρίσκανε. Κάνανε ένα κατηγορητήριο για να δικαιολογήσουν αυτά που κάνανε», επανέλαβε.

«Αν δε φορούσα κράνος, θα μας είχαν κόψει κλήση για κράνος», παρατήρησε σκωπτικά.

Στο σημείο αυτό, δύο αλληλέγγυες από το ακροατήριο χαμογέλασαν, όπως και ο διωκόμενος, εξίσου σκωπτικά.

Η «υπερευαίσθητη» πρόεδρος της έδρας, που ανέχτηκε τα ψέματα των μαρτύρων κατηγορίας «χαϊδεύοντάς» τους, επέπληξε τις αλληλέγγυες για έλλειψη σεβασμού προς.. τον διωκόμενο, ζητώντας την απομάκρυνσή τους από την αίθουσα!

«Το σεβασμό από καιρό τον έχετε χάσει», της απάντησε μία εκ των αλληλέγγυων αποχωρώντας.

«Έχετε διακόψει την απολογία του κατηγορούμενου, κι αυτό είναι απαράδεκτο», διαμαρτυρήθηκε ο συνήγορος υπεράσπισης Δημήτρης Κατσαρής.

«Μας περιμένανε, μας επιτεθήκανε, το είχανε προγραμματισμένο», ολοκλήρωσε την απολογία του ο διωκόμενος, όταν κατέστη εφικτό.

«Ο πόλεμος ενάντια στο φασισμό δεν είναι μια αφηρημένη συζήτηση», σχολίασε εν είδει «δευτερολογίας» ένας από τους διωκόμενους που είχαν προηγουμένως απολογηθεί, ανεβαίνοντας ξανά στο εδώλιο.

 «Είμαστε περήφανοι για τους συντρόφους και την Ιστορία μας. Ποιος είναι ο στόχος μας; Η ελευθερία. Δε θα κάνουμε καμιά ειρήνη αν δε σπάσουμε το κεφάλι του φασισμού ή δεν του το κόψουμε», κατέληξε.

Πρόταση εισαγγελέως

Στη διάρκειας 35 λεπτών αγόρευσή της, η εισαγγελέας της έδρας Αγγελική Κουρινιώτη επιχείρησε μια τουλάχιστον αμφιλεγόμενη «σύνθεση» του νομικά ορθού και των επιταγών του αστυνομικοδικαστικού μηχανισμού.

Πρότεινε, έτσι, την απαλλαγή των 11 κατηγορουμένων για το κακούργημα της βαριάς σκοπούμενης σωματικής βλάβης κατά συρροή σε βάρος των Παπαβασιλείου και Περρή, γιατί «οι δράστες παραμένουν άγνωστοι».

Όσον αφορά στην πλειονότητα των επιμέρους πλημμεληματικών κατηγοριών πρότεινε, κατά περίπτωση, την απαλλαγή των κατηγορουμένων ή την παύση υφ’ όρων της δίωξής τους. 

Οι κατηγορίες αυτές συνίσταντο σε:

Επικίνδυνες σωματικές βλάβες, φθορά ξένης ιδιοκτησίας, παράνομη οπλοφορία/οπλοχρησία, παράνομη κατοχή κροτίδας, άρνηση δακτυλοσκόπησης και διατάραξη κοινής ειρήνης χωρίς εκτέλεση βιαιοπραγιών.

Για δύο από τις πλημμεληματικές κατηγορίες, ωστόσο, της αντίστασης και της διατάραξης κοινής με εκτέλεση βιαιοπραγιών πρότεινε την ενοχή τριών και επτά κατηγορουμένων, αντιστοίχως.

Αγορεύσεις συνηγόρων υπεράσπισης

«Η πρόταση της κ. εισαγγελέως πετυχαίνει να εγγυηθεί την αδιατάρακτη φροντίδα των κακώς κειμένων», σχολίασε ο συνήγορος υπεράσπισης Χάρης Λαδής.

«Η δίκη αυτή ήταν ένα ζωντανό μάθημα της πρόσφατης κοινωνικής και πολιτικής Ιστορίας του τόπου», συνέχισε.

«Αυτό το μόρφωμα [των «αγανακτισμένων» του 6^ου Διαμερίσματος] είχε και συγκεκριμένα πρόσωπα. Αυτοί οι άνθρωποι, αποβράσματα μιας κοινωνικής δυσλειτουργίας, εμφορούνται από βαθιά περιφρόνηση της Δικαιοσύνης», σημείωσε.

Κι αυτό γιατί;

«Γιατί νιώθουν ότι τους κανακεύει».

«Αν το δικαστήριο ακολουθήσει τη λογική της κ. εισαγγελέως, δικαιοσύνη δε θα απονείμει», υπογράμμισε.

Η δε ομάδα Δέλτα, σύμφωνα με τον Χάρη Λαδή, «έρχεται και ενεργεί σε συμπαράσταση της ομάδας των αγανακτισμένων κατοίκων, της οποίας έχει διαταραχτεί η επικυριαρχία στην περιοχή».

«Οι “Τομπουλίδηδες” είτε συνέπρατταν είτε έβλεπαν αυτά που γίνονταν εκεί [στη ΓΑΔΑ]. Όταν λες ότι δεν είδες τίποτα και το δικαστήριο λέει ότι έγιναν, τότε είσαι μεγάλος ψεύτης», συνέχισε.

«Τα γενικευμένα ψέματα με κάνουν να έχω μια αμφιβολία. Αν έχετε έστω και μία αμφιβολία, πρέπει να οδηγήσει στην απαλλαγή», τόνισε.

«Φοβήθηκε η αξιότιμη κ. εισαγγελέας να μην ακουστεί η λέξη “ψέμα”- ούτε αστυνομικός ούτε ακροδεξιός», παρατήρησε.

«Το “μπαλάκι” πέφτει τώρα σε σας», επισήμανε, απευθυνόμενος στην έδρα.

«Το αίσχος που συνέβη εκείνο το βράδυ στη ΓΑΔΑ έχει όνομα, και λέγεται “κατάχρηση εξουσίας”», πρόσθεσε.

«Αν θέλετε να φύγετε λέγοντας “θέλω μια άλλη κοινωνία”, διαβιβάστε [τη δικογραφία]. Είναι χρέος σας να αποκαταστήσετε την πίστη των κατηγορουμένων στο θεσμό της Δικαιοσύνης», κατέληξε, ζητώντας την απαλλαγή όλων.

«Στην πραγματικότητα, οι μάρτυρες αστυνομικοί και η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν έξω από κάθε πλαίσιο νομιμότητας και όσων ορίζει ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας», επισήμανε ο συνήγορος υπεράσπισης Παναγιώτης Παπαγεωργίου.

«Έχουμε μια στημένη δικογραφία με κατασκευασμένους μάρτυρες πολίτες», πρόσθεσε.

«Ζητώ την απαλλαγή των κατηγορουμένων για όλα τα αδικήματα για λόγους ουσίας, και να διαβιβάσετε τη δικογραφία, γιατί μόνο έτσι θα αποδοθεί δικαιοσύνη», συμπλήρωσε. 

«Σαν σήμερα πριν από 76 χρόνια οι Ναζί κάψαν τα Καλάβρυτα. Βλέπουμε τους συγκαιρινούς Ναζί να καταθέτουν εναντίον των αντιφασιστών», κατέληξε.

«Το ποινικό δικαστήριο αναζητά την αλήθεια και μόνο την αλήθεια», επισήμανε η συνήγορος υπεράσπισης Μαρίνα Δαλιάνη.

«Η πρόταση της κ. εισαγγελέως ήταν επικίνδυνη, γιατί είναι κακή για τη Δικαιοσύνη και κατ’ επίφαση επιεικής», υπογράμμισε.

«Η πραγματική της αγωνία ήταν να προστατεύσει με κάθε κόστος, με κάθε τίμημα, ευλαβικά, όλον αυτό το συρφετό των ψευδομαρτύρων που παρήλασαν από το δικαστήριό σας», παρατήρησε.

«Έκανε δύο θλιβερά ατοπήματα: Απαξίωσε πλήρως τους κατηγορούμενους. Ούτε μια λέξη δεν αφιέρωσε σ’ αυτούς. Απαξίωσε την αποδεικτική διαδικασία, τον εαυτό της, το θεσμικό της ρόλο και εντέλει το δικαστήριό σας», συνέχισε.

«Στις 30/9/2012 καταλύθηκε πλήρως η νομιμότητα, υπό το βλέμμα της συντεταγμένης πολιτείας, από όλους αυτούς τους επίορκους αστυνομικούς που προέβησαν σε σωρεία αξιοποίνων πράξεων μαζί με την περίφημη ομάδα κατοίκων του 6^ου Διαμερίσματος», συμπλήρωσε.

«Ουδείς εκ των μαρτύρων αστυνομικών δεν μπόρεσε να εξηγήσει γιατί ξεκίνησε η επιχείρηση της Αστυνομίας στην οδό Μηθύμνης και Φυλής. Όταν φτάνουμε στο άβατο, δίνεται η εντολή ελέγχου», επισήμανε.

Όσο για τους  νεοναζί: «Αντί να τους ασκηθεί ποινική δίωξη για τα όσα είχαν κάνει τις προηγούμενες μέρες, αναβαθμίζονταν σε παθόντες».

Στη συνέχεια ζήτησε κι εκείνη την απαλλαγή των κατηγορουμένων και τη διαβίβαση της δικογραφίας, διευκρινίζοντας, ωστόσο, πως δεν είναι πολύ αισιόδοξη ότι αυτή θα είναι η έκβαση της δίκης.

«Θα διαφωνήσω κάθετα με την πρόταση της κ. εισαγγελέως, γιατί υπηρετεί ένα σκοπό, να προστατέψει τους ακροδεξιούς και την Αστυνομία», υπογράμμισε στην αγόρευσή της η συνήγορος υπεράσπισης Βούλα Γιαννακοπούλου. 

«Ήταν η πρώτη φορά που αντιφασιστική πορεία έφτασε τότε στο άβατο του Αγίου Παντελεήμονα. Οι ακροδεξιοί δεν το ανέχτηκαν, ούτε το κράτος με την ομάδα Δέλτα, τους ακροδεξιούς αστυνομικούς της ομάδας Δέλτα», συνέχισε.

«Ήταν η πρώτη φορά που κάποιοι “έσπασαν” το άβατο του Αγίου Παντελεήμονα», τόνισε.

«Πιάσανε όποιους πιάσανε και προσπαθούν να τους φορτώσουν τα πάντα. [Οι κατηγορούμενοι] έγιναν δέκτες του μίσους αυτής της κοινωνίας. Έχουμε μια λαίλαπα επί δικαίων και αδίκων», πρόσθεσε.

«Θα πρέπει να αποφασίσετε αν θα κλείσετε το μάτι στο τέρας. Σας καλώ, λοιπόν, να αναλάβετε τον ιστορικό σας ρόλο», κατέληξε.

«Το μόνο που αρκεί για να θριαμβεύσει το κακό είναι οι καλοί άνθρωποι να μείνουν άπραγοι», ήταν το μυθιστορηματικό τσιτάτο που εισαγωγικά επικαλέστηκε ο συνήγορος υπεράσπισης Δημήτρης Κατσαρής στην ολιγόλεπτη αγόρευσή του.

«Έχουμε ένα κακό. Οι κατηγορούμενοι δεν έμειναν άπραγοι. Ανέλαβαν το κόστος, και το έχουν πληρώσει. Αυτή η υπόθεση τους έχει επηρεάσει βαθιά στη ζωή τους», τόνισε, ζητώντας την απαλλαγή τους.

Η ετυμηγορία

Μετά από διάσκεψη που διήρκεσε 5 ώρες και 40 λεπτά (!), το Β’ Μ.Ο.Δ. Αθηνών, χωρίς να αναλάβει τον ιστορικό του ρόλο, ανακοίνωσε την ετυμηγορία του, η οποία κινήθηκε στη «γραμμή» της εισαγγελικής πρότασης, με μικρές διαφοροποιήσεις.

Πέραν, λοιπόν, του απαλλακτικού σκέλους κι εκείνου της παύσης υφ’ όρων της δίωξης για την πλειονότητα των αδικημάτων μετά από μετατροπή κατηγοριών, αποφάσισε την ενοχή 2 κατηγορουμένων για την αντίσταση και 5 για τη διατάραξη. 

Στους 2 κατηγορούμενους που καταδικάστηκαν και για τα δύο αδικήματα επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης ενός χρόνου και έξι μηνών, ενώ στους υπόλοιπους ενός χρόνου. Δόθηκε τριετής αναστολή και ασκήθηκε έφεση.

Αποφασίστηκε, εξάλλου, η απόδοση της εγγυοδοσίας σε όσους είχαν καταθέσει και κρανών, κλειδαριάς και εξοπλισμού μηχανής, και η άρση αυτοδικαίως των περιοριστικών όρων. Διατάχτηκε δήμευση των κατασχεθέντων κονταριών.

Η δικογραφία δε θα διαβιβαστεί για περαιτέρω διερεύνηση, αστυνομικοί και νεοναζί μάρτυρες κατηγορίας παραμένουν στο απυρόβλητο, η δικαιοσύνη αναζητείται...

Nick Broomfield: «Η αγάπη και το πάθος δεν είναι λογικά»

Ένας συγκινητικός και τρυφερός φόρος τιμής στην Marianne Ihlen, την μούσα του Leonard Cohen, το Marianne & Leonard: Λόγια Αγάπης είναι η πιο πρόσφατη δουλειά του βετεράνου Βρετανού ντοκιμαντερίστα Nick Broomfield.

Συζητώντας μαζί του λίγο πριν την έξοδο του φιλμ στις αίθουσες στις 12 Δεκεμβρίου.

Αναρωτιόμουν αν δουλεύατε πάνω στο Marianne & Leonard: Λόγια Αγάπης, αυτό το βαθύ, συγκινητικό και τρυφερό έργο αγάπης, κατά το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης κινηματογραφικής ζωής σας.

Όχι, στην πραγματικότητα υπήρξε μια πολύ γρήγορη διαδικασία, αν και το θέλαμε επί ένα χρόνο ή κάπου τόσο.

Δουλέψαμε πολύ έντονα, σε καθημερινή βάση, με ανθρώπους που είναι πολύ ταλαντούχοι σ’ αυτό που κάνουν, όπως αρχειοθέτες και ερευνητές. 

Όλοι, λοιπόν, κάναμε ένα υπέροχο ταξίδι στην Ελλάδα ένα Νοέμβρη πριν από δύο χρόνια. Ήταν τόσο υπέροχο που επέστρεψα. Είστε τυχεροί που ζείτε σε μια τόσο απίστευτη χώρα. Είναι τόσο βαθύ για μένα το να βρίσκομαι εκεί.

Πήγαμε έτσι στην Ύδρα και συναντήσαμε διάφορους ανθρώπους, κι αυτό μου θύμισε πολλά συναισθήματα που βίωνα όταν ήμουν είκοσι χρονών. Ήμουν μαζί με τον γιο μου, κι ήταν μια σπουδαία επίσκεψη. Η Ύδρα έχει, βέβαια, αλλάξει πολύ.

Νιώθατε ότι χρωστούσατε αυτό το φιλμ στην Marianne, τον Leonard Cohen και σε σας, κατά κάποιο τρόπο- στις αναμνήσεις σας από αυτούς, με αυτούς και γύρω από αυτούς;

Η σχέση μου με την Marianne άσκησε πολλή επίδραση πάνω μου και υπήρξε πολύ τρυφερή. Μου άλλαξε τη ζωή πολύ, γι’ αυτό και δεν επρόκειτο για κάτι περαστικό. 

Με βοήθησε πολύ στο να ακολουθήσω την κατεύθυνση που ακολούθησα. Σε εκείνη την περίοδο της ζωής μου αυτή η συνάντηση υπήρξε βαθιά.

Ο Leonard ήταν πολύ πιο απόμακρος. Με ενδιέφερε η μουσική του, και τελικά τον συνάντησα, αλλά δε θα έλεγα πως είχαμε μια στενή σχέση. Γι’ αυτό, άλλωστε, έβαλα το όνομά της πρώτο στον τίτλο της ταινίας.

Συχνά, αξιοσημείωτες γυναίκες περιθωριοποιούνται προς όφελος των σπουδαίων αντρών συντρόφων τους. Το φιλμ σας είναι βαθύ και από αυτή την άποψη, της ανάδειξης μιας σπουδαίας γυναίκας. 

Του έδωσε ό,τι είχε. Βλέπεις, ωστόσο, πόσο έντονη ευχαρίστηση και ευτυχία βιώνει έχοντας νέα από τον Leonard δυο μέρες πριν πεθάνει. Αυτό συγκρατώ. 

Μπορείς να προσπαθήσεις να κρίνεις τη σχέση τους με όλα τα λογικά κριτήρια που εφαρμόζεις, αλλά η αγάπη και το πάθος δεν είναι λογικά. Είναι κάτι διαφορετικό. Βλέπεις πόσο σημαντικός είναι για εκείνη. Ποτέ δεν του θύμωσε, πάντα τον εκτιμούσε.

Πόσο δύσκολο ή πόσο απαιτητικό ήταν για σας να μην πέσετε στην παγίδα είτε της αισθηματικοποίησης είτε της αποθέωσης προσώπων και καταστάσεων, μιας κι εμπλέκεστε προσωπικά και δεν είστε παρατηρητής;

Δεν ήταν δύσκολο, εν μέρει γιατί κάνω ταινίες και έχω υπάρξει αφηγητής ιστοριών επί πενήντα χρόνια.

Ως αφηγητής ιστοριών, θέλεις να πεις ιστορίες που αντανακλούν με ακρίβεια αυτό που πραγματικά πιστεύεις και που νιώθεις ότι συμπίπτει με τα δικά σου συναισθήματα και αναμνήσεις.

Κι αυτό το φιλμ αναφέρεται και στις αρνητικές συνέπειες εκείνης της περιόδου. 

Ήταν μια εποχή μεγάλης ανοιχτότητας -σπουδαία τέχνη, σπουδαία μουσική που όμοιές τους πιθανόν δεν έχουμε δει έκτοτε-, αλλά και αποσταθεροποίησης. Όλες οι σχέσεις διαλύθηκαν. 

Θέλεις, λοιπόν, να δημιουργήσεις κάτι το οποίο ελπίζεις πως θα αντέξει στο χρόνο και θα είναι ακριβές.

Με αυτή την έννοια, δεν αισθάνεστε ότι η προσέγγισή σας στο συγκεκριμένο φιλμ διαφέρει από εκείνη έναντι των προηγούμενων. 

Αφιερώσαμε πολύ χρόνο στο δωμάτιο του μοντάζ- τέσσερις ή πέντε μήνες. Ο τρόπος δουλειάς μου συνίσταται στο να κάνω πολλές προβολές της σε διαφορετικούς ανθρώπους. Αποκομίζεις, έτσι, μια αίσθηση του τι εισπράττουν.

Από τέτοιες προβολές μαθαίνεις τι είδους πληροφορίες δε λαμβάνουν οι θεατές και τη συνολική τους εντύπωση για την ιστορία που αφηγείσαι. Προφανώς συνεχίζεις να δουλεύεις μέχρι αυτή να αντανακλά αυτό που νιώθεις. 

Πώς αποφασίζετε με τι θα καταπιαστείτε κάθε φορά; Είναι μια ορθολογική διαδικασία ή οι άνθρωποι και τα θέματα σάς συναντούν κατά κάποιο τρόπο;

Πολλά έρχονται σε σένα, νομίζω, και κάπως βρίσκεις το δρόμο σου, προσπαθώντας να ανακαλύψεις τα μυστικά του υλικού.

Ζω στις Η.Π.Α. αυτό το διάστημα, αλλά όλο το υλικό αυτού του ντοκιμαντέρ βρίσκεται στην Αγγλία.

Δέχτηκα, λοιπόν, ένα τηλεφώνημα πριν από δυο μέρες κατά το οποίο μου είπαν ότι είχαν βρει επιστολές ανάμεσα στην Marianne και μένα και φωτογραφίες από εκείνη την περίοδο στο γκαράζ μου. Αστείο, παλιό γκαράζ! (Γέλιο)

Θα ήταν υπέροχο να υπήρχαν όλα αυτά στην ταινία.

Ίσως σε μια άλλη εκδοχή της.

Δε νομίζω πως θα κάνω κατ’ ανάγκη μια άλλη εκδοχή. Υπάρχει, πάντως, κάτι στις φωτογραφίες, σου λένε πράγματα που οι λέξεις δε σου λένε.

Έχετε κι εσείς ασχοληθεί με τη φωτογραφία, σε πολύ νεότερη ηλικία.

Πολύ. Ο πατέρας μου ήταν σίγουρα πολύ καλός φωτογράφος. Δε νομίζω ότι ήμουν ιδιαιτέρως σπουδαίος. Ο μεγαλύτερος γιος μου είναι ένας πραγματικά καλός φωτογράφος.

Ζώντας στις Η.Π.Α. αντλείτε έμπνευση για τη δουλειά σας;

Έχω κάνει πολλές ταινίες εδώ, και προφανώς είναι βολικό να καταπιάνεσαι με αμερικανικά θέματα. Η επόμενη θα είναι αμερικανική. 

Δεν είναι, ωστόσο, η πιο ευχάριστη εποχή να ζεις στις Η.Π.Α. Είναι μια κάπως απαίσια, απογοητευτική εποχή, και τα νέα είναι τόσο καταθλιπτικά. Ούτε και στην Αγγλία είναι πολύ καλύτερη η κατάσταση, νομίζω. Ζούμε σε πολύ πολωμένους καιρούς.

Είναι απαίσιο αυτό που συνέβη στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια με το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας. Το νιώθεις όταν βρίσκεσαι στην Αθήνα.

Πότε σχεδιάζετε να επιστρέψετε στην Ελλάδα ως επισκέπτης;

Πέρασα δυο βδομάδες στην Ύδρα φέτος το καλοκαίρι, ήταν στ’ αλήθεια υπέροχα. Κάναμε προβολή του φιλμ στο θερινό σινεμά.

Πρέπει ήταν μια πολύ ξεχωριστή εμπειρία.

Ήταν. Χρειάστηκαν τρεις διαφορετικές νύχτες για να κάνουν την ταινία να δουλέψει. Μόνο ήχος την πρώτη, τη δεύτερη σταμάτησε μετά από είκοσι λεπτά και τα καταφέραμε στην τρίτη, αν εξαιρέσεις ένα σκυλί που γάβγιζε διαρκώς και δυνατά.

Στο τέλος προσφέρθηκα να το ρίξω στο λιμάνι! Το φιλμ είχε βαθύ αντίκτυπο στους ανθρώπους που ζούσαν εκεί κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, γιατί πολλά έχουν αλλάξει θεμελιωδώς. Παραμένει, πάντως, ένα υπέροχο μέρος και θα ήθελα να ξαναπάω.

Ο αγαπητός μου φίλος που συμμετέχει στην ταινία, ο Rick Vick, δυστυχώς πέθανε και θα πάω στην κηδεία του στις 13 Δεκεμβρίου στην Αγγλία. Αναστατώθηκα πολύ.

Τα συλλυπητήριά μου. Σε κάθε περίπτωση, το ντοκιμαντέρ σας κατάφερε να διασώσει επί της οθόνης κάποιες στιγμές, κάποιους ανθρώπους. Ασφαλώς δεν είναι τα πάντα, αλλά σίγουρα είναι καλύτερο από το τίποτα.

Σήμαινε πολλά για τον Rick να είναι στην ταινία. Το βραδάκι που κάναμε ένα Q&A στη γενέτειρά του μετά την προβολή ήταν υπέροχο, αν και ξέραμε ότι ήταν ήδη πολύ άρρωστος. 

Ήταν ένα πολύ προσωπικό φιλμ από πολλές απόψεις. 

Μου έδωσε την ευκαιρία να επανασυνδεθώ με πολλούς παλιούς φίλους. Στη ζωή, έτσι όπως περνάει, συχνά χάνεις επαφή με παλιούς φίλους απλά και μόνο επειδή τα πράγματα προχωράνε και καταλήγεις να ζεις σε άλλη τροχιά.

Το ντοκιμαντέρ του Nick Broomfield Marianne & Leonard: Λόγια Αγάπης προβάλλεται από τις 12 Δεκεμβρίου στους κινηματογράφους σε διανομή της StraDa Films.